NATO: Kraje bałtyckie gotowe poprzeć decyzję Polski ws. artykułu 4. / Briefing z Europy

NATO-kraje-bałtyckie-Litwa-Łotwa, Estonia-Polska-Duda-UE-covid-lockdown-szczepienia-bałkany-węgry-prostytucja

W poniedziałek (15 listopada) w Wilnie spotkali się prezydenci Estonii – Alaras Karisas, Łotwy – Egils Levits oraz Litwy, Gitanas Nausėda. Do spotkania w trybie online dołączył również prezydent Polski Andrzej Duda. / Foto via [EPA-EFE/ROBERTAS DACKUS/LITHUANIAN PRESIDENTIAL OFFICE]

Kraje bałtyckie są gotowe poprzeć decyzję Polski o uruchomieniu artykułu 4. NATO | Lockdown dla niezaszczepionych we Włoszech? | Słowenia nie jest w stanie osiągnąć celów klimatycznych bez energii jądrowej? | Irlandia przywraca ograniczenia związane z COVID-19 | Między innymi o tym piszemy w środowym briefingu z Europy.

 

RYGA | TALLINN | WARSZAWA | WILNO

Kraje bałtyckie są gotowe poprzeć decyzję Polski o uruchomieniu artykułu 4. NATO. Po wspólnych konsultacjach prezydentów Estonii, Łotwy i Litwy trzy państwa bałtyckie zapowiedziały, że poprą Warszawę lub własne starania, w przypadku powołania się na art. 4. NATO.

W poniedziałek (15 listopada) w Wilnie spotkali się prezydenci Estonii – Alaras Karisas, Łotwy – Egils Levits oraz Litwy, Gitanas Nausėda. Do spotkania w trybie online dołączył również prezydent Polski Andrzej Duda.

Jak informowaliśmy w poniedziałek, premier Mateusz Morawiecki przekazał, że wspólnie z premierami Litwy Ingridą Šimonytė i Łotwy Artursem Krišjānisem Kariņšem rozważał uruchomienie artykułu 4. Paktu Północnoatlantyckiego.

Spotkanie ministrów spraw zagranicznych NATO zaplanowano na początek grudnia w Rydze na Łotwie.

Na poniedziałkowym szczycie przywódców państw bałtyckich uznano, że jeszcze nie nadszedł czas na powołanie się na art. 4. Sojuszu, ale podkreślono, że sytuacja na granicy polsko-białoruskiej będzie monitorowana.

Gitanas Nauseda podczas konferencji prasowej powiedział, że jeśli sytuacja związana z nielegalną migracją będzie nadal się komplikowała, to w każdej chwili należy uruchomić konsultacje w sprawie artykułu 4. Paktu Północnoatlantyckiego.

„Jesteśmy gotowi poprzeć decyzję Polski o uruchomieniu artykułu 4. Paktu Północnoatlantyckiego, o ile zajdzie taka potrzeba”, powiedział litewski prezydent.

Łotwa ​​jest tylko „jeden krok od powołania się na artykuł 4. Paktu Północnoatlantyckiego”, podkreślił z kolei na początku tygodnia cytowany przez estońską agencję informacyjną łotewski minister obrony Artis Pabriks. 

Artykuł 4. Paktu Północnoatlantyckiego mówi o tym, że strony będą się konsultowały ilekroć którakolwiek z nich uzna, że zagrożone zostały jej integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo.

Do tej pory art. 4 Paktu Północnoatlantyckiego został wykorzystany czterokrotnie: przez Turcję podczas wojny w Iraku w 2003 r., w czerwcu 2012 r. po zestrzeleniu tureckiego odrzutowca wojskowego przez Syrię, w październiku 2012 r. po syryjskich atakach na Turcję, a w lutym 2020 r. po rosnących napięciach wynikających z ofensywy w północno-zachodniej Syrii.

Łotwa, Litwa i Polska zwołały spotkanie na mocy artykułu 4 w marcu 2014 r. w odpowiedzi na aneksję Krymu przez Rosję, ale nie zdecydowały się użyć tego artykułu.

Prezydenci Estonii, Łotwy i Litwy w oświadczeniu opublikowanym po poniedziałkowym spotkaniu wezwali Komisję Europejską do wdrożenia konkluzji Rady Europejskiej z października i dokonania „niezbędnych zmian w ramach prawnych UE dotyczących migracji i polityki azylowej”.

Kraje zwróciły się również do UE o zapewnienie „odpowiedniego” wsparcia finansowego na budowę barier fizycznych i infrastruktury na ich granicach.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com, tłum. Mateusz Kucharczyk)

Morawiecki: Rozważamy uruchomienie artykułu 4. NATO

Premier Mateusz Morawiecki przekazał, że wspólnie z premierami Litwy Ingridą Šimonytė i Łotwy Artursem Krišjānisem Kariņšem rozważa uruchomienie artykułu 4. NATO.

PARYŻ

Francuski rząd uruchamia narodowy plan walki z prostytucją nieletnich. Władze ogłosiły przeznaczenie 14 mln euro na walkę z problemem dziecięcej prostytucji, który dotyczy nawet 10 tys. młodych ludzi we Francji. Szczegóły poniżej. 

(Magdalena Pistorius | EURACTIV.fr, tłum. Mateusz Kucharczyk)

Francja: Rząd uruchamia program walki z prostytucją nieletnich

Według ekspertów rozwojowi prostytucji nieletnich sprzyja środowisko internetowe, a zwłaszcza media społecznościowe.

WIEDEŃ

OIOM-y w salzburskich szpitalach bliskie przeciążenia. Salzburg, nie tylko miasto, ale cały kraj związkowy, zmaga się z dużym obłożeniem oddziałów intensywnej terapii. Wkrótce na OIOM-ach może brakować miejsc.

Szpitale niedługo mogą już nie być w stanie zapewnić chorym na COVID-19 odpowiedniego leczenia. Jeśli liczba zakażeń wciąż będzie rosła, może dojść do tego, że będzie trzeba wybierać, kto bardziej potrzebuje całodobowego nadzoru medycznego. Szczegóły poniżej. 

(Oliver Noyan | EURACTIV.de | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

Austria: OIOM-y w salzburskich szpitalach bliskie przeciążenia. Powodem COVID-19

Dyrektor salzburskich placówek powołał już specjalny zespół, który będzie decydował, kogo trzeba umieścić na oddziale intensywnej terapii.

DUBLIN

Irlandia przywraca ograniczenia związane z COVID-19. W związku z gwałtownym wzrostem liczby zachorowań na COVID-19, rząd Irlandii przywróci w tym tygodniu szereg ograniczeń związanych z pandemią.

Wśród środków uzgodnionych przez rząd jest ponowne wprowadzenie godziny policyjnej. Od czwartku bary, restauracje i kluby nocne będą musiały być zamykane o północy.

Ponadto od piątku obywatele będą zachęcani do pracy zdalnej, a tzw. przepustki covidowe będą potrzebne, aby wejść do miejsc takich jak kina i teatry.

Jak donoszą irlandzkie media, urzędnicy państwowi obawiają się, że w najbliższych tygodniach konieczne będzie dalsze zaostrzenie restrykcji.

(Molly Killeen | EURACTIV.com | tłum. Martyna Kompała)

Irlandia odmawia udziału w globalnym planie dotyczącym minimalnego podatku od osób prawnych

Irlandzki premier Micheál Martin odmówił zajęcia konkretnego stanowiska, czy kraj utrzyma 12,5-proc. stawkę podatku od osób prawnych.

RZYM

Lockdown dla niezaszczepionych? Władze północnych regionów Włoch: Ligurii, Trydencie-Górnej Adydze, Friuli-Wenecji Julijskiej oraz południowego regionu Kalabrii wzywają rząd do wprowadzenia lockdownu dla osób niezaszczepionych, tak jak ma to miejsce w Austrii od poniedziałku (15 listopada).

Przedstawiciele innych północnych regionów, takich jak Emilia-Romagna i Lombardia, wyrazili wątpliwości co do takiego rozwiązania, podczas gdy w regionie Wenecji Euganejskiej zdecydowanie sprzeciwiono się tej propozycji.

“Zwrócimy się do rządu, aby zaostrzone środki, dotyczyły tylko osób, które nie przyjęły szczepionki, a nie tych, którzy zdecydowali się na szczepienie”, powiedział Giovanni Toti, gubernator regionu Liguria.

Odniósł się on do włoskiego systemu kolorowych pasków, według którego w regionach o określonych kolorach (biały, żółty, pomarańczowy i czerwony) nałożone są restrykcje przeciwpandemiczne. Gubernator regionu Wenecja Euganejska Luca Zaia jest przeciwny takiemu rozwiązaniu, gdyż według niego byłoby to sprzeczne z włoską konstytucją.

We Włoszech 76,75 proc. populacji jest w pełni zaszczepiona, 2,35 proc. oczekuje na drugą dawkę szczepionki, a 5,26 proc. otrzymało już trzecią dawkę. Krajowe dane odzwierciedlają średnią liczbę osób zaszczepionych dla wszystkich 20 regionów Włoch, która waha się między 69 proc. w Kalabrii a 79,6 proc. w Toskanii.

Obecnie trzecią dawkę szczepionki mogą otrzymać jedynie osoby w stanie zagrożenia klinicznego, personel medyczny, pensjonariusze i personel domów opieki, osoby, które otrzymały szczepionkę Johnson & Johnson oraz osoby powyżej 60 roku życia. Od 1 grudnia również obywatele Włoch z grupy wiekowej 40-60 lat zostaną objęci kampanią szczepień trzecią dawką.

(Eleonora Vasques | EURACTIV.com I tłum. Monika Mojak)

COVID-19 and seasonal flu: Will the pandemic prompt more people to get jabbed against influenza?

The ECDC has recently warned that Europe’s elderly could be facing a difficult flu season, which in combination with the next pandemic wave may lead to severe health consequences.

BUDAPESZT

Turystyka wyborcza. Według organizacji pozarządowych, nowa węgierska ustawa o rezydenturze zwiększa ryzyko manipulacji wyborczych.

Nowo przyjęta poprawka legalizuje tworzenie fikcyjnych adresów i może przyczynić się do zjawiska „turystyki wyborczej” w zaplanowanych na wiosnę 2022 r. wyborach parlamentarnych. Nowelizacja zmienia definicję miejsca zamieszkania. Miejsce zamieszkania zostanie ograniczone do adresu kontaktowego.

Według organizacji społeczeństwa obywatelskiego zmiany eliminują również kary za ustanowienie fikcyjnego miejsca zamieszkania. András Fekete-Győr, polityk opozycyjny, który stoi na czele listy partii liberalnej Momentum, nazwał te poprawki „skandalicznymi”. Jego zdaniem jest to ruch rządzącej partii Fidesz, by „zalegalizować wypróbowaną i sprawdzoną, nielegalną metodę z 2018 r.”.

W ostatnich wyborach kilkakrotnie odnotowano przypadki zamieszkania w okręgu wyborczym tylko po to, by móc tam głosować, nie mieszkając pod tym adresem. W tamtym czasie powstawać miały także fikcyjne adresy, których jedynym celem było umożliwienie wyborcom oddania dodatkowego głosu.

Obrońcy prawa twierdzą, że poprawka sama w sobie może rozwiązać kilka rzeczywistych problemów: w rzeczywistości jest wiele osób, które nie rejestrują swojej zmiany miejsca zamieszkania z powodu zapomnienia lub z powodów praktycznych. Ściganie ich na drodze prawa karnego byłoby niepotrzebne.

Oficjalne uzasadnienie dołączone do ustawy mówi, że zmiany są odpowiedzią na rzeczywistość. Według Głównego Urzędu Statystycznego ponad 6,37 proc. ludności Węgier, czyli około 625 tys. osób, nie mieszka w deklarowanym przez siebie miejscu zamieszkania.

(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com | tłum. Kinga Wysocka)

Węgry: Szef banku centralnego krytykuje politykę gospodarczą Fideszu

Nie jest to pierwszy raz, gdy wyraża on krytykę pod adresem rządu.

SOFIA | SKOPJE

Skopje liczy na zniesienie bułgarskiego veta. Macedonia Północna nie kryje wielkich nadziei, że zwycięzcy bułgarskich wyborów ugrupowanie Kontynuujmy Przemiany pomogą znieść weto w negocjacjach Skopje z UE.

Jednocześnie władze Macedonii Północnej już teraz wskazały, kto byłby preferowanym przez nie ministrem spraw zagranicznych. Wskazały na Daniela Lorera ze zwycięskiego ugrupowania. Stało się to jeszcze przed rozpoczęciem negocjacji w sprawie utworzenia rządu w Bułgarii.

Specjalny wysłannik Macedonii Północnej ds. rozmów z Bułgarią Vlado Buckovski wyjaśnił, że będzie szukał porozumienia z ewentualnym nowym rządem Bułgarii, a także premierem Kiryłem Petkowem i ministrem spraw zagranicznych Lorerem.

„Lorer ma wyjątkową wiedzę i jest jego najbliższym współpracownikiem (Petkowa). Był w jego rządzie, gdy ten był ministrem gospodarki. Jest Żydem i ukończył Uniwersytet w Tel Awiwie. Mówi się, że ma doświadczenie w negocjacjach”, powiedział Buckovski.

W ekskluzywnym wywiadzie dla EURACTIV Bułgaria tuż przed wyborami, Kirył Petkow wyjaśnił, że jest za większym pragmatyzmem i intensywniejszym dialogiem z Macedonią Północną. Ugrupowanie Kontynuujmy Przemiany chce, aby negocjacje ze Skopje były prowadzone z udziałem przedsiębiorców i naukowców, a nie tylko historyków.

„Musimy przystąpić do prawdziwych negocjacji, które do tej pory nie miały miejsca”, powiedział Petkow.

Petkov podkreślił, że zażądają od Skopje kilku rzeczy, takich jak ochrona praw obywateli Bułgarii i mniejszości bułgarskiej, „ale nie poprzez zmianę konstytucji, bo to się byłoby skomplikowane”.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg | tłum. Kinga Wysocka)

Bułgaria: Zwycięska partia Kontynuujmy Przemiany zaprosiła trzy inne ugrupowania do rozmów koalicyjnych

W wyborach parlamentarnych w Bułgarii wyłoniono rozdrobniony parlament i do stworzenia większościowego rządu trzeba porozumienia kilku partii.

LUBLANA

Słowenia nie jest w stanie osiągnąć celów klimatycznych bez energii jądrowej. Najwyższy rangą urzędnik ds. energii w Słowenii przyznał, że kraj nie będzie w stanie zrealizować swoich celów klimatycznych bez energii jądrowej, co sprawia, że nowy reaktor w jedynej elektrowni atomowej w kraju jest koniecznością.

„Istnieje potencjał dla większej liczby elektrowni fotowoltaicznych i czterech elektrowni wodnych. Mamy też pewien potencjał wiatru, który musimy wykorzystać. Ale odnawialne źródła energii nie wystarczą”, stwierdził minister infrastruktury Jernej Vrtovec.

„Jedynym sposobem, aby zapobiec dalszemu wzrostowi cen, jest ograniczenie importu paliw kopalnych i otwarcie ścieżki do energii jądrowej”.

Ministerstwo Infrastruktury wydało tego lata pozwolenie energetyczne dla nowego bloku w istniejącej elektrowni jądrowej w Kršku, podczas gdy 20-letnia rozbudowa obecnego bloku jest w trakcie zatwierdzania przed wygaśnięciem obecnego pozwolenia w 2023 r.

Vrtovec powiedział, że celem jest ukończenie drugiego bloku w 2023 lub 2034 r., co jego zdaniem jest „ambitne, ale wykonalne” i zbieżne z planowanym odejściem od węgla w 2033 roku.

(Sebastijan R. Maček | sta.si | tłum. Martyna Kompała)

Atom i gaz narzędziem polityki klimatycznej UE? Bruksela ma nowe propozycje

Propozycje KE spotykają się z krytyką ze strony środowisk ekologicznych. 

BELGRAD

Dementi pani premier. Serbska premier Ana Brnabić zaprzeczyła doniesieniom, że amerykańscy dyplomaci Richard Grenell i Matthew Palmer są lobbystami na rzecz Serbii, co nazwała „brutalnym i haniebnym kłamstwem”.

Komentując artykuł opublikowany we wtorek przez gazetę Nova, zatytułowany „Lobbyści z USA otrzymali od Serbii prawie 2 mln dolarów”, Brnabić napisała na Twitterze, że „takie kłamstwa wyrządzają Serbii bezpośrednią szkodę”.

Artykuł w gazecie Nova zawiera zdjęcia Palmera i Grenella, sugerując, że obaj urzędnicy „znajdują się na liście kontaktów firmy lobbingowej Yorktown Solutions, która współpracuje z Serbską Izbą Handlową”.

Grenell był wysłannikiem byłego prezydenta USA Donalda Trumpa ds. dialogu między Kosowem a Serbią, a następnie wielokrotnie odwiedzał Serbię. Palmers był byłym specjalny wysłannikiem Departamentu Stanu USA na Bałkany Zachodnie, który obecnie sprawuje urząd ds. reform wyborczych w Bośni i Hercegowinie.

(EURACTIV.rs | betabriefing.com | tłum. Martyna Kompała)