Niemcy: Podział stanowisk ministerialnych. Zieloni biorą sprawy zagraniczne i gospodarkę | Emmanuel Macron: Trzeba ustabilizować relację między Bułgarią a Macedonią Północną | Między innymi o tym piszemy w piątkowym briefingu z Europy.
BERLIN
Zieloni odkryli karty. W czwartek (25 listopada) wieczorem partia Zielonych ogłosiła podział stanowisk ministerialnych. Wicekanclerzem zostanie współlider ugrupowania Robert Habeck. Szczegóły poniżej.
(Nikolaus J. Kurmayer | EURACTIV.de, tłum. Mateusz Kucharczyk)
GRUPA WYSZEHRADZKA
Wyszehrad na cenzurowanym. Parlament Europejski wezwał trzy państwa Grupy Wyszehradzkiej – Czechy, Słowację i Węgry – a także Łotwę, Litwę i Bułgarię do natychmiastowej ratyfikacji Konwencji stambulskiej o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet.
W krajach V4 Konwencja stambulska pozostaje trudnym tematem, głównie z powodu kampanii dezinformacyjnych na temat tego dokumentu. Szczegóły poniżej.
(Aneta Zachová | EURACTIV.cz, Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com z Teleksem, Michał Hudec | EURACTIV.sk, Piotr Maciej Kaczyński | EURACTIV.pl | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)
RZYM
Liczba przypadków kobietobójstwa wzrosła podczas pandemii. Wskaźnik kobietobójstwa we Włoszech wzrósł w 2021 r. o 8 proc. w stosunku do 2020 r., mimo że rok jeszcze się nie skończył, informuje dyrekcja policji ds. zwalczania przestępczości.
Tylko w tym roku 93 kobiety zostały zabite w środowisku domowym, takim jak dom rodzinny, a 63 zostały zamordowane przez swoich partnerów lub ekspartnerów. Sytuacja pogorszyła się podczas pandemii, ponieważ liczba wezwań do ośrodków pomocowych wzrosła w zeszłym roku o 80 proc. i to pomimo zwiększonej uwagi mediów wokół przemocy ze względu na płeć. Poza tym tylko niewielki procent kobiet zgłasza takie zdarzenia na policję.
„Ochrona kobiet jest priorytetem tego rządu”, powiedział premier Mario Draghi w czwartek (25 listopada) w Międzynarodowym Dniu Eliminacji Przemocy wobec Kobiet. Rząd pracuje obecnie nad uchwaleniem ustawy, która ma lepiej zapobiegać kobietobójstwom, chronić i wspierać ofiary oraz karać sprawców.
Problem wydaje się jednak również głęboko zakorzeniony w odbiorze społecznym i utrwalany przez stereotypy. Według badań przeprowadzonych przez AstraRicerche, co czwarty Włoch uważa, że przemoc wobec kobiet nie jest formą przemocy.
(Eleonora Vasques | EURACTIV.com | tłum. Kinga Wysocka)
LIZBONA
Wraca stan klęski. Portugalia – jeden z najbardziej zaszczepionych krajów UE – zmaga się ze wzrostem liczby nowych infekcji SARS-CoV-2. Dlatego rząd Antonia Costy ogłosił w czwartek (25 listopada) zaostrzenie restrykcji związanych z koronawirusem COVID-19, w tym m.in. zaostrzenie kontroli granicznych.
(Lusa.pt, tłum. Mateusz Kucharczyk)
BUDAPESZT
Śledztwo ws. współpracownika Orbana wstrzymane. Śledztwo w sprawie szkód środowiskowych, wyrządzonych przez współpracownika premiera Viktora Orbana, nie będzie kontynuowane, poinformował węgierski prokurator generalny Péter Polt.
Fabryka, której współwłaścicielem jest przyjaciel Orbana, miliarder Lőrinc Mészáros, została otwarta w lutym 2019 r. dzięki dotacji państwa w wysokości 6,2 mld forintów (17 mln euro). Kilka miesięcy później doszło do poważnego zanieczyszczenia środowiska wokół fabryki, a kilku pracowników sąsiedniej elektrowni węglowej Mátra trafiło do szpitala z powodu bólu głowy, podrażnień oczu i gardła.
Służby ratunkowe stwierdziły zanieczyszczenie gleby. Zwrócono uwagę, że „nieoczyszczone ścieki o wysokim stężeniu substancji organicznych są regularnie odprowadzane do wspólnego zbiornika fabryki i elektrowni”.
Służby nakazały też wstrzymanie odprowadzania ścieków i zobowiązały fabrykę do oczyszczenia pochodzącej z niej wody.
Policja wszczęła dochodzenie w tej sprawie, ale prokurator generalny przekazał, że w toku postępowania nie przesłuchano żadnych podejrzanych i śledztwo umorzono.
Prokurator powołał się na przepis kodeksu karnego, który mówi, że kara może zostać zmniejszona, jeśli podejrzany zlikwiduje zagrożenie lub szkodę.
(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com with Telex | tłum. Paulina Borowska)
SOFIA
Nowa gwiazda bułgarskiej skrajnej prawicy grozi deportacjami do obozu pracy. Kostadin Kostadinow, lider prorosyjskiej skrajnie prawicowej partii “Vazrazhdane” (Odrodzenie), rozpoczął swoją pierwszą kadencję jako poseł, grożąc deportacją wszystkich przeciwników elektrowni atomowej w Belene do miejskiego obozu pracy przymusowej z czasów komunizmu.
Elektrownia jądrowa w Belene to niedokończony projekt, którego początki sięgają lat 80-tych ubiegłego wieku. Bułgaria zainwestowała w niego 0,6 mld euro.
“Osadzeni w obozie będą mieli duży wybór miejsc pracy – tunel pod Shipką, tunel pod Petrohan (przełęcze w Górach Bałkańskich, przyp. red.), kopalnie uranu. Ci, którzy znajdą się w Belene, nie będą szli daleko – będą mogli bezpośrednio uczestniczyć w zakończeniu budowy elektrowni” – powiedział Kostadinow.
Vazrazhdane zdobyło niecałe 5 proc. głosów w wyborach parlamentarnych dzięki konsekwentnej polityce dyskredytowania pandemii, oporu wobec szczepionek przeciw COVID-19 i zielonych certyfikatów.
Teraz partia zaczyna rozwijać się w kwestii energii. Vazrazhdane ma 13 z 240 posłów w nowym parlamencie.
Elektrownia jądrowa w Belene jest ostatnim pozostałym projektem w Bułgarii, który został uzgodniony między prezydentami Bułgarii i Rosji Georgijem Parwanowem i Władimirem Putinem. Pozostałe to gazociąg Gazociąg Południowy oraz ropociąg Burgas-Alexandroupolis
(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg I tłum. Monika Mojak)
BUKARESZT
Nowy rząd Rumunii zaprzysiężony. Parlament udzielił wotum zaufania nowemu rządowi, popieranemu przez szeroką koalicję Partii Narodowo-Liberalnej (PNL), Demokratycznego Związku Węgrów w Rumunii (UDMR) oraz Partii Socjaldemokratycznej (PSD). W czwartek wieczorem odbyło się pierwsze posiedzenie gabinetu Nicolae Ciucy.
Nowy rząd ma przed sobą wiele pilnych zadań. Konieczna jest m. in. rewizja budżetu, aby zapewnić wypłatę wynagrodzeń w sektorze publicznym i emerytur w grudniu.
Oprócz tego nadal trudna jest sytuacja pandemiczna, ceny energii pozostają wysokie, a inflacja wzrosła w ostatnich miesiącach.
(Bogdan Neagu | EURACTIV.ro | tłum. Paulina Borowska)
ZAGRZEB
Macron: Chorwacja jest gotowa na Schengen. „Chorwacja jest gotowa na przystąpienie do strefy Schengen, ponieważ potwierdziła swoją organizację i zdolność do ochrony swoich granic oraz zewnętrznych granic Unii w odniesieniu do walki z przemytem”, powiedział w czwartek prezydent Francji Emmanuel Macron.
Chorwacja podpisała umowę z Francją na zakup 12 francuskich odrzutowców Rafale dla swoich sił powietrznych. Aby uczcić tę okazję, dwa samoloty wielozadaniowe Dassault Rafale F3R przeleciały nad Zagrzebiem po podpisaniu umowy przez oba kraje.
W wystąpieniu Macron ostrzegł, że strefa Schengen wymaga reformy i że Francja będzie nad nią pracować w pierwszej połowie przyszłego roku podczas rotacyjnej prezydencji w Radzie UE.
Chorwacki premier Andrej Plenković ze swojej strony powiedział, że jego kraj, jako przyszły członek strefy Schengen, przyczyni się do procesu reform.
Komisja Europejska w październiku 2019 r. oceniła, że Chorwacja spełniła kryteria przystąpienia do strefy Schengen.
„W marcu będziemy rozmawiać o strategicznym kompasie UE, o Europie, w której chcemy więcej suwerenności i która powinna być bardziej zjednoczona, o utrzymaniu swojej siły w NATO, ale także o zapewnieniu bezpieczeństwa. Odpowiedź będzie europejska, ale również dwustronna, dlatego jestem bardzo zadowolony z partnerstwa strategicznego, które właśnie podpisaliśmy, a które jest konkretyzacją naszej wspólnej wizji i woli zajęcia się najważniejszymi stosunkami międzynarodowymi oraz gospodarczymi. Umożliwi to wspólne działania na Bałkanach Zachodnich i w Unii Europejskiej”, powiedział Macron.
(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Martyna Kompała)
BAŁKANY ZACHODNIE
Porozumienie na rzecz wolności mediów. Rady prasowe i medialne Bałkanów Zachodnich, w tym Albanii, Bośni i Hercegowiny oraz Turcji, podpisały pierwszą w regionie wspólną deklarację w sprawie wzmocnienia etyki mediów w erze cyfrowej.
Porozumienie jest wynikiem finansowanego przez UE projektu UNESCO zatytułowanego „Building Trust in Media and South-East Europe – Phase 2”, w którym uczestniczyły organy samoregulacyjne z tego obszaru.
Podczas wydarzenia uczestnicy dyskutowali nad wspólnymi stanowiskami dotyczącymi wyzwań, jakie stawia przed nimi ewoluujący obecnie ekosystem informacyjny, nowe formy dziennikarstwa oraz uzależnienie od mediów społecznościowych w zakresie dystrybucji treści. Podkreślono również potrzebę zwiększenia umiejętności korzystania z mediów w szkołach i społeczeństwie.
Zwrócono uwagę na zagrożenia, na jakie narażeni są dziennikarze w regionie, w tym na pozwy sądowe, zawłaszczanie państwa, nadużycia ze strony polityków oraz atakowanie platform internetowych przez złośliwe podmioty.
Deklaracja wzywa również zatrudnionych w mediach do zapewnienia wystarczających szkoleń i zwiększenia świadomości standardów dziennikarskich, ale także do zapewnienia widoczności przestrzegania przez media systemów samoregulacji.
(Alice Taylor | Exit.al/en | tłum. Martyna Kompała)
BELGRAD
Cena rosyjskiego gazu dla Serbii bez zmian. Cena rosyjskiego gazu pozostanie na poziomie 270 dolarów za 1000 metrów sześciennych w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, powiedział w czwartek (25 listopada) w Soczi prezydent Serbii Aleksandar Vučić po spotkaniu ze swoim rosyjskim odpowiednikiem Władimirem Putinem.
Vučić podkreślił, że to „niesamowita stawka”, ponieważ cena gazu na giełdzie przekracza 1000 dolarów za 1000 metrów sześciennych. Vučić powiedział Pink TV, że Putin „wykazał się wyjątkową przyjaźnią” wobec Serbii i dodał, że rozmawiał z nim także o długoterminowej umowie na dostawy gazu.
„To dla nas zbawienie. Nie będziemy mieli problemów z elektrycznością lub gazem. Prezydent Putin bardzo nam pomógł swoją postawą”, zaznaczył Vučić. Zapowiedział, że w grudniu otworzy wspólnie z Putinem elektrociepłownię w Pančevie, w której będzie zużywane od 300 do 350 mln metrów sześciennych gazu rocznie.
Vučić zapowiedział też, że pierwsze rosyjskie wyrzutnie rakiet przeciwpancernych Kornet zostaną dostarczone do Serbii jeszcze przed końcem 2021 r.
Podczas spotkania Putin życzył Vučićowi sukcesu w nadchodzących kwietniowych wyborach.
Prezydent Rosji podkreślił znaczenie współpracy obu krajów w sektorze wojskowo-technicznym i na arenie międzynarodowej. Poparł też stanowisko Serbii w sprawie Kosowa.
(EURACTIV.rs | betabriefing.com | tłum. Kinga Wysocka)
SARAJEWO
Dodik rezygnuje z planu rozwiązania sił zbrojnych Bośni i Hercegowiny (BiH). Przywódca Serbów Milorad Dodik ugiął się pod presją i zrezygnował ze swojego planu zniesienia sił zbrojnych BiH, powiedział wysoki przedstawiciel BiH Christian Schmidt.
W wywiadzie dla The Guardian Schmidt ostrzegł również, że kryzys nie został jeszcze rozwiązany. Schmidt nie wyjaśnił, kto zdołał przekonać Dodika, że jest to niebezpieczny plan, który może doprowadzić do konfliktu w całym kraju, ale także w regionie, ale wiadomo, że serbski członek prezydencji BiH prowadził wcześniej osobne rozmowy z prezydentem Serbii Aleksandarem Vučicem, premierem Węgier Viktorem Orbánem, premierem Słowenii Janezem Janšą i prezydentem Chorwacji Zoranem Milanovicem.
Schmidt powiedział, że w Bośni i Hercegowinie na szczęście nie ma zbyt dużo broni, co ogranicza możliwość konfliktu, ale ostrzegł, że separatystyczna retoryka Dodika i jego zapowiedzi mogą podważyć dotychczasowy system poboru podatków i ceł na szczeblu krajowym, a także sądownictwo państwowe.
Według Schmidta Dodik postawił się w sytuacji, w której trudno mu się cofnąć bez utraty wiarygodności politycznej, dlatego konieczna była bardzo wyraźna reakcja społeczności międzynarodowej. Schmidt ostrzegł, że jeśli Bośnia i Hercegowina się rozpadnie, będzie to miało wpływ na cały region.
(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)
SKOPJE | PARYŻ | SOFIA
Macron: Trzeba unormować relację między Bułgarią a Macedonią Płn. „W najbliższych miesiącach postaramy się zrobić więcej, aby ustabilizować sytuację między Bułgarią a Macedonią Północną“, powiedział prezydent Francji Emmanuel Macron podczas wizyty w chorwackiej stolicy, Zagrzebiu.
Dodał, że „wizją Francji jest zbudowanie obszaru pokoju, stabilności i współpracy na Bałkanach Zachodnich, wzmocnienie przepływu osób i stworzenie prawdziwej przestrzeni europejskiej”.
Tymczasem premier Bułgarii Stefan Janew podkreślił, że jego kraj nie wycofa się ze stanowiska w sprawie Macedonii Północnej i z blokowania możliwości jej europejskiej integracji.
(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Paulina Borowska)