Spór o Sebastiana Kurza: Walki frakcyjne rozbiją centroprawicę w Austrii? | Komisja Europejska przyjrzy się drakońskim przepisom dotyczącym marihuany na Słowacji | Ursula von der Leyen: Likwidacja Izby Dyscyplinarnej warunkiem odblokowania unijnych funduszy dla Polski | Polska Krajowa Rada Sądownictwa wykluczona z Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa | Trium populizmu w Polsce i na Węgrzech oczami eksperta z Czech | Na Węgrzech szczepienie na COVID-19 warunkiem zatrudnienia? | Były premier Bułgarii oskarżany o rozpowszechnianie fake newsów na temat szczepionek | | Między innymi o tym piszemy w piątkowym briefingu z Europy |
WIEDEŃ
Odkąd Sebastian Kurz ustąpił ze stanowiska kanclerza Austrii, a funkcję szefa rządu objął Alexander Schallenberg, opozycja obawia się, że szef chadeków będzie rządził „z tylnego siedzenia”.
Tymczasem okazuje się, że sytuacja nie jest tak jednoznaczna, jak wskazują opozycyjne ugrupowania. Rezygnacja Kurza ujawniła bowiem walkę o władzę w samej Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP).
„Mamy kanclerza-cień, który za kulisami nadal pociąga za sznurki”, ocenili w wydanym oświadczeniu socjaldemokraci, ostrzegając, że mimo formalnego zrzeczenia się urzędu przez Kurza „zbudowany przez niego system pozostanie przy władzy”.
Sam Sebastian Kurz próbuje odsunąć od siebie podejrzenia o chęć zakulisowego rządzenia Austrią i deklaruje, że jego następca ma jego pełne poparcie. Szczegóły poniżej.
(Oliver Noyan | EURACTIV.de, tłum. Aleksandra Krzysztoszek)
BRATYSŁAWA
Bruksela przyjrzy się drakońskim przepisom dotyczącym marihuany na Słowacji. Komisja Europejska zgodziła się zbadać surową karę za używanie marihuany na Słowacji po tym, jak słowacki eurodeputowany Michal Šimečka (PS/Renew) wezwał we wrześniu do przeprowadzenia dochodzenia.
Šimečkę poparło pięciu innych słowackich eurodeputowanych. Napisali oni w liście do KE, że zgodnie z ich analizą prawną, ponad dziesięcioletnie wyroki za używanie medycznej marihuany naruszają zasady proporcjonalności i przewidywalności sformułowane w prawie UE. Zwrócili się do Komisji o wszczęcie przeciwko Słowacji postępowania na podstawie naruszenia art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu UE.
W odpowiedzi komisarz Ylva Johansson stwierdziła, że chociaż UE ustala minimalne kary, a państwa członkowskie mogą samodzielnie decydować o pułapach, muszą one być zgodne z zasadami proporcjonalności i przewidywalności, zgodnie z wymogami prawa europejskiego, w tym Karty Praw Podstawowych UE.
Komisja Europejska zbada zatem skargę i rozważy wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
Według adwokata Igora Ribára Słowacja jest krajem, w którym za stosowanie marihuany obowiązują jedne z najsurowszych kar na świecie. W niektórych przypadkach kilka gramów marihuany może skończyć się 12 letnim więzieniem. W przypadku uprawy roślin kara może wynosić nawet 20 lat.
(Michal Hudec | EURACTIV.sk)
WARSZAWA
Oczekiwania a rzeczywistość. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przekazała, że KE oczekuje wpisania do polskiego Krajowego Planu Odbudowy zobowiązania dotyczącego likwidacji Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Szczegóły poniżej.
(Paulina Borowska | EURACTIV.pl)
Wykluczeni. Podczas nadzwyczajnego posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ), które odbywa się w Wilnie, zapadła decyzja o wykluczeniu z tej organizacji polskiej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Chodzi o jej brak niezależności od władz. Szczegóły poniżej.
BERLIN
Inwestycje stop. Volkswagen, jedna z największych niemieckich firm produkujących samochody, ogłosiła, że odłoży decyzję o ogłoszeniu pięcioletniego planu inwestycyjnego. Przedstawienie szczegółów zaplanowano na grudzień. Obroty firmy spadły w III kwartale.
„Musimy zwiększyć wydajność, aby zachować konkurencyjność”, powiedział szef Volkswagena Herbert Diess na czwartkowej (28 października) konferencji prasowej. Problemy z łańcuchem dostaw i problemy z dostępnością półprzewodników pokazały, że firma nie jest wystarczająco odporna, dodał dyrektor finansowy Arno Antlitz.
Volkswagen jest jedną z wielu niemieckich firm borykających się z problemami z łańcuchem dostaw, co jest jednym z głównych powodów, dla których wzrost gospodarczy Niemiec pozostaje mniejszy niż początkowe prognozy, powiedział w środę dziennikarzom minister gospodarki Peter Altmaier.
Najbardziej ucierpiała firma z siedzibą w Wolfsburgu. „Z pewnością będziemy musieli zmniejszyć liczbę miejsc pracy”, powiedział Diess. A to oznacza trudne rozmowy z silnymi w Niemczech związkami zawodowymi.
Diess został zmuszony do odwołania zaplanowanej na przyszły tydzień podróży do USA w celu spotkania się z amerykańskimi inwestorami. Zamiast tego weźmie udział w spotkaniu z pracownikami.
W Niemczech wielkie emocje wzbudziło ujawnienie przez media planu prezesa Volkswagena, by zwolnić 30 tys. pracowników koncernu. Rzecznik firmy zdementował te doniesienia, ale od dwóch tygodni atmosfera wokół firmy jest nienajlepsza.
(Nikolaus J. Kurmayer | EURACTIV.de, tłum. Mateusz Kucharczyk)
OSLO | MOSKWA
Rosja chce współpracy z Norwegią. Mimo napiętych relacji z NATO Rosja chce wzmocnienia współpracy z Norwegią w dziedzinie bezpieczeństwa, oznajmił rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow podczas wizyty w Tromsø w północnej Norwegii. Szczegóły poniżej.
(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)
RZYM
Rada Ministrów daje zielone światło dla ustawy budżetowej na 2022 r. Po trzygodzinnym spotkaniu włoski rząd kierowany przez Mario Draghiego ogłosił w czwartek (28 października) środki, które zostaną wprowadzone do ustawy budżetowej na przyszły rok.
Rezultatem jest 94-stronicowy dokument, w którym przeznaczono 30 mld euro na długą listę środków. Wprowadzenie podatku od cukru i plastiku zostało przesunięte na 2023 r., a VAT na produkty menstruacyjne, które wcześniej były opodatkowane jako produkt luksusowy, został obniżony do 10 proc.
Ponadto 1,8 mld euro przeznaczono na zakup szczepionek przeciw COVID-19, a 124 mld euro przeznaczono na prowadzenie krajowego systemu opieki zdrowotnej tylko w 2022 r. Fundusz na rzecz równego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn został znacznie zwiększony, z dwóch do 52 mln euro.
Potwierdzono minimalny dziesięciodniowy urlop ojcowski. Reforma emerytalna okazała się najbardziej drażliwą kwestią dla rządu, który starł się zarówno ze związkami zawodowymi, jak i członkami rządzącej koalicji o odnowienie dotychczasowej polityki emerytalnej. Zgodnie z kompromisem osiągniętym przez rząd, pracownicy w wieku powyżej 64 lat będą mogli przejść na emeryturę, jeśli opłacali co najmniej 38 lat emerytury składkowej. Na to działanie przeznaczono 200 mln euro na lata 2022, 2023 i 2024, ale dokładne metody wydatkowania nie zostały jeszcze określone.
Nowa ustawa budżetowa zrewidowała również swoją politykę dotyczącą dochodu podstawowego: teraz czeki przyznawane osobom kwalifikującym się do krajowego dochodu podstawowego będą stopniowo obniżane, z deklarowanym zamiarem zachęcenia beneficjentów do ponownego wejścia na rynek pracy.
Podczas gdy 70 mln euro zostało przeznaczonych na prowadzenie centrów zatrudnienia, dodatkowe 20 mln euro zostanie przeznaczone na „działania związane z wdrażaniem aktywnej polityki pracy” na rzecz tzw. młodzieży NEETS – młodych ludzi, którzy nie są zatrudnieni ani nie studiują.
(Viola Stefanello | EURACTIV.it | tłum. Kinga Wysocka)
MADRYT
Stopa inflacji osiąga rekordowy poziom. Według Narodowego Instytutu Statystycznego (INE), inflacja w Hiszpanii osiągnęła rekordowy poziom w październiku, wynoszący 5,5 proc., głównie za sprawą wysokich cen energii elektrycznej i paliw, których nie widziano w kraju od 1992 r. gdy odbywały się Światowe Targi w Sewilli i Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie.
Ceny w Hiszpanii rosną od marca zeszłego roku, a negatywny wpływ na koszty życia jest już odczuwalny dla hiszpańskich konsumentów. Według ekspertów cytowanych przez media, problemy w międzynarodowych łańcuchach dostaw również przyczyniły się do burzy cenowej w Hiszpanii i pozostałych krajach UE, podał partner EURACTIV, EFE.
W ujęciu miesięcznym, ceny w kraju również osiągnęły rekord nie widziany od stycznia 1986 roku, kiedy Hiszpania i Portugalia przystąpiły do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG).
Rekordowa stopa inflacji ma bezpośredni wpływ na kluczowe elementy celów rządu, między innymi na politykę społeczną mającą na celu złagodzenie skutków kryzysu ekonomicznego spowodowanego epidemią COVID-19.
Wzrost cen stanowi duże obciążenie dla pracowników, ponieważ tylko nieliczne porozumienia między związkami zawodowymi a stowarzyszeniami pracodawców przewidują utrzymanie siły nabywczej, a bardzo niewiele z nich jest powiązanych z inflacją.
Inflacja obniża siłę nabywczą oszczędności, w szczególności oszczędności na kontach bankowych lub nieoprocentowanych aktywów dłużnych.
Jednak, pomimo skutków kryzysu związanego z COVID-19, hiszpański rynek pracy nadal się odradza: liczba zatrudnionych pracowników wzrosła w trzecim kwartale 2021 r. o 359 300 osób, osiągając poziom 20 031 000, wynika z najnowszej ankiety EPA-INE, opublikowanej w czwartek (28 października).
Jest to wzrost o 1,83 proc. w porównaniu do poprzedniego kwartału, ale także przełamuje pułap 20 mln po raz pierwszy od czwartego kwartału 2008 r., gdy miał miejsce początek globalnego kryzysu finansowego.
(Fernando Heller | EuroEFE.EURACTIV.es) I tłum. Monika Mojak)
PRAGA
Triumf populizmu. Postkomunistyczne państwa, takie jak Węgry i Polska, są bardziej „wrażliwe” politycznie od państw o lepiej ugruntowanej demokracji i bardziej podatne na wpływy autorytarnych tendencji, uważa czeski ekspert w dziedzinie prawa i profesor Uniwersytetu w Cardiff Jiří Přibáň. Szczegóły poniżej.
(Aneta Zachová | EURACTIV.cz | Tłumaczenie Aleksandra Krzysztoszek)
BUDAPESZT
Szczepienie na COVID-19 warunkiem zatrudnienia? Węgierski rząd ogłosił w czwartek, że pracodawcy będą mieli prawo do wymagania od swoich pracowników zaszczepienia się przeciwko COVID-19. Wcześniej premier Viktor Orban zapewniał, że obowiązkowe szczepienia nie przyniosą korzyści „kochającym wolność” Węgrom.
Pracodawcy będą mogli wymagać przyjęcia szczepionki jako jeden z warunków zatrudnienia. Nowe prawo jest jednym ze środków przeciwepidemicznych, obok obowiązkowych maseczek w transporcie publicznym i zamknięcia szpitali dla odwiedzających.
Prawo będzie przysługiwało wszystkim pracodawcom, chociaż poszczególne osoby będą mogły być zwolnione z obowiązku zaszczepienia się. Ci, którzy odmówią przyjęcia szczepionki, będą wysyłani na bezpłatny urlop, a po roku będą mogli zostać zwolnieni.
(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com with Telex | tłum. Paulina Borowska)
SOFIA
Były premier oskarżany o rozpowszechnianie fake newsów na temat szczepionek. Minister zdrowia Stojczo Katsarow oskarżył byłego premiera Bojko Borysowa o rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o tym, że w Bułgarii podaje się przeterminowane szczepionki na COVID-19.
Katsarow stwierdził, że w związku z tym, że Borysow jest liderem największej partii w kraju – GERB – musi zostać pociągnięty do odpowiedzialności za powielanie fake newsów i tym samym zagrażanie bezpieczeństwu narodowemu.24 października Borysow ogłosił publicznie, że w Bułgarii szczepi się preparatem firmy Pfizer, którego data ważności minęła 30 września.
Minister zdrowia podkreślił w piśmie skierowanym do prokuratury, że nie jest to prawdą, a w Bułgarii podaje się tylko szczepionki i leki, które mają ważny termin przydatności.10 września Europejska Agencja Leków (EMA) wydłużyła datę przydatności preparatu Pfizera, z 6 do 9 miesięcy, przy zachowaniu tych samych warunków przechowywania.
Partia GERB broni swojego lidera i twierdzi, że Ministerstwo Zdrowia nie podało na czas informacji na ten temat.„ Pandemia jest kryzysem narodowym, który dotyka wszystkich sfer życia publicznego.
Rozpowszechnianie fałszywych wiadomości przez byłego premiera i lidera partii jest społecznie niebezpiecznym działaniem, które może wpłynąć na decyzje, podejmowane przez wielu ludzi”, podkreślił minister Katsarow.
Jego zdaniem słowa Borysowa stanowią część trwającej kampanii wyborczej. Tylko 22 proc. Bułgarów jest w pełni zaszczepionych na koronawirusa, co stanowi najniższy wynik w całej Unii Europejskiej. Kraj ten, wraz z Rumunią, ma też najwyższą śmiertelność z powodu COVID-19.
(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg | tłum. Paulina Borowska)
BELGRAD
Chiński minister spraw zagranicznych: przyjaźń z Serbią stabilna i nierozerwalna. Przyjaźń między Chinami a Serbią jest stabilna i nierozerwalna, powiedział w czwartek chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi podczas wspólnej konferencji prasowej po spotkaniu z serbskim prezydentem Aleksandarem Vučiciem.
Chiny “są dumne, że mają tak szczerego i dobrego przyjaciela” jak Serbia i podziękowały Belgradowi za jego “zdecydowane wsparcie” w kwestiach, które są “żywotnie ważne” dla Pekinu, dodał szef dyplomacji Chin.
“Pod strategicznym przywództwem [chińskiego] prezydenta Xi i Vučića, przyjaźń między Serbią i Chinami zyskała nową jakość. Dla nas Serbia jest szczególnym miejscem, a 1,4 mld Chińczyków wie, że mamy niezawodnego przyjaciela na zachodzie kontynentu euroazjatyckiego i że tym sojusznikiem jest Serbia” – powiedział Wang.
Dodał, że Chińczycy wiedzą, że Serbia “ma wspaniałego przywódcę”, prezydenta Vučića, który “jednoznacznie i mocno strzeże suwerenności, integralności terytorialnej i godności swojego kraju” i nalega na przyjazną współpracę z Chinami.
(EURACTIV.rs | betabriefing.com, tłum. Jakub Krystek)
PODGORICA
USA współpracują z Czarnogórą, a nie z konkretnymi partiami politycznymi. Stany Zjednoczone dały jasno do zrozumienia, że ich partnerstwo z Czarnogórą jest partnerstwem z państwem, a nie z jakąkolwiek partią polityczną – powiedział wysłannik USA na Bałkany Zachodnie Gabriel Escobar.
Powiedział on, że intensywne procesy polityczne doprowadziły do znaczącej zmiany w Czarnogórze w sierpniu ubiegłego roku. Wówczas Demokratyczna Partia Socjalistów, która sprawowała władzę przez 30 lat, przegrała wybory. Jej liderem jest prezydent Milo Đukanović.
“Jesteśmy gotowi do współpracy ze wszystkimi czarnogórskimi partnerami, którzy podzielają wizję suwerennego, inkluzywnego, demokratycznego kraju, który wdraża niezbędne reformy jako kandydat do członkostwa w UE, jednocześnie respektując swoje zobowiązania jako sojusznik NATO”, podkreślił Escobar.
Współpraca może być pogłębiona poprzez integracyjny dialog, w tym ze społeczeństwem obywatelskim, skoncentrowany na celach, które łączą Czarnogórców – pokoju, procesach demokratycznych, rozwoju gospodarczym, a nie na kwestiach tożsamości i nacjonalistycznej retoryce, która ich dzieli – podsumował Escobar.
(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr, tłum. Jakub Krystek)
PRISZTINA
Groźby wobec premiera. Premier Kosowa Albin Kurti otrzymał w środę groźbę śmierci, co spowodowało zwiększenie liczebności ochrony dla niego i jego rodziny.
Według rzecznika rządu Preparima Kryeziu, prokuratura i władze badają obecnie pogróżki wobec Kurtiego. Rzecznik zaznaczył, że szef rządu Kosowa nie zmienia przez to swojego harmonogramu, ale nie podano do publicznej wiadomości żadnych innych szczegółów.
Wiec ofiar gwałtów z wojny w Kosowie odbył się w Nowym Jorku. Setki kobiet demonstrowało w czwartek w Nowym Jorku, aby domagać się sprawiedliwości dla tych, którzy doświadczyli bezkarnych gwałtów ze strony serbskich wojsk podczas wojny w Kosowie.
Marsz został zorganizowany przez Vasfije Krasniqi pod szyldem organizacji Rally for Her Justice. W tym samym czasie, przed ambasadą Serbii w Tiranie, w Albanii, odbyły się mniejsze wiece, aby okazać solidarność z około 20 tys. albańskich kobiet, dziewcząt i mężczyzn, którzy byli wykorzystywani seksualnie podczas wojny w latach 1998-1999.
(EURACTIV.com, tłum. Jakub Krystek)