Haga: Były prezydent Kosowa przed sądem. Jest oskarżony o popełnienie zbrodni wojennych

Kosowo, Thaci, Haga, zbrodnie wojenne

Były prezydent Kosowa Hashim Thaci (na zdj.) nie przyznaje się do popełnienia zbrodni wojennych podczas konfliktu z Serbią pod koniec lat 90. / Foto via [EPA-EFE/CYRIL ZINGARO]

Były prezydent Kosowa przyznał się do popełnienia zbrodni wojennych? Szef MSW Estonii podał się do dymisji z powodu poparcia dla Donalda Trumpa? W jaki sposób kraje bałkańskie pogłębiają współpracę? Między innymi o tym piszemy we wtorkowej edycji „Stolic Europy”.

 

HAGA | PRISZTINA

Winny? Były prezydent Kosowa Hashim Thaci nie przyznaje się do popełnienia zbrodni wojennych podczas konfliktu z Serbią pod koniec lat 90. W poniedziałek (9 listopada) polityk po raz pierwszy stanął przed Specjalną Izbą Sądową do spraw Kosowa w Hadze.

„Akt oskarżenia jest całkowicie bezpodstawny i nie przyznaję się do żadnego zarzutu”, powiedział przed sądem Hashim Thaci.

52-letni Thaci, były dowódca Armii Wyzwolenia Kosowa (UCK) wraz z trzema innymi dowódcami tej zbrojnej formacji jest oskarżony o nadzorowanie nielegalnych obozów, w których byli przetrzymywani w nieludzkich warunkach przedstawiciele serbskiej mniejszości i albańskiej opozycji. Jeńcy byli torturowani, a niekiedy zabijani. Thaci po podtrzymaniu zarzutów przez KSC ogłosił swoją rezygnację z urzędu.

Jeśli zostanie mu udowodniona wina, grozi mu dożywocie. Thaci po oskarżeniu go w czerwcu o zbrodnie wojenne podczas konfliktu Serbią oskarżył z kolei międzynarodowy wymiar sprawiedliwości o „pisanie historii od nowa”.

Hasim Thaci podał się w czwartek (5 listopada) do dymisji. Przyczyną rezygnacji są zarzuty o popełnienie zbrodni wojennych w trakcie jego działalności w Armii Wyzwolenia Kosowa w latach 1998-1999. Więcej szczegółów poniżej.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

Oskarżony o zbrodnie wojenne prezydent Kosowa podał się do dymisji

Hassim Thaci został przetransportowany do Hagi, gdzie stanie przed Międzynardowym Trybunałem Karnym

TALLINN

Poparcie dla Trumpa kosztuje? Mart Helme, estoński szef resortu spraw wewnętrznych oraz wicelider skrajnie prawicowej partii EKRE zrezygnował w poniedziałek ze stanowiska po tym, jak w programie radiowym zakwestionował uczciwość i wynik wyborów prezydenckich w USA.

Jego wypowiedź spotkała się z silną krytyką premiera oraz prezydent kraju. Bezpośrednim powodem dymisji – jak argumentował Helme na konferencji – są „pomówienia i kłamstwa” w estońskich mediach. Uznał przy tym, że „nie powiedział niczego, co zagrażałoby bezpieczeństwu Estonii, ani niczego, czego nie powiedziano już w amerykańskich mediach”.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

Gest solidarności z Polską i Litwą. Łotwa i Estonia również wzywają ambasadorów z Białorusi

W poniedziałek Białoruś opuścili ambasadorzy Polski i Litwy, a we wtorek ambasador Niemiec.

LUBLANA 

Poparcie rządu Janšy najwyższe od kwietnia. Praca rządu premiera Janeza Janšy została oceniona na średnią 2,78 – najwyższą od kwietnia br. – wynika z ostatniego sondażu przeprowadzonego na zlecenie słoweńskiego dziennika „Delo”.

27 proc. respondentów oceniło pracę rządu jako pozytywną lub bardzo pozytywną, a 43,7 proc. uznało ją za negatywną lub bardzo negatywną.

Rządząca Słoweńska Partia Demokratyczna (SDS) cieszy się obecne najwyższym poparciem wśród wszystkich ugrupowań na scenie politycznej – 19,6 proc. Oznacza to wzrost poparcia od października o 1 pproc.

Premier Janša dał się w ostatnich dniach poznać jako jeden z najwierniejszych sojuszników Donalda Trumpa w Europie.

Premier Słowenii napisał w sobotę (7 listopada) wieczorem, a więc po ogłoszeniu przez amerykańskie media zwycięstwa Joe Bidena w wyborach prezydenckich, w mediach społecznościowych: „We wszystkich stanach USA z niewielką różnicą głosów złożono zażalenia. Sądy nawet nie zaczęły ich rozpatrywać. Mimo to media głównego nurtu (a nie jakiś organ urzędowy) ogłaszają zwycięzcę. Gratulacje napływają ze wszystkich stron. Takie rządy prawa”.

Premier Słowenii stwierdził już w środę na Twitterze, że wyniki wyborów w USA jasno wskazują, że zwyciężył w nich Donald Trump. Oskarżył przy tym „mainstreamowe media” o negacje faktów.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

Kto w Europie będzie tęsknił za Donaldem Trumpem? / STOLICE

Codzienny briefing z europejskich stolic – 9 listopada.

BRUKSELA | MADRYT

Właściwa decyzja? Decyzja UE o nałożeniu ceł na USA w odwecie za udzielenie nielegalnej pomocy producentowi samolotów Boeing przez USA jest „krokiem we właściwym kierunku”, powiedział hiszpański minister rolnictwa Luis Planas. 

W poniedziałek unijni ministrowie gospodarki zdecydowali, że Wspólnota nałoży karne cła na sprowadzane z USA towary i usługi o wartości do 4 mld dolarów. Decyzja ma związek z niedozwoloną państwową pomocą dla koncernu lotniczego Boeing. Wspólnota ma jednak nadzieję na poprawę relacji handlowych wraz ze zmianą władzy w Waszyngtonie.

(EUROEFE)

Unijna komisarz: UE nie zapomina o najstarszych mieszkańcach Europy [WYWIAD]

Jakie są plany Komisji Europejskiej ws. poprawy sytuacji najmłodszych i najstarszych mieszkańców UE?

BERLIN

Merkel szuka kontaktu z Bidenem. Kanclerz Angela Merkel opowiada się za zacieśnieniem relacji Niemiec z USA. Jej zdaniem oba kraje muszą wspólnie wziąć odpowiedzialność za wyzwania zwłaszcza w sferze bezpieczeństwa.

Angela Merkel oświadczyła w poniedziałek (9 listopada), że Stany Zjednoczone są i pozostaną najważniejszym sojusznikiem Niemiec. „Ameryka jest i pozostanie naszym najważniejszym sojusznikiem, ale oczekuje od nas – i słusznie – większych wysiłków na rzecz naszego własnego bezpieczeństwa i na rzecz obrony naszych przekonań w świecie”, powiedziała.

Jej zdaniem, przyjaźń niemiecko-amerykańska potwierdziła się na przestrzeni dziesięcioleci. „To jest wspólny skarb i chcemy dalej nad nim pracować”, powiedziała. Nowemu prezydentowi Joe Bidenowi obiecała większe zaangażowanie Niemiec w kwestie bezpieczeństwa. „Niemcy i Europejczycy wiedzą, że w XXI w. musimy w tym partnerstwie przejąć więcej odpowiedzialności”, dodała kanclerz.

(Sarah Lawton | EURACTIV.de)

Joe Biden: "Czas zjednoczyć USA" – pierwsze przemówienie prezydenta-elekta

Joe Biden zaakcentował, że otrzymał 74 mln głosów, najwięcej w historii oddanych na mandat prezydenta USA.

WIEDEŃ

Szef Rady UE złożył kondolencje w Wiedniu. Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel złożył w poniedziałek kondolencje i omówił rozwiązania przeciwko islamskiemu terroryzmowi z kanclerzem Austrii Sebastianem Kurzem. Tydzień temu w Wiedniu przeprowadzono atak terrorystyczny, w którym zginęły 4 osoby.

UE powinna wypracować wspólne podejście do zagrożenia, jakie stwarzają terroryści powracający do Europy – powiedział austriacki kanclerz.

Napastnik z Wiednia planował udać się do Syrii i wstąpić w szeregi tzw. Państwa Islamskiego.

(Philipp Grüll | EURACTIV.de)

Austria: Strzelanina w pobliżu synagogi w Wiedniu. MSW mówi o "akcie terroru"

Jak potwierdziła wiedeńska policja, w ataku zginęły dwie osoby, w tym jeden z kilku zamachowców.

LONDYN

Zmiana tonu? „Nadal istnieją różnice, są jeszcze pewne przeszkody do pokonania, ale sądzę, że jest teraz po obu stronach trochę dobrej woli do osiągnięcia postępów”, powiedział w Sky News brytyjski minister środowiska George Eustice.

Premier Boris Johnson po złożeniu w niedzielę gratulacji Joe Bidenowi stwierdził, że umowa z Unią jest „do zrobienia” a jej ogólne zarysy są jasne.

Tymczasem główny unijny negocjator Michel Barnier wrócił do Londynu na kolejną rundę negocjacji i powiedział: „Cieszę się z powrotu dziś do Londynu, aby zdwoić nasze starania w dojściu do porozumienia o przyszłym partnerstwie”.

Barnier stwierdził, że pozostały trzy kluczowe kwestie do osiągnięcia umowy: przestrzeganie przepisów, gwarancje uczciwej konkurencji i stabilny dostęp do rynków, również do połowów.

(EURACTIV.com)

Brexit: Wznowiono rozmowy UE z Wielką Brytanią. Czego domaga się Londyn?

Wielka Brytania chce zawrzeć umowę o wolnym handlu z UE podobną do tej, jaką ma Kanada.

RZYM

Będzie coraz gorzej? „Sytuacja pandemiczna we Włoszech stale pogarsza się”, oświadczył w poniedziałek przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia Giovanni Rezza. Jego zdaniem wzrost liczby pacjentów w szpitalach uzasadnia zaostrzenie restrykcji.

Rezza, który w resorcie zdrowia jest dyrektorem departamentu do spraw prewencji, oświadczył w wyemitowanym wystąpieniu, że wskaźnik zakaźności koronawirusa wzrósł w kraju do 1,7.

(Alessandro Follis | EURACTIV.it)

Włochy: Wróci lockdown i godzina policyjna?

Premier Giuseppe Conte podkreślił, że w związku z gwałtownym pogorszeniem się sytuacji pandemicznej we Włoszech konieczne jest dalsze zaostrzenie restrykcji.

LIZBONA

Kolejny stan wyjątkowy. W Portugalii w poniedziałek (9 listopada) wszedł w życie stan wyjątkowy związany z epidemią.

Na podstawie przepisów o stanie zagrożenia rząd będzie mógł skierować do walki z pandemią służby mundurowe, ograniczać godziny funkcjonowania placówek handlu i usług, a także zakazać przemieszczania się obywateli w określonych porach dnia i w najbardziej doświadczonych przez Covid-19 powiatach.

W sobotę premier Antonio Costa ogłosił, że na podstawie przepisów o stanie wyjątkowym od 14 listopada wejdą w życie nowe restrykcje epidemiczne wprowadzające na terenie 121 powiatów najbardziej dotkniętych Covid-19 zakaz wychodzenia z domów w soboty i niedziele w godzinach 13-5.

Nowe restrykcje, w tym możliwość mierzenia temperatury osobom przed wejściem do placówek handlu i usług oraz do środków komunikacji miejskiej, będą obowiązywały do 23 listopada. Zgodę na ewentualne przedłużenie obostrzeń wprowadzonych w ramach stanu wyjątkowego będzie musiał wydać parlament.

(Zélia Oliveira | Patrícia Dinis, Lusa.pt)

Koronawirus: Austria i Portugalia wprowadzają częściowy lockdown

Oba państwa mierzą się w ostatnim czasie z gwałtownym wzrostem zakażeń koronawirusem.

BUDAPESZT

Premier zapowiada kolejne ograniczenia. Dalsze obostrzenia, takie jak zamknięcie restauracji, klubów fitness czy teatrów, wydłużenie godziny policyjnej oraz zakaz zgromadzeń, zapowiedział w poniedziałek w związku z pandemią premier Węgier Viktor Orban w nagraniu zamieszczonym na Facebooku.

Orban argumentował, że obostrzenia te są konieczne, bo „jeśli liczba zakażonych będzie rosła w dotychczasowym tempie, nasi lekarze i pielęgniarki, nasze szpitale nie będą w stanie sprostać obciążeniu”.

Premier zapowiedział, że we wtorek parlament ma głosować nad nadzwyczajnymi uprawnieniami dla rządu na 90 dni i jeśli je uchwali, to nowe obostrzenia będą obowiązywać od północy z wtorku na środę.

(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com)

Praworządność: Węgry i Polska zawetują unijny budżet?

Jeszcze do niedawna premierzy Morawiecki i Orban przekonywali, że udało im się „zablokować arbitralne mechanizmy polityczne dot. ograniczania budżetu”.

SOFIA

„To się musi skończyć”. „W ciągu ostatnich kilku miesięcy ukazało się ponad 10 tys. publikacji szerzących nienawiść na temat Bułgarii i Bułgarów w Republice Macedonii Północnej. Potem przestaliśmy je liczyć. To musi się skończyć”, zapowiedziała bułgarska minister spraw zagranicznych Ekaterina Zahariewa podczas wideokonferencji z ministrami spraw zagranicznych Macedonii Północnej i Niemiec Bujarem Osmanim i Heiko Maasem.

Ministrowie wzięli udział w wideokonferencji ministrów spraw zagranicznych krajów tzw. Procesu Berlińskiego – inicjatywy wspierającej współpracę regionalną państw Bałkanów Zachodnich i uzupełniającej politykę rozszerzenia Unii Europejskiej.

Minister spraw zagranicznych Bułgarii podkreśliła, że Umowa o dobrym sąsiedztwie, przyjaźni i współpracy, podpisana między Sofią a Skopje w 2017 r., może pomóc w uregulowaniu wszystkich spornych kwestii, pod warunkiem, że obie strony – w domyśle Skopje – będą ją respektować.

„Niestety nie widzimy tego od jakiegoś czasu po stronie Macedonii”, powiedziała Zahariewa. W piątek Bułgaria poinformowała Komisję Europejską, że nie może zaakceptować zaproponowanego projektu ram negocjacyjnych dla Macedonii Północnej, ponieważ Skopje nie daje niezbędnych gwarancji spełnienia warunków określonych przez Sofię.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg)

BELGRAD | TIRANA | SKOPJE

W jedności siła. Serbia, Albania i Macedonia Północna podpisały w poniedziałek (9 listopada) protokół ustaleń i współpracy w celu wspólnego zwalczania pandemii koronawirusa.

Memorandum zostało podpisane podczas wideokonferencji dotyczącej tzw., strefy mini Schengen, w której uczestniczyli m.in. prezydent Serbii Aleksandar Vučić, premier Albanii Edi Rama i szef rządu Macedonii Północnej, Zoran Zaew.

W spotkaniu wzięli również udział premier Serbii Ana Brnabić oraz ministrowie zdrowia z każdego kraju.

(EURACTIV.rs  betabriefing.com)

Serbia pod presją UE? Belgrad zmienia decyzję ws. ćwiczeń wojskowych na Białorusi

Serbia nie weźmie udziału w białoruskich manewrach przy polskiej granicy.

BELGRAD | SKOPJE

Bałkany bez granic? Premier Albanii Edi Rama i szef rządu Macedonii Północnej Zoran Zaew z zadowoleniem przyjęli poniedziałkową decyzję Kosowa o przyłączeniu się do inicjatywy tzw. mini-Schengen,

Mini-Schengen ma na celu usunięcie przeszkód w swobodnym przepływie osób, towarów, usług i kapitału w krajach tzw. Bałkanów Zachodnich.

Politycy wyrazili nadzieję, że wkrótce do inicjatywy regionalnej dołączą Bośnia i Hercegowina oraz Czarnogóra. „Mam nadzieję, że pozostałe dwa państwa należące do regionu Bałkanów Zachodnich – Bośnia i Hercegowina oraz Czarnogóra – dołączą do nas w niedalekiej przyszłości, abyśmy wspólnie mogli zmieniać rzeczywistość”, powiedział Rama.

(EURACTIV.rs  betabriefing.com)