Koronawirus: Konsumpcja alkoholu w Finlandii rośnie w trakcie pandemii

Sprzedaż alkoholu w Finlandii znacząco wzrosła w trakcie społecznej izolacji.

Finowie w trakcie pandemii kupują więcej alkoholu. Angela Merkel byłem celem ataku rosyjskich hakerów. Na Słowacji nagła rezygnacja sędziego Sądu Konstytucyjnego. W tle sprawa morderstwa dziennikarza Jana Kuciaka. Między innymi o tym piszemy w czwartkowej edycji „The Capitals”.

 

 

HELSINKI

Wielkie picie. Statystyki pokazują, że sprzedaż alkoholu w Finlandii wzrosła w kwietniu o 23 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Producent alkoholu Alko – państwowy monopolista – odnotował wzrost sprzedaży wina różowego o 40 proc. w tym miesiącu, natomiast sprzedaż win czerwonych i białych wzrosła odpowiednio o 35 proc. i 28 proc. 

Ze statystyk wynika, że zamknięcie barów, restauracji i kawiarń, co najmniej do 31 maja, nie zmniejszyło konsumpcji alkoholu podczas społecznej kwarantanny. Ze zwiększonej sprzedaży alkoholu – ze względu na wpływy z akcyzy – może cieszyć się minister finansów. Wpływu z tego tytułu do budżetu to około 1,5 mld euro rocznie.

Z ubiegłorocznego raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), który traktował o spożywaniu alkoholu w UE, Norwegii i Szwajcarii wynika, że osoby powyżej 15 r.ż. spożywają średnio 11,3 litra czystego alkoholu rocznie. Największymi konsumentami napojów procentowych są Czesi, Niemcy i Litwini – 13 litrów rocznie. Finowie są poniżej średniej z 10 litrami.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

Kto w UE wydaje najwięcej na alkohol?

Jaki procent w budżetach gospodarstw domowych w państwach członkowskich UE stanowią wydatki na alkohol? Okazuje się, że relatywnie najwięcej wydają na napoje wyskokowe Estończycy. Kolejne miejsca zajęli zaś Łotysze i Litwini. Polacy znaleźli się na czwartej pozycji.
 
Raport

BERLIN

Atak hakerski na Angelę Merkel. Podczas środowego (13 maja) wystąpienia w Bundestagu kanclerz Angela Merkel poinformowała, że była celem cyberataku grupy hakerów pracujących dla rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU. Kanclerz podkreśliła, że posiada mocne dowody, że za atakiem stały rosyjskie służby.

O sprawie napisały przed kilkoma dniami niemieckie media. W piątek (8 maja) gazeta „Der Spiegel” opisała ustalenia niemieckich śledczych ws. działań rosyjskich hakerów, którzy w latach 2012-2015 przechwycili korespondencję pracowników biura niemieckiej kanclerz.

Pomimo tego Angela Merkel podkreśliła, że będzie nadal dążyć do poprawy relacji z Rosją, ponieważ „istnieją wszelkie powody, aby kontynuować wysiłki dyplomatyczne, chociaż sytuacje takie nie ułatwiają polepszania stosunków z Moskwą”.

Minister zmienił zdanie. Niemcy łagodzą kontrole graniczne. O decyzji poinformował w środę szef MSW Horst Seehofer. Kontrole na granicach Niemiec z Austrią, Szwajcarią i Francją, wprowadzono w marcu na początku pandemii koronawirusa. Będą obowiązywały do 15 czerwca, ale mają być łagodniejsze.

Seehofer ogłosił także, że już w najbliższą sobotę (16 maja) znikną kontrole na granicy Niemiec z Luksemburgiem. Niemcy są też gotowe zrezygnować z restrykcji na granicy z Danią, ale zależy to od wyników konsultacji duńskich władz z pozostałymi krajami nordyckimi.

(Sarah Lawton | EURACTIV.de)

Niemcy: Politycy i mieszkańcy chcą otwarcia granic

Politycy i mieszkańcy uważają, że zamknięcie granic utrudnia życie w przygranicznych miejscowościach.

BRATYSŁAWA

Nagła rezygnacja. Sędzia słowackiego Sądu Konstytucyjnego (US) Mojmir Mamojka złożył w środę (13 maja) rezygnację, gdy Słowacka Służba Informacyjna (SIS) potwierdziła jego kontakty z Marianem Kocznerem oskarżonym o zlecenie zabójstwa dziennikarza śledczego Jana Kuciaka.

Portal „Dennik N” twierdzi, że sędzia złożył rezygnację na posiedzeniu US, gdy jego przewodniczący Ivan Fiaczan otrzymał z SIS informację o kontaktach Mamojki z Kocznerem.

Służby informowały o kontaktach sędziego z Kocznerem, zanim biznesmen został zatrzymany i oskarżony. Mamojka zaprzeczał i twierdził, ze nie doszło do żadnych spotkań. Przyznawał się jedynie do rozmów telefonicznych, które miały dotyczyć porady prawnej.

Mamojka, przed mianowaniem na stanowisko sędziego US w 2018 r., przez 10 lat był posłem rządzącej do lutego br. partii Kierunek-Socjaldemokracja (Smer-SD). Z osobami bliskimi tej formacji wiele kontaktów miał Koczner.

(Zuzana Gabrižová | EURACTIV.sk)

Słowacja: Biznesmen z zarzutem zlecenia zabójstwa Jána Kuciaka

Kontrowersyjny słowacki biznesmen Marián Kočner otrzymał zarzut zlecenia w ubiegłym roku zabójstwa dziennikarza śledczego Jana Kuciaka, który wielokrotnie pisał o podejrzanych interesach Kočnera. Jednocześnie śledczy wykluczyli wątek działającej na Słowacji ekspozytury włoskiej mafii, co również ujawnił zabity reporter.
 

Dziennikarz śledczy portalu Aktuality.sk Ján …

WARSZAWA

Habemus Vicemareschaleus. Senator PiS Marek Pęk zastąpił na stanowisku wicemarszałka Senatu Stanisława Karczewskiego. Za jego powołaniem opowiedziało się 95 senatorów, nikt nie był przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu.

“Zapewniam, że będę te obowiązki wykonywał z maksymalnym zaangażowaniem, uczciwie, najlepiej jak potrafię” – zapowiedział po głosowaniu Pęk. Nowy wicemarszałek przyznał też, że “biorąc pod uwagę chwiejność obecnej większości w Senacie, z tak zwanej ostrożności procesowej”, głosował za samym sobą. “Okazało się to zbędne. Tym bardziej dziękuję senatorom, reprezentującym większość, że poparli moją kandydaturę” – podkreślił nowy wicemarszałek, który z wykształcenia jest prawnikiem.

(Barbara Bodalska | EURACTIV.pl)

Marek Pęk nowym wicemarszałkiem Senatu 

Senator PiS Marek Pęk zastąpił wczoraj na stanowisku wicemarszałka Senatu Stanisława Karczewskiego.

MADRYT

Pożądana odpowiedź, ale dlaczego tak późno? Rekomendacje Komisji Europejskiej ws. stopniowego otwarcia granic, które mają na celu wsparcie sektora turystycznego w Europie zostały dobrze przyjęte przez hiszpańskiego europosła Rene José Ramona Bauzá. Hiszpan z zadowoleniem przyjął ogłoszone przez unijną egzekutywę środki, chociaż przyznał że UE zbyt długo czekała na zajęcie się sytuacją sektora, który stanowi około 10 proc. PKB państw członkowskich.

(EUROEFE)

ZAGRZEB

Koordynacja działań. Przewodnicząca do końca czerwca br. w Radzie UE Chorwacja planuje zorganizować spotkanie na szczeblu ministrów odpowiedzialnych za turystykę w państwach członkowskich Wspólnoty. Celem jest koordynacja działań, które doprowadzą do wdrożenia rekomendacji KE ws. otwarcia granic oraz pomocy dla sektora turystycznego.

Chorwacka gospodarka w dużej mierze zależy od turystyki, dlatego premier Andrej Plenković podkreślił, że dla Zagrzebia ważne jest jak najszybsze łagodzenie ograniczeń. Zagrzeb rozmawia z kilkoma państwami UE – Austrią, Czechami, Niemcami, Słowenią, Słowacją i Węgrami – nad wprowadzeniem specjalnych dokumentów dla turystów, dzięki którym chętni mogliby odwiedzić tego lata Chorwację. 

(Tea Trubić Macan, EURACTIV.hr)

Komisja Europejska rekomenduje stopniowe otwarcie granic w UE

Komisja Europejska chciałaby przynajmniej częściowo uratować sezon turystyczny w Europie. Jakie są rekomendacje dla państw członkowskich?

PARYŻ

Parlament laboratorium. W siedzibie Parlamentu Europejskiego w Strasburgu przeprowadzane są testy na obecność koronawirusa. Wschodnia Francja był jednym z głównych ognisk zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 w kraju.

„Mieszkańcy Strasburga przyjeżdżają tutaj na badania”, powiedział przewodniczący PE Włoch David Sassoli. Kuchnia Parlamentu jest zaangażowana w przygotowanie posiłków dla najbardziej potrzebujących mieszkańców miasta i regionu.

(EURACTIV.FR)

Unia Europejska chce większego dostępu do chińskiego rynku

Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej apeluje o większą otwartość chińskiego rynku na europejskie przedsiębiortswa.

BUKARESZT

Prawny galimatias. Czwartek (14 maja) jest ostatnim dniem obowiązywania stanu wyjątkowego. Wciąż jednak Rumuni nie wiedzą, jaką rzeczywistość prawną zastaną w piątek (15 maja). Rząd planował zastąpić stan wyjątkowy tzw. stanem gotowości (który można porównać do stanu alarmu epidemicznego), ale ze względu na opóźnienia proceduralne prawo najwcześniej może wejść w życie w poniedziałek (18 maja)

Po potwierdzeniu ponad 1 tys. zgonów związanych z koronawirusem i 60 dniach obowiązywania stanu wyjątkowego Rumunia może przez trzy dni pozostawać w stanie bez żadnych ograniczeń.

Stan wyjątkowy ogłasza prezydent w dekrecie, który następnie zatwierdza parlament. Tzw. stan gotowości z kolei jest przyjmowany przez parlament, a następnie zatwierdza go głowa państwa. Zgodnie z konstytucją każda ustawa wchodzi w życie po trzech dniach (lub więcej, jeśli tak stwierdzono) po jej opublikowaniu w Dzienniku Ustaw.

Parlament przyjął ustawę w środę (13 maja) wieczorem. Poza ustawowym vacatio legis istnieje jeszcze możliwość zatrzymania nowego prawa przez Trybunał Konstytucyjny oraz prezydenta. Z kalkulacji wynika zatem, że stan gotowości mógłby najwcześniej obowiązywać od 18 maja.

(EURACTIV.ro)

Jak Rumunia walczy z fake news na temat koronawirusa

Codzienny briefing z europejskich stolic – 13 maja. Władze Rumunii w trakcie pandemii koronawirusa zwracają większą uwagę na treści umieszczane w sieci.

PRAGA

Donald Trump to doceni. Rząd nie planuje obniżyć wydatków na obronność ze względu na kryzys ekonomiczny wywołany pandemią koronawirusa, poinformował w środę (13 maja) premier Andrej Babiš. Ministerstwo Obrony potwierdziło w środę zakup 50 tys. kamizelek kuloodpornych. Trwają także rozmowy na temat zakupu transporterów opancerzonych. Koszt transakcji szacowany jest na 1,9 mld euro. 

(Ondřej Plevák | EURACTIV.cz)

Pax koronawirus: Czy nie ma wojen w czasie pandemii?

Sekretarz generalny ONZ António Guterres zaapelował w marcu o zaprzestanie działań zbrojnych na świecie z powodu pandemii koronawirusa. Z jakim skutkiem?

RZYM

Łzy szczęścia. Podczas środowej (13 maja) konferencji prasowej premier Giuseppe Conte poinformował o przyjęciu przez rząd kolejnego pakietu pomocowego dla obywateli. W jego skład wchodzi m.in. 25 mld euro dla zatrudnionych oraz 15 mld euro dla firm.

Częścią rządowego dekretu jest uregulowanie pobytu nielegalnych migrantów we Włoszech, gdzie przez kilka ostatnich dni trwała intensywna debata nad zezwoleniem na podjęcie przez nielegalnych imigrantów legalnej pracy w sektorze rolnym oraz w pracach domowych. Dzięki temu Włochom udałoby się załatać „dziurę” na rynku pracy powstałą przez pandemię koronawirusa, która uniemożliwiła przyjazd na Półwysep Apeniński tysiącom pracowników sezonowych z zagranicy.

„Od dziś nielegalni migranci – nadmiernie eksploatowani w sektorze rolniczym – będą mniej nielegalni. Uzyskają prawo pobytu”, ogłosiła ze łzami w oczach największa zwolenniczka inicjatywy, minister rolnictwa Teresa Bellanova z ugrupowania Italia Viva.

(Gerardo Fortuna | EURACTIV.com)

Włochy: Czy nielegalni migranci będą mogli pracować w rolnictwie?

We włoskim parlamencie osiągnięto kompromis w sprawie ustawy zezwalającej na czasowe podjęcie przez nielegalnych imigrantów legalnej pracy w sektorze rolnym.

BELGRAD

Kobiety najbardziej poszkodowane. Od ogłoszenia stanu wyjątkowego na czas pandemii koronawirusa pracę w Serbii straciło około 200 tys. osób. To około 8 proc. wszystkich zatrudnionych w lutym br., wynika z informacji opracowanych przez SeConS Development Initiative Group, oraz Fundację Friedricha Eberta. 

Kryzys w Serbii najciężej obszedł się z kobietami. Aż 86 proc. pracowników zagrożonych utratą pracy to właśnie one. Dodatkowo to na kobiety spadła większość prac domowych w trakcie społecznej izolacji, a już przed pandemią były pod tym względem silnie nadreprezentowane.

Z badania wynika także, że Serbowie dobrze przyjęli możliwość pracy w domu. Prawie jedna czwarta zatrudnionych (24,7 proc.) wykonywała swoje obowiązki zdalnie. Tylko 15 proc. z nich było mniej wydajnych niż w „normalnych” warunkach. 

(EURACTIV.rs)

Bezrobocie: Fatalne dane z Europy i USA. Polska nie uniknie kryzysu

Polska była wiceliderem w Unii Europejskiej pod względem niskiego bezrobocia przed wybuchem obecnego kryzysu. To stan nie do utrzymania.

LUBLANA

Inna forma wykluczenia. Wielu stron internetowych w Słowenii nie przystosowano dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami lub wadami wzroku. Oznacza to, że podczas pandemii wiele z tych osób jest odizolowanych nie tylko od kontaktów społecznych, ale także od informacji potrzebnych do właściwego radzenia sobie z koronawirusem, powiedział w rozmowie z gazetą „Delo” Borut Sever z Krajowej Rady Organizacji ds. Niepełnosprawności.

W praktyce oznacza to wykluczenie z posiadania wiedzy np. dotyczącej godzin pracy aptek czy sklepów. Zgodnie z prawem administratorzy stron internetowych mają czas do 23 września br. na poczynienie stosownych zmian. W przypadku aplikacji mobilnych ten termin wygasa 23 czerwca 2021 r.

Rząd postanowił znieść ograniczenia we wszystkich sklepach od następnego poniedziałku (18 maja). Bary i restauracje ponownie będą mogły obsługiwać klientów w pomieszczeniach zamkniętych.

(Zoran Radosavljević | EURACTIV.com)

Koronawirus: Od dziś kraje bałtyckie powoli otwierają granice

Kiedy zostanie otwarta granica Polski z Litwą?