Komisja Europejska przegrywa z Apple sądowy spór o zwrot podatków

Wiceprzewodnicząca KE Margrethe Vestager, źródło: Flickr/European Parliament (CC-BY-4.0: © European Union 2019 – Source: EP)

Wiceprzewodnicząca KE Margrethe Vestager, źródło: Flickr/European Parliament (CC-BY-4.0: © European Union 2019 – Source: EP)

Sąd Unii Europejskiej przychylił się do wniosku amerykańskiego koncernu i unieważnił decyzję Komisji Europejskiej z 2016 r., która nakazuje, aby Apple zwrócił 13 mld euro irlandzkiej skarbówce.

 

Wyrok dotyczy rekordowej kary, jaką na międzynarodowy koncern nałożyła Bruksela. Uznała ona, że Apple nadużył korzystnego dla dużych spółek irlandzkiego systemu podatkowego. Chodzi o zastosowanie dwóch interpretacji podatkowych, które zdaniem KE przez dwie dekady sztucznie zaniżyły obciążenia fiskalne europejskiego oddziału amerykańskiej firmy na łączną kwotę 13 mld euro.

Bruksela uznała to nie tylko za unikanie opodatkowania, ale również za niedozwoloną pomoc publiczną ze strony irlandzkiego państwa i nakazała zwrot całej kwoty jako zaległości podatkowej do irlandzkiego budżetu.

Apple postanowił zaskarżyć tę decyzję, a do pozwu dołączyła sama Irlandia, która wcale się z decyzji KE nie ucieszyła. Władze w Dublinie stworzyły bowiem system niskiego oprocentowania podatkiem CIT, który przyciągał do kraju wielkie koncerny.

Firmy działające w branży internetowej długo korzystały także z najsłabszej w Unii Europejskiej irlandzkiej ochrony danych osobowych, ale kres temu położyła już Bruksela, a wszystko przypieczętowała dyrektywa RODO.

Vestager: Nie dopuśćmy do wykupienia europejskich firm przez Chiny

Odpowiedzialna za sprawy cyfrowe wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej wyraziła obawę o to, że Chiny będą chciały skorzystać z kryzysu gospodarczego i wykupić udziały w europejskich firmach. Margrethe Vestager zaapelowała o to, aby państwa członkowskie UE zareagowały szybciej.

 

Wiceszefowa KE udzieliła

Irlandia wcale nie chce pieniędzy od Apple

Jednak Dublin broni swojego systemu podatkowego, ponieważ pozwolił on za sprawą przyciągnięcia na Zieloną Wyspę dużych zagranicznych inwestorów na stworzenie ponad 250 tys. miejsc pracy.

„Irlandia zawsze mówiła jasno, że nie zapewniła specjalnego traktowania dwóm spółkom należącym do Apple’a. Zapłacona już kwota została naliczona zgodnie z normalnymi irlandzkimi przepisami podatkowym” – poinformowało po już po wyroku Sądu UE irlandzkie ministerstwo finansów.

Jednak rządzące naprzemiennie od kilkudziesięciu lat w Irlandii ugrupowania konserwatywne i centroprawicowe znajdują się pod dużą presją ugrupowań lewicowych – Partii Zielonych, która po ostatnich wyborach weszła nawet do koalicji rządowej oraz robotniczej Sinn Fein, która, choć pozostaje w opozycji, ma najwięcej posłów w parlamencie.

Kwota jaką musiałby w razie swojej przegranej wpłacić do irlandzkiego budżetu Apple pokryłaby bowiem aż połowę deficytu budżetowego, który w tym roku z powodu kryzysu gospodarczego wywołanego pandemią koronawirusa wzrośnie prawdopodobnie w tym roku do 10 proc. PKB.

Sąd UE uznał jednak, że decyzja KE nakazująca w 2016 r. wyegzekwowanie od Apple owych 13 mld euro została podjęta bez wystarczających przesłanek o złamaniu unijnych reguł konkurencji i warunkach udzielania pomocy publicznej. Zdaniem sędziów do selektywnej pomocy w tym przypadku nie doszło.

„Komisji nie udało się wykazać w sposób wymagany prawem, że istniała korzyść w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej” – głosi dzisiejszy wyrok, od którego KE może się jeszcze odwołać do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskie (TSUE), który w takiej sytuacji stanowi wyższą instancję.

Vestager: Unia potrzebuje Polski. Wywiad z Wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej

Margrethe Vestager omawia z Karoliną Zbytniewską podatek cyfrowy DST, projekt nowego budżetu UE i fundusz odbudowy, fuzje, europejskie championy, europejską solidarność. „Nie może być tak, że większość firm płaci podatki, a niektóre nie. To szkodzi jednolitemu rynkowi”.

Vestager: Wszyscy powinni płacić uczciwe podatki

Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. Europy cyfrowej Margrethe Vestager, która w poprzedniej kadencji zajmowała się konkurencją, zapowiedziała, że eksperci KE przestudiują uważnie wyrok i „zastanowią się nad możliwymi dalszymi krokami”.

I przypomniała, że KE zareagowała w przypadku Apple w Irlandii, ponieważ w samym tylko 2011 r. amerykański koncern zarobił na rynkach UE 16 mld euro, ale podlegającemu na terenie Irlandii opodatkowaniu (a tym samym opodatkowaniu w całej UE) podlegało ostatecznie jedynie 50 mln euro. Faktyczna stawka podatkowa wyniosła więc ułamki procenta.

„Wszystkie spółki powinny płacić sprawiedliwie podatki. Jeżeli państwa członkowskie przyznają niektórym międzynarodowym przedsiębiorstwom korzyści podatkowe niedostępne dla rywali, szkodzi to uczciwej konkurencji w UE. Pozbawia to również kasę publiczną i obywateli funduszy na bardzo potrzebne inwestycje” – napisała w swoim oświadczeniu wiceprzewodnicząca Vestager.

Dzisiejszy wyrok to porażka unijnej komisarz, która za jeden z głównych punktów swojej poprzedniej i obecnej kadencji postawiła sobie osiągnięcie lepszej ściągalności podatków od działających w UE wielkich międzynarodowych koncernów. Tymczasem na koncie już trzecią dotkliwą porażkę w sądzie w tego typu sprawie.

W 2019 r. KE przegrała przed unijnym sądem z władzami Belgii w sprawie udzielanych przez ten kraj ulg podatkowych dla największych spółek. Komisja uznała, że to również była niezgodna z prawem pomoc publiczna i nakazała belgijskim władzom odzyskanie w sumie ponad 700 mln euro.

Ostatnia sprawa dotyczyła już mniejszych kwot. Chodziło o zakwestionowanie wartych 30 mln euro ulg podatkowych dla sieci kawiarni Starbucks w Holandii. W tym przypadku sędziowie również uznali, że pieniędzy nie należy zwracać. W obu przypadkach – belgijskim i holenderskim – wyrok zapadł jednak dopiero w pierwszej instancji, a KE postanowiła się od niego odwołać.

Margrethe Vestager: Po co odbudowywać stary świat, skoro potrzebujemy nowego? – wywiad z unijną Żelazną Damą, Wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej

Żadne państwo, żaden człowiek, żadna rodzina nie są w pełni samowystarczalne. Wiem, że to banał, ale razem jesteśmy silniejsi – mówi Margrethe Vestager,

Niedługo kolejne wyroki

Tymczasem w najbliższych miesiącach spodziewane są wyroki w kolejnych sprawach dotyczących systemu podatkowego w Holandii. Chodzi o zakwestionowane przez KE ulgi podatkowe wobec koncernu odzieżowego Nike oraz sieci supermarketów meblarskich IKEA.

Ekspert ds. podatków w brytyjskiej firmie doradczej Pinsent Masons Jason Collins ocenił w rozmowie z BBC, że dzisiejszy (15 lipca) wyrok pokazuje, że „sądy nie są skłonne do uznawania korzystnych dla dużych koncernów systemów podatkowych za pomoc publiczną, o ile przyciągają one zagraniczne inwestycje.

„Myślę, że dziś wiele międzynarodowych koncernów, które bacznie śledziły ten proces, bardzo się ucieszyły. Ale spodziewam się, że KE szybko się od tego wyroku odwoła i nie zrezygnuje z walki z unikaniem opodatkowania. Myślę, że w najbliższym czasie nawet swoją presję w tym obszarze zwiększy” – stwierdził Collins.