Afera Pegasusa: Francja chciała kupić program szpiegowski, którym podsłuchiwano Macrona / Briefing z Europy

francja-macron-pegasus-wegry-NSO-bałkany-polska-białorus-niemcy-zieloni-iran

W lipcu Forbidden Stories i Amnesty International opublikowały raport, wedle którego Pegasus wykorzystany został już przeciwko ponad 50 tys. ludzi. / Foto via [shutterstock/T. Schneider]

Afera Pegasusa: Francja chciała kupić program szpiegowski, którym podsłuchiwano Macrona | Węgry rezygnują z unijnego programu wspólnych zamówień szczepionek na COVID-19 Między innymi o tym piszemy w środowym briefingu z Europy.

 

Zostań jednym z Młodych Liderów Europy! Redakcja EURACTIV.pl ogłasza nabór do projektu Young European Leaders for the Future of Europe

 

PARYŻ

Francja zaprzecza. Według MIT Technology Review Francja miała negocjować z należącą do Izraela NSO Group, aby kupić oprogramowanie szpiegowskie Pegasus. Rozmowy podobno załamały się po ujawnieniu w lipcu br., że prezydent Emmanuel Macron jest jedną z wielu podsłuchiwanych osób we Francji przez służby obcych państw.

EURACTIV skontaktował się z Pałacem Elizejskim w celu potwierdzenia tych informacji, jednak siedziba prezydenta Francji zaprzecza rewelacjom.

Przypomnijmy, w lipcu Forbidden Stories i Amnesty International opublikowały raport, wedle którego program Pegasus miał być wykorzystany przeciwko ponad 50 tys. ludzi. W znacznej części wcale nie byli to potencjalni przestępcy, lecz znani dziennikarze, duchowni, aktywiści społeczni, a nawet politycy wraz z rodzinami.

Dziennik „Le Monde” i radio France Info poinformowały, że marokańskie służby mogły podsłuchiwać telefony prezydenta i kilkunastu innych wysokich rangą członków francuskich władz.

Po tym jak media ujawniły, że wywiad Maroko mógł inwigilować prywatnego smartfona prezydenta Macrona, zadecydowano o zmianie procedur bezpieczeństwa.

Program szpiegowski stworzony przez NSO pozwala nie tylko na podsłuchiwanie rozmów głosowych, ale także na przeglądanie całej zawartości smartfona – wiadomości wysyłanych i otrzymywanych we wszystkim komunikatorach, zdjęć, nagrań dźwiękowych czy danych lokalizacyjnych. Możliwe jest nawet uruchomienie bez wiedzy użytkownika kamery i mikrofonu, aby podglądać i podsłuchiwać co dzieje się wokół osoby będącej celem inwigilacji.

Tymczasem, gdy pojawiły się rewelacje mediów, francuski rząd finalizował negocjacje z firmą, aby zdobyć oprogramowanie, twierdzi MIT Technology Review.

Po rewelacjach dotyczących podsłuchiwania prezydenta, Paryż miał zakończyć rozmowy i zrezygnował z transakcji „zaledwie kilka dni przed sprzedażą”, poinformował amerykański magazyn.

Na początku lipca, Węgry przyznały, że kupiły program Pegasus. Lajos Kosa, wiceprzewodniczący Fideszu, stwierdził, że program używany jest zgodnie z prawem. Jednak w lipcu węgierski portal śledczy Direkt36 napisał, że za pośrednictwem Pegasusa inwigilowani byli przez władze dziennikarze.

Ale Węgry nie są jedynym europejskim krajem, który korzysta z Pegasusa. Program kupiły także m.in. Hiszpania i Niemcy oraz polskie Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA).

Z kolei Amerykanie wpisali producenta tego oprogramowania – izraelską grupę NSO – na czarną listę Departamentu Handlu USA. Powodem tego było przyczynianie się do łamania praw człowieka.

NSO Group nie będzie mogła kupować amerykańskiego sprzętu, podzespołów ani oprogramowania, jak również żadnych towarów z listy tzw. podwójnego użytku, cywilnego lub wojskowego.

(Mathieu Pollet | EURACTIV.fr, tłum. Mateusz Kucharczyk)

Francja zmieni procedury cyberbezpieczeństwa państwa. To skutek afery Pegasusa i podsłuchiwania prezydenta

Wywiad Maroko mógł inwigilować prywatnego smartfona prezydenta Emmanuela Macrona oraz telefony innych członków francuskich władz.

BERLIN

Końcówka dla Zielonych. Im bliżej zakończenia negocjacji tym partia Zielonych uzyskuje coraz więcej zapisów w umowie koalicyjnej zgodnych z programem ugrupowania. Koalicja SPD, Zielonych i FDP planuje zrezygnować z węgla w energetyce już w 2030 r. Z gazu w 2040 r. Szczegóły poniżej. 

(Nikolaus J. Kurmayer  | EURACTIV.de, tłum. Mateusz Kucharczyk)

Niemcy: Koalicja planuje zwiększyć ambicje klimatyczne. Koniec węgla już w 2030 r.

Koalicja SPD, Zielonych i FDP planuje zrezygnować z węgla w energetyce już w 2030 r. – z gazu w 2040 r. 

WIEDEŃ

Wiedeń apeluje o porządek. Zdaniem Austrii różnice między poszczególnymi państwami w przepisach dotyczących unijnego certyfikatu COVID doprowadzą do nieporządku i nieporozumień, jeśli chodzi o ich egzekwowanie. Szczegóły poniżej. 

(Oliver Noyan | EURACTIV.de | Tłumaczenie Aleksandra Krzysztoszek)

Austria apeluje o ujednolicenie zasad, jakie wiążą się z certyfikatami COVID

Aby system certyfikatów COVID był skuteczny, potrzeba jednolitych zasad dla całej UE, stwierdziła austriacka minister do spraw europejskich Karoline Edtstadler.

HELSINKI

Finlandia ubiega się o przewodnictwo w OBWE w 2025 r. Podczas odbywającego się w niemieckiej stolicy Berlińskiego Forum Polityki Zagranicznej fiński prezydent Sauli Niinistö potwierdził zamiary Finlandii ubiegania się o przewodnictwo w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) w 2025 r. Szczegóły poniżej. 

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

Finlandia ubiega się o przewodnictwo w OBWE w 2025 r. Chce "powrotu do międzynarodowego dialogu"

Prezydent Finlandii przestrzega, by nie uważać pokoju za coś stabilnego i danego na zawsze.

RZYM

Dawki przypominające już pięć miesięcy po drugim zastrzyku. Minimalny okres na otrzymanie kolejnego zastrzyku po przyjęciu dwóch dawek szczepionki Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca lub pojedynczej dawki szczepionki Johnson & Johnson został ustalony na pięć miesięcy zamiast sześciu, zgodnie z listem opublikowanym we wtorek (23 listopada) przez dyrektora generalnego ds. profilaktyki chorób w ministerstwie zdrowia Giovanniego Rezzę. Trzecia dawka będzie dostępna dla osób w wieku 40-60 lat od 1 grudnia.

Chociaż sytuacja we Włoszech nie jest najgorsza w Europie, liczba przypadków zakażeń SARS-CoV-2 stopniowo rośnie. We wtorek odnotowano ponad 10 tys. nowych przypadków zachorowań na COVID-19 i 83 zgony.

Rada Ministrów ma spotkać się w środę, aby omówić nowe środki. Obejmują one prawdopodobnie wprowadzenie obowiązku szczepień dla niektórych osób, nałożenie ograniczeń na osoby nieszczepione oraz określenie ważności certyfikatów COVID.

(Eleonora Vasques | EURACTIV.com | tłum. Kinga Wysocka)

Komisarz Stella Kyriakides: Szczepienie to najskuteczniejszy sposób na zakończenie pandemii

„Na całym świecie podano już ponad 7,5 miliarda dawek szczepionek. Musimy zaufać nauce!” – podkreśla unijna Komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności.

MADRYT

Katalońska partia proniepodległościowa toruje drogę hiszpańskiemu budżetowi na 2022 r. Republikańska Lewica Katalonii (ERC) ogłosiła we wtorek (23 listopada), że zagłosuje za budżetem Hiszpanii na 2022 r., torując drogę do ostatecznego zatwierdzenia ustawy przed końcem roku.

Rzeczniczka rządu, Isabel Rodríguez, z zadowoleniem przyjęła porozumienie. Przypomniała, że jest to drugi budżet, który rząd Hiszpanii ma zamiar zatwierdzić, odpowiadając na żądania społeczeństwa i kładąc nacisk na potrzeby najsłabszych, dotkniętych pandemią COVID-19.

Budżet przeznacza dodatkowe 27,6 mld euro na wydatki socjalne dzięki nowym środkom zaczerpniętym z unijnego funduszu naprawczego. Wydatki socjalne osiągają rekordowo wysoki poziom 248,4 mld euro (o 3,6 proc. więcej niż w 2021 r.) i obejmują ponad 40 mld euro (9,6 proc. więcej niż w 2021 r.) na inwestycje i transfery kapitałowe.

Według Rodríguez, zakończenie pandemii COVID-19 powinno posłużyć jako „katharsis”, aby poprawić cały hiszpański system produkcyjny, obecnie zbytnio uzależniony od turystyki i usług, poprzez przyspieszenie transformacji cyfrowej gospodarki.

(Fernando Heller | EuroEFE.EURACTIV.es | tłum. Kinga Wysocka)

Hiszpania: Premier Sánchez zapowiada wprowadzenie zakazu prostytucji

Prostytucja stała się w Hiszpanii w pełni legalna w 1995 r., a seksbiznes błyskawicznie się rozwinął.

PRAGA

Irańscy agenci coraz bardziej aktywni w Europie. Czeski wywiad ostrzega przed niejawnymi działaniami, jakie Iran próbuje podejmować w Europie.

Według BIS przebywający na uchodźstwie działacze polityczni lub dziennikarze sprzeciwiający się irańskim władzom nie mogą czuć się bezpiecznie. Na celowniku mogą być m.in. dziennikarze Radia Farda, irańskiego oddziału Radia Wolna Europa, nadającego w języku perskim z Pragi.

Irańscy szpiedzy usiłują także pozyskać od czeskich uczelni technicznych specjalistyczną wiedzę, która może pomóc przy produkcji broni jądrowej.

„Iran stara się uzyskać dostęp do odkryć naukowych, które mogłyby posłużyć proliferacji, z czeskich uniwersytetów i instytutów badawczych, jak również poprzez konferencje naukowe”, wskazuje BIS.

Dzielenie się z Iranem technologią i pomocą techniczną zostało zakazane w ramach unijnych sankcji wobec Iranu. Problem polega na tym, że pojęcie „pomocy technicznej” może także obejmować nauczanie uniwersyteckie, dlatego doradza się czeskim uniwersytetom, by nie uczyły irańskich studentów o technologiach jądrowych. Czeskie władze przekazały nawet uniwersytetom specjalne wytyczne dotyczące przestrzegania unijnych przepisów o sankcjach wobec Iranu.

Zagrożenie ze strony Iranu nie jest jednak jedynym. BIS ostrzega także przed działaniami agentów z Rosji i Chin. Co więcej, jednym ze skutków pandemii COVID-19 stał się rozwój dezinformacji i teorii spiskowych.

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

Iran: Znieście sankcje, to ratyfikujemy porozumienie klimatyczne

Kraj ten jest ósmym największym na świecie emitentem CO2.

BUDAPESZT

Budapeszt rezygnuje ze szczepionek. Pomimo nasilającej się pandemii, Węgry nie wezmą udziału w unijnym programie wspólnych zamówień szczepionek na COVID-19 i zrezygnują z zamawiania preparatów rosyjskich i chińskich.

„Rząd podjął mądrą decyzję o nieuczestniczeniu w drugiej rundzie wspólnych unijnych zakupów szczepionek”, powiedział rzecznik rządu Gergely Gulyás. Według niego w magazynach znajduje się jeszcze 10 mln szczepionek, które wystarczą na podanie obywatelom wszystkich trzech dawek.

Gulyás twierdzi, że unijny system zamówień jest dość nieelastyczny, ponieważ można kupić tylko określoną ilość preparatu, a w Europie i tak istnieje nadwyżka szczepionek, więc w razie potrzeby, można je łatwo zdobyć.

Z kolei minister spraw zagranicznych Peter Szijártó powiedział, że Węgry planują zrezygnować z zamawiania rosyjskich i chińskich preparatów. „Kolejna dostawa szczepionek na pewno nie będzie zawierała preparatów ze Wschodu.

Dostawcy Sputnika V i Sinopharmu (szczepionka rosyjska i chińska – red.) wywiązali się z umów, które wcześniej podpisaliśmy”, zaznaczył.

(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com | tłum. Paulina Borowska)

Węgry: Szef MSZ z orderem od Putina. Za "rozwój stosunków dwustronnych"

Prezydent Rosji Władimir Putin przyznał Order Przyjaźni węgierskiemu ministrowi spraw zagranicznych.

BUKARESZT

Jest nowy rząd. Nicolae Ciuca, desygnowany na premiera, przedstawił we wtorek parlamentowi proponowaną listę ministrów i program rządzenia.

Ministrowie zostaną dziś przesłuchani przed komisjami parlamentarnymi, a głosowanie nad wotum zaufania dla nowego rządu ma odbyć się jutro.

„Program rządzenia opiera się na zasadach, takich jak odporność, stabilność, przejrzystość, równość i skuteczność. W jego centrum znajduje się obywatel Rumunii”, powiedział nowy premier.

W proponowanym przez niego gabinecie znaleźć się ma 20 ministrów, w tym tylko jedna kobieta, była burmistrz Bukaresztu Gabriela Firea. Obejmie ona nowo utworzone Ministerstwo Rodziny.

Do rządu wejść ma 9 ministrów pochodzących z Partii Socjaldemokratycznej (PSD), 8 z Partii Narodowo-Liberalnej (PNL), z której wywodzi się Ciuca i 3 z Demokratycznego Związku Węgrów w Rumunii (UDMR).Po 18 miesiącach urzędowania premier ma być zastąpiony nowym kandydatem, zaproponowanym przez PSD, zgodnie z umową koalicyjną.

(Bogdan Neagu | EURACTIV.ro | tłum. Paulina Borowska)

Rumunia: Emerytowany generał z misją utworzenia nowego rządu

Nicolae Ciucă ma za zadanie przełamać polityczny klincz w jakim znalazła się Rumunia po rozpadzie we wrześniu dotychczasowej koalicji.

ZAGRZEB | PARYŻ

Macron podpisze strategiczne partnerstwo w Zagrzebiu oraz traktat kwirynalski w Rzymie. Prezydent Francji Emmanuel Macron uda się dziś do Chorwacji, a jutro do Rzymu. To małe europejskie tournée pozwoli mu “przygotować się na francuską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej”, która rozpoczyna się 1 stycznia 2022 r.

Liczący 60 stron traktat kwirynalski zostanie podpisany w Rzymie jako znak nowego, znaczącego partnerstwa na poziomie dwustronnym, europejskim i globalnym. UE brakuje lidera, Angela Merkel odchodzi na emeryturę, a duet Macron-Draghi może stanowić silną oś, do której dołączyłby również Olaf Scholz.

Macron uda się również Zagrzebia, gdzie spotka się z premierem Andrejem Plenkovićem.

Pierwsza oficjalna wizyta francuskiego prezydenta w Chorwacji od czasu uzyskania przez ten kraj niepodległości w 1991 roku zakończy się podpisaniem umowy na dostawę odrzutowców Rafale.

W maju Zagrzeb ogłosił, że kupi 12 odrzutowców, aby zmodernizować swoje siły zbrojne. Do przetargu stanęły również Stany Zjednoczone. Premier Plenković we wrześniu powiedział, że “nabycie myśliwców Rafale strategicznie zmienia pozycję Chorwacji w sensie wojskowym, obronnym, w zakresie siły wobec partnerów międzynarodowych, sojuszy bezpieczeństwa i koalicji”.

To nowe partnerstwo to “nie tylko umowa handlowa”, podkreślił Pałac Elizejski. Powinno być także wzmocnieniem relacji między dwoma krajami, zwłaszcza gospodarczych, ale także na płaszczyźnie kulturalnej i naukowej.

Prezydent Macron i premier Plenković podpiszą porozumienie o partnerstwie strategicznym, pogłębiające umowę z 2010 r., podpisaną przez byłych premierów, Jadrankę Kosor i Francois Fillona.

Dokument ten podkreśla jednoznaczne poparcie Francji dla przystąpienia Chorwacji do strefy euro oraz Schengen. Francja popiera także przyjęcie Chorwacji do OECD, o czym poinformowało chorwackie źródło rządowe.

Ideą porozumienia jest to, by Chorwacja “stała się uprzywilejowanym partnerem Francji w tej części Europy”. Rozmowy między Macronem a Plenkovićem będą dotyczyć również “pogorszenia sytuacji w Bośni”.

(Željko Trkanjec |

EURACTIV.hr, Mathieu Pollet | EURACTIV.fr) | tłum. Monika Mojak)

Chorwacja: Spory o przyjęcie euro. Eurosceptyczna prawica chce referendum

Zapowiada mobilizację wszystkich eurosceptycznych sił w kraju.

SARAJEWO

Wysoki Przedstawiciel Bośni i Hercegowiny (BiH): Nie będzie Armii Republiki Serbskiej. „Armia Republiki Serbskiej nie zostanie utworzona” – powiedział Wysoki Przedstawiciel BiH Christian Schmidt. Republika Serbska (RS) jest serbskim podmiotem w BiH.

Doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA Jake Sullivan podczas rozmów ze Schmidtem podkreślił silne poparcie Stanów Zjednoczonych dla Wysokiego Przedstawiciela, jego biura i jego mandatu do nadzorowania realizacji porozumień pokojowych z Dayton.

Schmidt powiedział, że jego rozmówcy w Waszyngtonie i Brukseli powiedzieli mu, że społeczność międzynarodowa, w tym NATO, nie będzie spokojnie patrzeć, jak Milorad Dodik, serbski członek trójstronnej prezydencji BiH, kwestionuje przetrwanie sił zbrojnych BiH i jednocześnie dąży do utworzenia armii RS.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Kinga Wysocka)

Bośniaccy Serbowie domagają się niepodległości. Czy będzie kolejna wojna w Bośni?

Przywódca bośniackich Serbów, Milorad Dodik, w zeszłym miesiącu ogłosił zamiar demontażu “upadłego państwa” bośniackiego.