Raport Freedom House: Węgry nie są już demokracją

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Stan demokracji w Europie Środkowo-Wschodniej najgorszy od 25 lat. Gospodarka w Europie w stanie „historycznej recesji”. W Polsce osiągnięto <Porozumienie> w sprawie organizacji wyborów prezydenckich, a w innych krajach – Belgia, Bułgaria, Niemcy, Holandia – rządy informują o znoszeniu kolejnych ograniczeń. Między innymi o tym piszemy w czwartkowej edycji „The Capitals”.

 

 

Demokracja umiera na naszych oczach? Liczba państw demokratycznych w Europie Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej jest najniższa od 25 lat, wynika z najnowszego raportu Freedom House. Polska demokracja również słabnie.

BUDAPESZT

Demokracja mixta. Freedom House opublikował raport „Narody w procesie transformacji 2020”. Autorzy odnotowują bezprecedensowy poziom odchodzenia od demokracji w Europie i Eurazji w 25-letniej historii raportu: spośród 29 ocenianych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, Kaukazu i Azji Centralnej, 10 zostało ocenionych jako demokracje, 10 jako reżimy mieszane, a 9 jako reżimy autorytarne.

Do reżimów hybrydowych zaliczono Węgry. Uzyskały one ocenę 3,96 pkt. (49,4 proc.) To spadek względem ubiegłego roku o 1,6 p.p. przez co węgierski status zmienił się z półskonsolidowanej demokracji na system hybrydowy.

Freedom House podkreśla wysokie scentralizowanie władzy i przejęcie większości mediów. Ostatnio duże kontrowersje wywołało przyjęcie przez premiera Węgier Viktora Orbána nadzwyczajnych uprawnień, dzięki którym może wydawać decyzje za pomocą dekretów. Te działania nie są brane pod uwagę w raporcie, ale przeczytać możemy, że Budapeszt ma duże problemy z jakością instytucji państwowych, a przede wszystkim z korupcją na najwyższych szczeblach władzy.

(Łukasz Gadzała, Natalia Pazura | EURACTIV.pl)

Freedom House: Polska demokracja coraz bardziej słabnie

Spośród 29 ocenianych państw Europy Środkowo-Wschodniej tylko 10 zostało uznanych za w pełni demokratyczne

ZAGRZEB

Z nadzieją w przyszłość. Komisja Europejska mocno zweryfikowała prognozy gospodarcze, które przedstawiała jeszcze zanim nad Europą i światem zawisła groźba kryzysu gospodarczego wywołanego pandemią koronawirusa. Teraz Bruksela mówi o „historycznej recesji”.

Najsilniejszy spadek KE wróży Grecji (aż o 9,7 proc.), Włochom (o 9,5 proc.), Hiszpanii (9,4 proc.) oraz Chorwacji (9,1 proc.). Gospodarka każdego z tych krajów w dużej mierze zależy od turystyki, a ta jest obecnie niemal całkowicie niemożliwa.

W przypadku Chorwacji oczekuje się, że gospodarka tego kraju jest lepiej przygotowana na kryzys niż w 2008 r. KE oczekuje, że Chorwacja szybko wróci na drogę rozwoju w 2021 r.

Komisja Europejska napisała w prognozie gospodarczej, że Chorwacja należy do pięciu państw członkowskich UE, w których aktywność gospodarcza ma powrócić do poziomu z czwartego kwartału 2019 r. „Do końca przyszłego roku Chorwacja wróci na drogę wzrostu gospodarczego”, powiedział europejski komisarz ds. Gospodarki Paolo Gentiloni.

A jak wypadła Polska?

(Anna Wolska | EURACTIV.pl) (Karla Junicic | EURACTIV.hr)

KE wróży Polsce najmniejszy spadek PKB w całej UE

A ile stracą pozostałe państwa UE?

WARSZAWA

Porozumienie. Prezes PiS Jarosław Kaczyński i lider koalicyjnego Porozumienia Jarosław Gowin poinformowali wczoraj, że w najbliższą niedzielę wyborów prezydenckich nie będzie. We wspólnym oświadczeniu zapowiedzieli też, że marszałek Sejmu ogłosi nowe wybory prezydenckie w pierwszym możliwym terminie.

Oświadczenie to zostało przekazane do wiadomości w czasie trwającej w TVP debaty prezydenckiej z udziałem wszystkich kandydatów.

(Barbara Bodalska | EURACTIV.pl)

Jest porozumienie PiS i Porozumienia. Kiedy wybory?

Opozycja krytycznie o porozumieniu Kaczyńskiego i Gowina

BUKARESZT

Trybunał Konstytucyjny poinformował w środę (6 maja), że mandaty wystawiane przez policję od 16 marca, dnia rozpoczęcia obowiązywania zakazu wychodzenia z domu, za złamanie społecznej izolacji – 300 tys. w całej Rumunii – są niezgodne z konstytucją. Trybunał przyznał tym samym rację Rzecznikowi Praw Obywatelskich Renate Weber. RPO sugerowała, że prawo przyjęte przez władze jest niejasne, ponieważ nie wskazuje wykroczenia, jakiego mają dopuszczać się obywatele.

Łączna kwota za mandaty przekracza 120 mln euro. Weber zasugerowała, aby w związku z decyzją TK anulować mandaty, aby uniknąć przytłoczenia sądów pozwami obywateli przeciwko rządowi.

(EURACTIV.ro)

Rumunia przełoży z powodu koronawirusa jesienne wybory parlamentarne?

Władze Rumunii rozważają przełożenie z powodu pandemii koronwirusa wyborów parlamentarnych. Są one zaplanowane na koniec listopada lub początek grudnia.

HAGA

Powrót po holendersku. Rząd zaprezentował w środę (6 maja) plan stopniowego znoszenia ograniczeń w gospodarce i życiu społecznym. Wynika z niego, że Holandia otworzy przedszkola i szkoły podstawowe od poniedziałku 11 maja. Tego samego dnia do pracy mogą powrócić fryzjerzy oraz pracownicy zakładów kosmetycznych. Jednak klienci będą musieli wcześniej umawiać się na wizyty. Przyjmowani będą tylko ci bez symptomów zakażenia koronawirusem. Rząd zezwolił także na uprawianie niektórych dyscyplin sportowych, jak tenis czy golf. Z dniem 11 maja do normalności zaczną wracać również biblioteki.

Od 1 czerwca do szkół wrócą starsi uczniowie. Wtedy planowane jest także otwarcie kin, muzeów i restauracji. W tym ostatnim przypadku dla nie więcej niż 30 osób i tylko na świeżym powietrzu. Z początkiem czerwca transport publiczny wróci do normalnego trybu pracy. Pasażerowie będą musieli jednak zakrywać usta i nos oraz pamiętać o zachowaniu dystansu od innych osób.

Od 1 lipca możliwie będzie organizowanie spotkań dla więcej niż 100 osób, a od 1 sierpnia – jeżeli nie będzie przeciwwskazań epidemiologicznych – na boiska będą mogli wrócić piłkarze.

Koronawirus: Protesty w Holandii przeciwko ograniczeniom społecznym

Gdzie jeszcze ludzie protestują przeciwko wprowadzonym ograniczeniom?

BRUKSELA

Maski zalecane. 11 maja w Belgii zostaną otwarte wszystkie sklepy, poinformowała na konferencji prasowej w środę premier Sophie Wilmes. To kolejny etap „odmrażania” gospodarki od wprowadzonych w połowie marca restrykcji ze względu na pandemię koronawirusa.

W sklepach liczba klientów, którzy będą mogli w nich przebywać jednocześnie, będzie ograniczona do 1 osoby na 10 m kw. powierzchni. Klient będzie mógł przebywać w sklepie maksymalnie 30 minut. Każdy w sklepie powinien nosić maseczkę. Nie jest to jednak obowiązkowe, ale – jak podkreśliła premier – „zalecane”.

(Alexandra Brzozowski | EURACTIV.com)

Koronawirus: Dlaczego w Belgii jest taka wysoka śmiertelność?

Belgowie tłumaczą to sposobem tworzenia statystyk

BERLIN

Powrót do życia. Po kolejnej wideokonferencji Angeli Merkel z szefami rządów krajów związkowych zdecydowano w środę (6 maja) o zniesieniu większości restrykcji wprowadzonych na czas pandemii koronawirusa. 

Politycy zgodzili się m.in. na stopniowe otwarcie przedszkoli i szkół, wszystkich sklepów, w tym także wielkopowierzchniowych, lokali gastronomicznych oraz hoteli. O konkretnych terminach zadecydować mają poszczególne landy. Część władz regionalnych już zapowiedziała wznowienie zajęć szkolnych i otwarcie sklepów od poniedziałku 11 maja.

(Sarah Lawton | EURACTIV.de)

Niemcy: Jaka może być rzeczywista liczba zarażonych koronawirusem?

Rzeczywista liczba zakażonych koronawirusem w Niemczech może być nawet 10-krotnie wyższa niż podają oficjalne statystyki.

WIEDEŃ

Kontrole graniczne z Włochami i Słowenią przedłużono do 31 maja. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ogłosiło, że kontrole graniczne, pierwotnie mające obowiązywać do 7 maja, będą obowiązywać do końca miesiąca. Do tego czasu na granicy trzeba będzie przedstawić certyfikat potwierdzający negatywny wynik testu koronawirusa. Certyfikat nie może być starszy niż cztery dni.

(Philipp Grüll | EURACTIV.de)

Austria rezygnuje z węgla do produkcji energii

Austria jest drugim państwem w UE, które zdecydowało się na wyeliminowanie węgla ze swojego miksu energetycznego.

SOFIA

Optymizm premiera. Środki wprowadzone na czas pandemii koronawirusa zostaną zaostrzone, jeśli dziennie będzie więcej niż 100 osób zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2, powiedział premier Bojko Borysow.

Od środy (6 maja) bułgarskie władze zezwoliły na podróżowanie między miastami, otwarte zostały restauracje i kawiarnie, noszenie masek w otwartych przestrzeniach nie jest już obowiązkowe. „Jesteśmy o kilka kroków przed wszystkimi innymi krajami europejskimi. To, co nazywają teraz poluzowaniem restrykcji, mieliśmy w Bułgarii od pierwszego dnia stanu wyjątkowego. Banki, biura, budownictwo, sklepy – nie przestały działać”, powiedział szef rządu. 

W Bułgarii potwierdzono 1778 przypadków zakażeń koronawirusem. W środę 6 potwierdzono 20 kolejnych. Liczba ofiar śmiertelnych wynosi 84. Dotychczas testowi na koronawirusa poddano 51 768 osób.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg)

Historyczne spory staną na drodze Macedonii Płn. do UE?

Codzienny przegląd informacji z europejskich stolic – 5 maja.

LONDYN

Zajmujące się kontrwywiadem elektronicznym dwie agencje z USA i Wielkiej Brytanii wydały wspólne oświadczenie, w którym zaalarmowały, że powiązane z obcymi państwami grupy hakerskie zaatakowały instytucje zajmujące się walką z pandemią koronawirusa.

(Anna Wolska | EURACTIV.pl)

USA i Wielka Brytania: Hakerzy zaatakowali systemy służby zdrowia

Zajmujące się kontrwywiadem elektronicznym dwie agencje z USA i Wielkiej Brytanii wydały wspólne oświadczenie, w którym zaalarmowały, że powiązane z obcymi państwami grupy hakerskie zaatakowały instytucje zajmują się walką z pandemią koronawirusa.

LIZBONA

Kierunek na reindustrializację. Strategia Portugalii na przezwyciężenie kryzysu gospodarczego spowodowanego pandemią koronawirusa polega na „reindustrializacji przemysłu w kraju i w Europie”, powiedział minister spraw zagranicznych.

„Pierwsza oś [strategii] polega na tym, że Portugalia chce stać na czele reindustrializacji Europy i chce oddać do dyspozycji swoje ogromne zdolności przemysłowe”, powiedział Augusto Santos Silva podczas przesłuchania w komisji gospodarki w parlamencie w środę (6 maja).

„Mówimy o tekstyliach, odzieży, ale także inżynierii, farmaceutyce i produkcji rolno-spożywczej”, podkreślił minister. „Portugalia chce być czynnikiem uprzemysłowienia, potężnym klastrem przemysłowym w Europie, która znowu będzie samowystarczalna”.

W środę Komisja Europejska opublikowała nową prognozę gospodarczą. Wynika z niej, że gospodarka Portugalii skurczy się w tym roku o 6,8 proc. PKB. Średnia stopa bezrobocia wzrośnie do 9,7 proc. Portugalia znajdzie się w gronie krajów, które najbardziej odczują światowy kryzys gospodarczy ze względu na uzależnienie od turystyki.

(Patrícia Cunha and Ana Matos Neves | Lusa.pt)

Święto Pracy: Kryzys szansą na nową – sprawiedliwszą – umowę społeczną

Paradoksalnie, ci bez których żadne społeczeństwo nie mogłoby funkcjonować w ostatnich tygodniach, są najsłabiej opłacani.

RZYM

Groźba dymisji. Minister rolnictwa Teresa Bellanova zagroziła rezygnacją, jeśli rząd nie ureguluje pobytu ponad 600 tys. nielegalnych migrantów pracujących we Włoszech w rolnictwie.

Bellanova przekonuje, że prace przy zbiorach powinny już się zaczynać. Inaczej zgnić może większość owoców. Minister rolnictwa zaproponowała, by rząd zalegalizował na co najmniej sześć miesięcy pobyt imigrantów o nieuregulowanym statusie. Prawo dotyczyłoby bezrobotnych, pracujących na czarno przy zbiorach, ale także opiekunek osób starszych.

Inicjatywę minister popierają  współtworzące rząd Partia Demokratyczna oraz Wolni i Równi, przedstawiciele branży rolniczej i kościół katolicki. Przeciwna jest opozycja z Ligą Mateo Salviniego na czele. Decyzja leży w ręku Ruchu 5 Gwiazd i premiera Giuseppe Conte.

(Gerardo Fortuna | EURACTIV.com)

HELSINKI

Nadchodzą Ukraińcy! W środę (6 maja) w Finlandii rozległo się westchnienie ulgi. W ten sposób zareagowali przedstawiciele branży rolniczej na wieść o kolejnym specjalnym samolocie czarterowym z Ukrainy z pracownikami sezonowymi.

Oba kraje osiągnęły porozumienie po tym, jak Finlandia obiecała zagwarantować ukraińskim pracownikom umowy o pracę na okres co najmniej trzech miesięcy i opiekę zdrowotną równoważną z prawami pracowników z Finlandii.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

Ukraina wypuści jednak do UE robotników sezonowych?

Ukraińskie władze zdają się zmieniać zdanie co do możliwości wysyłania specjalnymi lotami czarterowymi Ukraińców, którzy chcą pracować sezonowo w Unii Europejskiej. Brak takich pracowników odczuwa szczególnie branża rolna.

BRATYSŁAWA

Od środy (6 maja) zaczęła działać większość mniejszych sklepów i punktów usługowych (restauracje tylko jeżeli dysponują przestrzenią dla gości na świeżym powietrzu). Szkoły są jednak nadal zamknięte i nie jest jasne, kiedy zostaną ponownie otwarte.

(Zuzana Gabrižová | EURACTIV.sk

PRAGA

Niski poziom odporności. Badanie odporności zbiorowej przeprowadzone przez czeskie Ministerstwo Zdrowia pokazuje, że liczba niezgłoszonych przypadków koronawirusa w Czechach jest niska, podobnie jak poziom społecznej odporności.

Pod koniec kwietnia przeprowadzono testy, w których wzięło udział 27 tys. osób. Tylko 107 z nich miało przeciwciała przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2. „Nie mamy już problemu rosnącej liczby zakażeń koronawirusem, ale wciąż mamy lokalne ogniska zachorowań”, powiedział minister zdrowia Adam Vojtěch, który przedstawił wyniki badań w środę 6 maja.

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz)

Koronawirus we Francji już w grudniu ubiegłego roku?

Koronawirus SARS-CoV-2 krążył we Francji o wiele wcześniej niż dotąd sądzono