Promocja diety roślinnej, zakaz chowu przemysłowego – pomysły Europejczyków na zdrowszą i bardziej ekologiczną UE

cofoe-konferencja-przyszlosc-europa-ue-europejczycy-unia-bruksela-zdrowie-srodowisko-klimat

Konferencja w Sprawie Przyszłości Europy: Jakie są pomysły Europejczyków dotyczące ochrony środowiska oraz zdrowia? [Photo via Parlament Europejski]

UE podejmuje wiele działań w ramach polityk zdrowotnej oraz środowiska, ale Konferencja w sprawie przyszłości Europy (CoFoE) daje po raz pierwszy na tak dużą skalę sposobność do wysłuchania i uwzględnienia pomysłów obywateli państw członkowskich. Jakie są pomysły Europejczyków dotyczące ochrony środowiska oraz zdrowia?

 

 

Konferencja w sprawie przyszłości Europy (CoFoE) została zainaugurowana 9 maja 2021 r. Stanowi ona serię wydarzeń, m.in. debat i dyskusji prowadzonych przez podmioty społeczeństwa obywatelskiego. Cel to przede wszystkim większe zaangażowanie Europejczyków wywodzących się z różnych środowisk i reprezentujących różne grupy społeczne w decyzje podejmowane na szczeblu UE.

Młodzi Europejczycy oczekują poprawy jakości unijnej demokracji

Demokracja w Unii Europejskiej bywa krytykowana ze względu na m.in. niedostateczny udział obywateli w procesach decyzyjnych na wysokim szczeblu.

Platforma, Panele oraz Plenum

W ramach CoFoE utworzono wielojęzyczną platformę cyfrową, służącą jako bazę danych na temat wydarzeń organizowanych w związku z inicjatywą. Obywatele państw UE mają możliwość zamieszczania na niej pomysłów, dyskutowania i oceniania ich. Od momentu startu platformy w kwietniu 2021 r., zgromadziła ona ok. 35 tys. użytkowników, którzy zgłosili prawie 10 tys. pomysłów i zamieścili ponad 16 tys. komentarzy.

Idee obywateli są omawiane w ramach czterech paneli tematycznych. W każdym z nich uczestniczy grupa 200 losowo wybranych Europejczyków, odzwierciedlających różnorodność UE. W toku ich dyskusji tworzone są rekomendacje, przekazywane podczas Plenum Konferencji.

W zgromadzeniu Plenarnym Konferencji, które przypada na początek 2022 r., udział biorą m.in. Posłowie do Parlamentu Europejskiego, przedstawiciele Rady i Komisji Europejskiej a także wybrani uczestnicy europejskich paneli obywatelskich.

Posiedzenie plenarne zakłada omówienie propozycji zgłoszonych w toku Paneli Obywatelskich a także tych, które cieszyły się największym zainteresowaniem na platformie cyfrowej. To pozwoli na wyodrębnienie wniosków, które zostaną uwzględnione w raporcie końcowym przygotowanym przez Zarząd Konferencji i skierowane do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej oraz Komisji Europejskiej.

Co UE robi w kwestiach środowiska i zdrowia?

Zmiany klimatu wraz z postępującą degradacją środowiska to jedne z największych wyzwań, przed którymi stoi obecnie świat, w tym także UE. Dlatego pod koniec 2019 r. Komisja Europejska zaprezentowała plan działania – Europejski Zielony Ład który ma na celu przekształcenie UE w nowoczesną, konkurencyjną i oszczędną w zasoby gospodarkę.

Inicjatywa obejmuje szeroko zakrojone cele w wielu obszarach, m.in. energii (budowanie powiązanych ze sobą systemów energetycznych, promowanie ekoprojektów), rolnictwie (bezpieczeństwo żywnościowe, zmniejszenie śladu środowiskowego) czy innowacjach (angażowanie obywateli w innowacje społeczne).

Mają one sprawić, że do 2050 r. UE osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto, wzrost gospodarczy zostanie oddzielony od zużywania zasobów a żaden obywatel ani region nie zostaną pozostawieni w tyle.

Ponadto UE stworzyła „Strategię bioróżnorodności 2030”. Państwa zobowiązały się w jej ramach do utworzenia sieci dobrze zarządzanych obszarów chronionych,  obejmujących co najmniej 30 proc. unijnych terenów lądowych i morskich.

Pandemia koronawirusa uzmysłowiła Europejczykom, jak ważne jest wspólne działanie w kwestiach zdrowia a zarazem uwydatniła potrzebę stworzenia Europejskiej Unii Zdrowotnej, która ułatwiłaby koordynację działań i przygotowała Wspólnotę na szeroko pojęte wyzwania zdrowotne.

„Nie możemy czekać, aż pandemia się skończy, by przystąpić do odbudowy i przygotować się na przyszłe wyzwania. Zbudujemy podstawy silniejszej Europejskiej Unii Zdrowotnej, w ramach której 27 państw będzie ze sobą współpracować w celu wykrywania zagrożeń oraz wspólnego przygotowywania się i reagowania na nie”, powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podczas swojego przemówienia na Światowym Szczycie Zdrowia.

Jednocześnie za pośrednictwem europejskiego planu walki z rakiem UE propaguje profilaktykę, wykrywanie, wczesną diagnozę i leczenie chorób nowotworowych. Wspólnota stworzyła także strategię farmaceutyczną, mającą na celu udostępnienie pacjentom leków po przystępnej cenie.

Program EU4Health to główne narzędzie pozwalające na finansowanie unijnej polityki zdrowotnej – jego budżet to ok 5,1 mld euro, które przeznaczone są na interwencje doskonalące profilaktykę chorób i zwiększanie gotowości i odporności narodowych systemów opieki zdrowotnej.

Walka z rakiem piersi w Polsce to wyścig z czasem

Polska jest jedynym krajem UE, w którym umieralność na raka piersi wzrasta. Co należy poprawić w systemie leczenia onkologicznego?

Co proponują Europejczycy?

Europa to jednak także i obywatele, którzy mają własne pomysły, jak można usprawnić funkcjonowanie Wspólnoty. Specjalna Platforma powołana w ramach CoFoE stała się więc miejscem, gdzie zgromadzono ich rozmaite koncepcje.

Europejczycy są zdania, że zanieczyszczenie stanowi główne źródło presji na środowisko w kontekście globalnym. Dużym odzewem na platformie cieszyły się zatem inicjatywy, takie jak skłonienie klientów do podejmowania bardziej zrównoważonych wyborów, ponowne zalesianie w Europie czy tworzenie zakładów zajmujących się recyklingiem tworzyw sztucznych z rzek i oceanów.

Obywatele państw członkowskich zdają się dostrzegać powiązania między transportem a zanieczyszczeniem. Pomysły co do zmian w systemie transportu dotyczą przede wszystkim zakazu lotów na krótkich dystansach a także rozwoju wspólnej europejskiej sieci kolejowej i rozbudowy tras rowerowych.

W przypadku rolnictwa, dość częstą inicjatywą było zwiększanie liczby małych gospodarstw rolnych oraz wprowadzenie zakazu stosowania pestycydów i chowu przemysłowego. Niektórzy Europejczycy są zdania, że bardziej powinno promować się dietę roślinną, m.in. poprzez wzgląd na ochronę klimatu i zaprzestać udzielania dotacji skutkujących szkodami dla środowiska.

W trakcie jednego z paneli obywatelskich które odbyły się na początku października w Strasburgu, zebrani zwracali uwagę na wiele kwestii, które ich zdaniem wymagają poprawy lub ulepszenia w kontekście polityki zdrowotnej. Wśród pomysłów znalazły się m.in. konieczność powiązania zdrowia ze zmianami klimatycznymi i trybem konsumpcji, problem nadmiernego wykorzystywania antybiotyków w hodowli zwierząt czy potrzeba zwalczania zużycia tytoniu, który powoduje wiele chorób nowotworowych i stanowi drugą przyczynę śmiertelności w Europie.

Ponadto, w ramach tematu „Zdrowie” na Platformie zamieszczono ponad tysiąc wpisów, w tym setki pomysłów, komentarzy i wydarzeń. Europejczycy proponowali m.in. większą harmonizację i integrację na szczeblu europejskim, a także powszechny dostęp do opieki zdrowotnej, promocję zdrowego trybu życia.