Codzienny briefing z europejskich stolic – środa 26 lutego

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Słowenia z nowym rządem. Koronawirus zdobywa kolejne przyczółki w Europie. Na Słowacji opozycja grzmi o korupcji politycznej w związku z przegłosowaniem 13. emerytury w przededniu wyborów parlamentarnych. Między innymi o tym piszemy w środowej edycji „The Capitals”.

 

 

LUBLANA

Biały dym nad stolicą. Cztery ugrupowania uzgodniły utworzenie nowej koalicji rządowej. Po raz trzeci premierem zostanie Janez Janša (Słoweńska Partia Demokratyczna; SDS). Ministerstwem Spraw Zagranicznych pokieruje Anže Logar (SDS), a resort obrony przypadnie Matejowi Toninowi z Nowej Słowenii.

Koalicję utworzą także Demokratyczna Partia Emerytów Słowenii (DeSUS) i Partia Nowoczesnego Centrum. Koalicja będzie dysponowała 47 mandatami w 90-osobowym parlamencie.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

BRATYSŁAWA

13. emerytura i konwencja stambulska. Na cztery dni przed wyborami parlamentarnymi Rada Narodowa uchwaliła we wtorek (25 lutego) wprowadzenie 13. emerytury. Większość posłów opozycji uznała, że ustawa jest formą przedwyborczej korupcji. Ten akt prawny musi podpisać prezydent Zuzana Czaputova.

W 5-milionowej Słowacji 13. emeryturę ma dostawać 1,4 mln osób. Państwo ma to kosztować w tym roku ponad 442 mln euro. W przyszłym roku o ponad 30 mln euro więcej. W roku 2023 budżet musi przewidzieć na 13. emeryturę 553,3 mln euro.

W innym wtorkowym głosowaniu parlament odrzucił podpisaną, ale nieratyfikowaną przez Słowację, Konwencję o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencję stambulską).

Prezydent Zuzana Czaputova już wcześniej zapowiedziała, że uszanuje decyzję parlamentu.

Problemy z ratyfikacją Konwencji Stambulskiej

(Zuzana Gabrižová | EURACTIV.sk)

WIEDEŃ/ZAGRZEB

Koronawirus zdobywa kolejne przyczółki. Pierwsze przypadki chińskiego koronawirusa stwierdzono w kolejnych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Chodzi o dwie osoby w Austrii i jedną w Chorwacji. Cała trójka była niedawno w północnych Włoszech.

O tym, że w Austrii potwierdzono już dwa przypadki zakażenia pochodzącym z Chin koronawirusem, poinformował premier lokalnego rządu Tyrolu Guenther Platter. Dodał, że w szpitalu przebywa jeszcze trzecia osoba, u której jest podejrzenie infekcji, ale trwają jeszcze badania laboratoryjne. Ten podejrzany trzeci przypadek ma miejsce jednak nie w Tyrolu, a w Linzu, czyli stolicy kraju związkowego Górna Austria.

Kolejne kraje europejskie z koronawirusem.

(Philipp Grüll | EURACTIV.de)

RZYM

Personae non gratae? Premier Giuseppe Conte uznał za niesprawiedliwe ograniczanie dostępu Włochom do innych państw członkowskich UE w związku z przypadkami zachorowań koronawirusem w Italii. 

To reakcja na działania bułgarskich linii lotniczych, które zawiesiły loty do Mediolanu do 27 marca. Ponadto podróżni z Włoch nie mogą udać się do Iraku ani Jordanii. Z kolei Wielka Brytania, Holandia, Francja sprawdzają pasażerów z jakich regionów Włoch pochodzą w celu dokonania selekcji potencjalnie zarażonych koronawirusem.

(Gerardo Fortuna | EURACTIV.com)

WARSZAWA

Opozycja krytykuje? Do wtorku (25 lutego) włącznie w Polsce nie odnotowano żadnych przypadków koronawirusa. Premier Mateusz Morawiecki zapewnił, że kraj jest „gotowy na atak koronawirusa”, a minister zdrowia Łukasz Szumowski powiedział, że „wcześniej czy później koronawirus dotrze do Polski”. 

Jednak opozycja krytykuje dotychczasowe działania rządu. Senator Wadim Tyszkiewicz napisał, że „Polska jest całkowicie nieprzygotowana. Obroną przed koronawirusem są konferencje prasowe premiera. Kłamstwa nie mogą być ochroną przed chorobą. Nie chodzi o zasiewanie paniki, ale o lepsze jej zapobieganie”.

(Łukasz Gadzała | EURACTIV.pl)

MADRYT

Hiszpania jest gotowa. We wtorek eksperci hiszpańskiego Ministerstwa Zdrowia poinformowali, że krajowy system opieki zdrowotnej jest przygotowany na wypadek wystąpienia epidemii koronawirusa.

Największe placówki wprowadziły już procedury awaryjnego reagowania na wypadek zachorowań. Obejmują one m.in. „zwiększenie personelu, przygotowanie odpowiednich maseczek oraz środków higienicznych oraz zabezpieczenie oddzielnych sal z myślą o zakażonych”. 

(EuroEFE.EURACTIV.es)

PRAGA

Bez paniki. U naszych południowych sąsiadów nie odnotowano jak dotąd przypadku zachorowania na koronawirusa. „Czechy należą do państw członkowskich, które podjęły najsurowsze środki zapobiegawcze”, zapewnił minister zdrowia Adam Vojtěch, dodając, że czeskie szpitale są gotowe na wypadek wybuchu choroby.

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz)

HELSINKI

Być jak Lula da Silva. Gdy w 2011 r. brazylijski prezydent Luiz Inácio Lula da Silva kończył sprawować swoją druga kadencję cieszył się poparciem 87 proc. rodaków. To niespotykana popularność nie tylko w Ameryce Południowej, ale na każdym innym kontynencie – także w Europie.

Podobnym zaufaniem cieszy się prezydent Finlandii Sauli Niinistö, który w 2024 r. zakończy swoją druga kadencję. Jednak aż 25 proc. Finów jest gotowa powierzyć popularnemu politykowi – wbrew konstytucji – sprawowanie urzędu prezydenta na trzecią sześciolatkę. 

Z sondażu przeprowadzonego przez jedną z fińskich gazet wynika, że 60 proc. jest za trzymaniem się litery prawa, a 15 proc. wyborców jest niezdecydowanych. Najwięcej zwolenników przedłużenia kadencji wywodzi się spośród wyborców ugrupowań prawicowych: Partii Finów i Partii Koalicji Narodowej.

Zmiany w konstytucji muszą być potwierdzone przez większość pięciu szóstych parlamentu. W wyborach prezydenckich w 2018 r. Niinistö triumfował w I turze z poparciem 62,7 proc. wyborców. 

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

BERLIN

Nowi kandydaci. Coraz mniej niewiadomych w sprawie wyborów na nowego szefa Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU). We wtorek (25 lutego) – na dwa miesiące przed specjalnym zjazdem ugrupowania – dwójka polityków potwierdziła chęć ubiegania się o miejsce zajmowane obecnie przez Annegret Kramp-Karrenbauer.

Chęć kandydowania ogłosili premier landu Nadrenia Północna-Westfalia Armin Laschet i były szef frakcji CDU/CSU Friedrich Merz. W zeszłym tygodniu zamiar kandydowania ogłosił szef komisji spraw zagranicznych Bundestagu Norbert Roettgen.

(Sarah Lawton | EURACTIV.de

LIZBONA

Etyczne wydobycie. Już osiemnaście stowarzyszeń i ruchów obywatelskich z północnych regionów Portugalii podpisało list otwarty do rządu z prośbą „o ustanowienie przejrzystych i sprawiedliwych zasad wydobycia litu”. Portugalia jest największym posiadaczem tego pierwiastka w UE. Lit jest wykorzystywany m.in. do produkcji baterii elektrycznych do hulajnóg lub samochodów.

Szacuje się, że wykorzystanie pierwiastka znacząco wzrośnie w najbliższych latach. Mieszkańcy regionów domagają się realizacji wydobycia z poszanowaniem lokalnych społeczności oraz środowiska.

(António Sá Rodrigues i Maria de Deus Rodrigues | Lusa.pt)

DUBLIN

Twarde stanowisko. „Jeżeli Wielka Brytania nie zastosuje się do ustaleń ws. granicy między Irlandią a Irlandią Północną, wówczas nie może być mowy o żadnym porozumieniu handlowym między Londynem a Brukselą”, powiedział szef irlandzkiej dyplomacji Simon Coveney.

Tzw. protokół irlandzki jest istotną częścią porozumienia wynegocjowanego między Unią a Wielką Brytanią. Dotyczy on uniknięcia powrotu tzw. twardej granicy między Irlandią i Irlandią Płn. „Wdrażanie już zawartych umów jest sprawdzianem dobrej woli i zaufania. Bez nich trudno będzie zbudować właściwe relacje”, powiedział dziennikarzom Coveney w Brukseli.

(Samuel Stolton | EURACTIV.com)

BUDAPESZT

Zawieszone odszkodowania. Parlament zawiesił we wtorek wypłatę odszkodowań, przyznanych za odbywanie kary w przepełnionym więzieniu. Polecił też rządowi zlikwidowanie przepełnienia w zakładach karnych.

Parlament zawiesił wypłatę odszkodowań do 15 czerwca br. na wniosek minister sprawiedliwości Judit Vargi, powołującą się na nadużycia w procesie ubiegania się o odszkodowania.

(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com)

Rząd nie chce podporządkować się decyzji sądu

Jeszcze większa współpraca. Ministrowie obrony narodowej Polski i Węgier podpisali w Warszawie umowę o współpracy wojsk specjalnych obu krajów.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

BUKARESZT

Casting na premiera. Ludovic Orban zrzekł się we wtorek mandatu przyznanego przez prezydenta Klausa Iohannisa ws. utworzenia nowego rządu. Przez prezydentem zadanie zorganizowania nowych konsultacji z ugrupowaniami parlamentarnymi w celu znalezienia nowego kandydata.

Orban, który z początkiem stycznia utracił poparcie parlamentu, został ponownie wyznaczony przez Iohannisa z zadaniem zbudowania nowej koalicji. Polityk przedstawił identyczny skład rządu, jak ten który sprawował władzę od października 2019 r. Ponadto lider Partii Liberalnej przyznał, że jego ugrupowanie zagłosuje przeciwko. Orban liczył, że ta taktyka doprowadzi ostatecznie do przedterminowych wyborów.

Tymczasem w poniedziałek Trybunał Konstytucyjny niespodziewanie orzekł, że powierzenie dotychczasowemu premierowi misji utworzenia nowego rządu było sprzeczne z ustawą zasadniczą.

(EURACTIV.ro)

BRUKSELA

Parlament niedostępny. Niektórzy europarlamentarzyści nie mogli w ubiegły piątek dostać się do budynku, w którym odbywał się szczyt przywódców państw członkowskich poświęcony nowemu budżetowi UE.

Odmowa była skutkiem przyznania zaledwie dwóch przepustek na każdą z frakcji zasiadających w Parlamencie Europejskim. „Przyznanie zaledwie dwóch przepustek dla każdej z frakcji na szczyt Rady Europejskiej (EUCO) jest absurdalnym pomysłem”, poinformował redakcję EURACTIV przedstawiciel PE. 

(Alexandra Brzozowski | EURACTIV.com)