Codzienny briefing z europejskich stolic – piątek 7 lutego

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Litewskie służby wywiadowcze ostrzegają przed chińskimi agentami oraz darmowymi wizami do Rosji. Premier Morawiecki rozmawiał w Brukseli o nowym budżecie UE, a w Hiszpanii doszło do spotkania premiera Hiszpanii z szefem lokalnego rządu w Katalonii. Między innymi o tym piszemy w piątkowej edycji „The Capitals”.

 

 

WILNO

Czego boją się litewskie służby? Chińscy agenci udający potencjalnych pracodawców na portalu LinkedIn, a także system darmowych elektronicznych wiz do Rosji zostały określone jako zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa w dorocznym raporcie litewskiego Departamentu Bezpieczeństwa (VSD).

W ubiegłym roku Rosja stworzyła obywatelom Litwy oraz innych 52 państw możliwość odwiedzania obwodu kaliningradzkiego i Petersburga na podstawie bezpłatnej wizy elektronicznej. „Uproszczony tryb wizowy i zwiększający się ruch podróżujących stwarzają szczególnie dogodne okoliczności dla rosyjskich służb wywiadowczych”.

Wśród innych zagrożeń w raporcie wymieniono chińskich agentów podszywających się pod pracodawców na portalach branżowych. Chińczycy mają w ten sposób próbować zdobyć potencjalnych informatorów i współpracowników. Raport wymienia także zagrożenie dla niezależności energetycznej państwa. Jest nim import skroplonego gazu z Rosji przez port w Kłajpedzie.

„Największe zagrożenie dla niezależności energetycznej Litwy stwarzają dążenia Rosji do utrzymania energetycznej dominacji na rynkach państw bałtyckich”, przekonują autorzy analizy. W dokumencie wskazano, że „od początku 2019 roku na litewski rynek gazu ziemnego próbuje wejść rosyjska spółka gazowa Novatek, która jest powiązana z Kremlem i która oferuje atrakcyjne ceny surowca.

BERLIN

Ciąg dalszy kryzysu. Kryzys polityczny sprowokowany przez sytuację w Turyngii może przyczynić się do zmiany przywództwa u niemieckich liberałów. Lider FDP Christian Lindner wystąpił do zarządu ugrupowania o przeprowadzenie głosowania nad wotum zaufania, do którego dojdzie w piątek (7 lutego) w Berlinie. 

Liberał premierem Turyngii. Ale z poparciem skrajnej prawicy

Lindner przekonał Thomasa Kemmericha do złożenia rezygnacji ze stanowiska premiera lokalnego rządu w Turyngii po tym, jak politykowi poparcia udzieliła skrajnie prawicowa Alternatywa dla Niemiec (AfD). „Nie mógłbym kontynuować mojej misji jako przewodniczący partii ze świadomością, że lokalne struktury FDP współpracują z AfD”, powiedział w czwartek Lindner. 

Premier Turyngii wybrany dzięki głosom skrajnej prawicy zrezygnował

(Sarah Lawton | EURACTIV.de)

MADRYT

Rozmowa na szczycie. Premier Hiszpanii Pedro Sanchez spotkał się w czwartek w Barcelonie z szefem autonomicznego rządu Katalonii Quimem Torrą. Pierwsze od wielu miesięcy rozmowy polityków dotyczyły głównie kryzysu politycznego w regionie spowodowanego dążeniem do ogłoszenia secesji.

Rozmowa trwała blisko dwie godziny, a politycy zadeklarowali po niej, że będą dążyć do jak najszybszego powołania zespołu negocjacyjnego służącego rozwiązaniu kryzysu politycznego w Katalonii. Do pierwszych rozmów mogłoby dojść jeszcze w lutym.

Quim Torra podkreślił jednak, że bez wypuszczenia na wolność katalońskich polityków i stworzenia możliwości powrotu bez sankcji separatystom przebywającym poza Hiszpanią zakończenie kryzysu politycznego będzie niemożliwe.

W kilka godzin później parlament Katalonii zatwierdził deklarację o dążeniu do samostanowienia mieszkańców tego północno-wschodniego regionu Hiszpanii. Przewiduje ona m.in. organizację referendum niepodległościowego.

(EuroEFE.EURACTIV.es)

WARSZAWA

Morawiecki w Brukseli. Premier Mateusz Morawiecki rozmawiał w Brukseli z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen oraz przewodniczącym Rady Europejskiej Charlesem Michelem. Głównym tematem rozmów był budżet UE.

„Bardzo dokładnie omówiliśmy kwestie budżetowe. Ze smutkiem stwierdzamy, że Wielka Brytania opuszcza Unię Europejską i będzie mniej środków na przyszłe cele”, powiedział  po spotkaniu z szefową KE Mateusz Morawiecki.

Z kolei po spotkaniu z Charlesem Michelem polski Premier dodał, że „Polska zaproponowała kilka opcji, które były już dyskutowane na wielu formach, również na Radzie Europejskiej”. To m.in rozwiązanie dotyczące opłat za butelki plastikowe. Morawiecki podkreślił, że opłata „musi być proporcjonalna do dochodów na głowę mieszkańca. Nie może być regresywna, czyli nie może obciążać tych, którzy mają niższe dochody”.

(Łukasz Gadzała | EURACTIV.pl)

SOFIA

Zielony Ład to spory kłopot. W Brukseli przebywał w czwartek również premier Bułgarii Bojko Borysow. Polityk przyznał w rozmowie z szefową Komisji oraz przewodniczącym Rady Europejskiej, że transformacja energetyczna jest dla jego kraju sporym wyzwaniem.

Borysow podkreślił, że 60 proc. energii elektrycznej w Bułgarii pochodzi z elektrowni węglowych. Dlatego 14 mld euro, które kraj może otrzymać w ramach nowego budżetu UE na lata 2021-2027 będzie prawdopodobnie niewystarczające na przeprowadzenie odpowiednich reform. „To są przecież środki, które jesteśmy zobowiązani przeznaczyć na cele inne niż ochrona środowiska, jak edukacja czy inwestycje w infrastrukturę”. 

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg)

PRAGA

Malkontenci z Czech? Przebywający z wizytą na Słowacji premier Czech Andrej Babisz powiedział, że dotychczasowe propozycje nowego budżetu UE są dla jego kraju nie do przyjęcia.

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz)

BRATYSŁAWA

Zeznania ekspertów Europolu. Eksperci Europolu zeznawali w czwartek w sprawie morderstwa dziennikarza śledczego Jana Kuciaka. Policjanci z jednostki przestępczości cyfrowej zostali poproszeni o analizę szyfrowanej komunikacji oskarżonych o morderstwo zrealizowanej za pośrednictwem aplikacji Threema. Dane pobrane z telefonów oskarżonych stanowią jeden z ważniejszych materiałów dowodowych w sprawie. Podczas zeznań media nie mogły przebywać na sali sądowej.

(Zuzana Gabrižová | EURACTIV.sk)

BUDAPESZT

Kryzys migracyjny. Węgry zamknęły tymczasowo przejście graniczne Kelebia-Tompa z Serbią, na którym zebrała się duża grupa migrantów. Osoby te żądały wpuszczenia na terytorium Węgier. Wedle lokalnych mediów grupa migrantów liczy kilkaset osób. Wśród nich są dzieci. Migranci rozbili obóz przy granicy.

(Vlagyiszlav Makszimov | EURACTIV.com)

Blokada stanowiska. Węgry, Czechy, Austria, Włochy blokują wspólne oświadczenie UE. Węgierski minister spraw zagranicznych i handlu Péter Szijjártó wraz z sześcioma innymi krajami sprzeciwili się wspólnemu oświadczeniu UE w sprawie planu pokojowego dla Izraela i Palestyny przedstawionego w ubiegłym tygodniu przez prezydenta USA. Informację przekazał  Times of Israel”.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)

UE krytyczna wobec amerykańskiego planu pokojowego dla Izraela i Palestyny

BRUKSELA

Kontrowersyjna wizyta. Opozycja krytykuje zaplanowane na przyszły tydzień w Budapeszcie spotkanie premiera Flandrii Jana Jambona z premier Węgier Viktorem Orbanem. „To może być odebrane jako zły sygnał”, przekonują partie opozycyjne, ponieważ węgierski rząd jest kojarzony w Europie z łamaniem praworządności. Tymczasem biuro szefa regionalnego rządu informuje, że „celem premiera Jana Jambona jest rozwijanie kontaktów, które mogą być przydatne dla Flandrii”. 

(Alexandra Brzozowski | EURACTIV.com)

BUKARESZT

Nie chcą nowych wyborów. Prezydent Klaus Iohannis powierzył liderowi centroprawicowej Partii Narodowo-Liberalnej (PN-L) misję utworzenia rządu. Poprzedni gabinet Ludovica Orbana został odwołany w wyniku przegłosowania wotum nieufności w ostatnią środę (5 lutego).

Ludovic Orban znów z misją utworzenia rządu

LUBLANA

Blokada trwa. Prezydent Borut Pahor zakończył pierwszą rundę konsultacji z ugrupowaniami parlamentarnymi w ramach inicjatywy mającej na celu przezwyciężenie kryzysu politycznego zapoczątkowanego rezygnacją premiera Marijana Šareca

Premier podał się do dymisji

Dotychczasowe wysiłki nie przyniosły rezultatu. Z badań opinii publicznej wynika, że ponad dwie trzecie obywateli opowiada się za przeprowadzeniem nowych wyborów parlamentarnych.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr)