Szczyt 17+1: Chiny kuszą kraje Europy Środkowo-Wschodniej handlem i szczepionkami / STOLICE

Chiny, Unia Europejska, pandemia, koronawirus, szczepionka, Duda, geopolityka, 17+1

Z powodu pandemii planowany na ubiegły rok IX Szczyt Przywódców Europy Środkowo-Wschodniej i Chin, tzw. szczyt 17+1, został przesunięty na 2021 rok. Spotkanie odbywa się w formie wirtualnej. / Foto via [EPA/ZHANG LING / XINHUA]

Chiny składają obietnice krajom Europy Środkowo-Wschodniej. Bundeswehra potrzebuje reform. UE wystąpi o przedłużenie ratyfikacji umowy handlowej po brexicie? Rosja powtórzy manewr z zajęciem Krymu z 2014 r.? Między innymi o tym piszemy w środowej edycji „Stolic Europy”.

 

BELGRAD | PODGORICA | WARSZAWA | WILNO | ZAGRZEB | PEKIN

W ciągu najbliższych pięciu lat Chiny zamierzają importować towary o wartości ponad 140 mld euro z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, powiedział we wtorek prezydent Chin Xi Jinping podczas szczytu „17+1”.

Jak informowaliśmy w poniedziałek z powodu pandemii planowany na ubiegły rok IX Szczyt Przywódców Europy Środkowo-Wschodniej i Chin, tzw. szczyt 17+1, został przesunięty na 2021 rok. Spotkanie odbyło się w formie wideokonferencji.

„Musimy pogłębić współpracę aby podwoić eksport produktów rolnych z krajów Europy Środkowo-Wschodniej do Chin oraz zwiększyć dwustronny handel produktami o 50 proc. w ciągu następnych pięciu lat”, podkreślił chiński przywódca.

Format współpracy „17+1” obejmuje Chiny, Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Grecję, Węgry, Łotwę, Litwę, Macedonię Północną, Czarnogórę, Polskę, Rumunię, Serbię, Słowację i Słowenia. Format ten od wielu lat budzi zaniepokojenie na Zachodzie, ponieważ jest postrzegany jako próba zwiększenia wpływów Pekinu w Europie i rozbijanie jedności Unii Europejskiej.

Oprócz polskiego prezydenta w spotkaniu wziął udział m.in. prezydent Czech Milosz Zeman. Jednak inne kraje regionu – Bułgaria, EstoniaSłowacja, Słowenia i Rumunia – były reprezentowane jedynie w randze odpowiednich ministrów. Obecność ministrów zamiast przywódców państw można uznać za dyplomatyczny policzek dla Chin.

Wymieniany w ostatnich dniach jako kandydat na ambasadora USA w Polsce Michael Carpenter, doradca Joego Bidena ds. polityki naszego regionu, podkreślił na łamach portalu Politico, że państwa bałtyckie są bardziej wrażliwe niż większość UE na potrzebę bliskich stosunków bezpieczeństwa z Waszyngtonem i NATO ze względu na obawy związane z zagrożeniem ze strony Rosji. Z kolei Słowacja i Rumunia po zmianie rządów w 2020 r. prowadzą zdecydowanie proamerykańską politykę.

Pod koniec grudnia 2020 r. Unia Europejska i Chiny osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie umowy inwestycyjnej.

Jak wskazano w oświadczeniu, porozumienie to „konsekwencja zobowiązania podjętego na szczycie UE-Chiny w kwietniu 2019 r., na którym obie strony zgodziły się zakończyć negocjacje do końca 2020 r.”.

Premier Portugalii Antonio Costa powiedział w niedawnej rozmowie z portugalską agencją Lusa, że zablokowanie porozumienia UE-Chiny przez wzgląd na relacje z USA byłoby „złym posunięciem”.

Oprócz obietnic handlowych Chiny zobowiązały się również do dalszego dostarczania chińskiej szczepionki, korzystając z problemów z dostawami zamówionych w ramach wspólnej procedury zakupów UE dawek od koncernów Pfizer/BioNTech czy AstraZeneca.

Jak dotąd Serbii udało się przyspieszyć narodowy program szczepień właśnie dzięki chińskiej szczepionce. Z państw UE tylko Węgry jak dotąd zatwierdziły chiński preparat. „Chiny aktywnie rozważą dalszą współpracę z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej, jeśli będzie taka potrzeba”, powiedział chiński przywódca.

Prezydent Serbii Aleksandar Vučić, którego kraj od dawna utrzymuje z Pekinem dobre relacje, powiedział że „dialog na najwyższym szczeblu jest kluczowy dla dalszego rozwoju stosunków między Chinami a krajami regionu we wszystkich dziedzinach, zwłaszcza w gospodarce, kulturze i opiece zdrowotnej”. Vučić dodał, że potwierdzona została wizyta prezydenta Chin w Belgradzie.

Z kolei prezydent Czarnogóry Milo Đukanović stwierdził, że wtorkowy szczyt to mały krok w kierunku stworzenia „czegoś wielkiego”.

„Jako członek Unii Europejskiej widzimy ogromny potencjał we współpracy [Wspólnoty – red.] z Chinami poprzez wdrażanie unijno-chińskiego programu strategicznego”, powiedział litewski minister transportu i komunikacji Marius Skuodis.

Prezydent Gitanas Nausėda – podobnie jak prezydent Estonii Kersti Kaljulaid – zdecydowali się nie brać w nim udziału. Według biura prezydenta Litwy na spotkaniu nie zapadły żadne ważne dla Litwy decyzje.

„Polska – podobnie jak większość państw regionu – widzi potrzebę szerszego otwarcia rynku chińskiego na jej towary i oczekuje podjęcia przez władze ChRL możliwych działań w tym zakresie”, powiedział we wtorek podczas Szczytu Przywódców Europy Środkowo-Wschodniej i Chin (17+1) cytowany przez PAP prezydent Andrzej Duda.

Premier Chorwacji Andrej Plenković powiedział, że format „17+1” to ważne „uzupełniające współpracy w ramach UE”. Plenković podziękował władzom Chin za pomoc w zapewnieniu sprzętu ochronnego na początku pandemii koronawirusa.

Chorwacja koncentruje się szczególnie na infrastrukturze, nauce i innowacjach, a także turystyce, mobilności i wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), powiedział Plenković, dodając, że Zagrzeb wspiera dostęp do wspólnych rynków z równymi szansami, wzajemnością w dostępie do możliwości zbytu towarów, współdziałaniem w czekających świat wyzwaniach: transformacji cyfrowej i ekologicznej.

(Aleksandra Krzysztoszek, Benas Gerdžiūnas and Zeljko Trkanjec | EURACTIV.com, EURACTIV.hr, EURACTIV.rs and LRT.lt/en)

30. lat minęło. We wtorkowe (9 lutego) południe rozpoczął się dwudniowy szczyt Grupy Wyszehradzkiej z okazji 30-lecia formatu. Szefowie państw V4 spotkali się w rezydencji polskiego prezydenta w Juracie.

Po oficjalnym przywitaniu Milosza ZemanaJánosa Ádera i Zuzana Čaputovej przez prezydenta Andrzeja Dudę czworo przywódców odsłonilo tablicę pamiątkową z okazji 30-lecia formatu V4 na placu przed budynkiem Centrum Konferencyjnego na terenie rezydencji.

Za datę powstania Grupy Wyszehradzkiej przyjmuje się 15 lutego 1991 r., kiedy ówcześni prezydenci Polski – Lech Wałęsa i Czechosłowacji – Vaclav Havel oraz premier Węgier Jozsef Antall podpisali w węgierskim mieście Wyszehrad wspólną deklarację określającą cele i warunki wzajemnej współpracy.

(EURACTIV.pl)

Szczyt 17+1: Andrzej Duda apeluje o otwarcie chińskiego rynku dla polskich towarów

Oprócz polskiego prezydenta w spotkaniu wziął udział m.in. prezydent Czech Milosz Zeman.

 

BERLIN

Potrzeba reform. Minister obrony Annegret Kramp-Karrenbauer wraz z generalnym inspektorem Bundeswehry Eberhardem Zornem przedstawili posłom raport przedstawiający propozycję modernizacji armii.

W konkluzji napisano, że nadszedł „czas na nowe myślenie”; za restrukturyzacją i reorientacją w zamówieniach wojskowych. Zarówno Annegret Kramp-Karrenbauer, jak i Zorn napisali w raporcie, że celem będzie „nowoczesne zaopatrzenie, które skoncentruje się na swoich podstawowych zadaniach”. Obejmowałoby „w pełni cyfrowe procesy i niezależne zamówienia dla Bundeswehry”.

Propozycja obejmuje również wezwanie do powołania nowych organów bezpieczeństwa, w tym Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Federalnej Rady Doradczej ds. Bezpieczeństwa w ramach ministerstwa obrony.

W raporcie nakreślono podstawowe kwestie związane z wojskiem, w tym niedofinansowanie. Dlatego podkreślono konieczność zwiększenia wydatków na obronność, aby spełnić cel przeznaczania 2 proc. PKB zgodnie z ustaleniami szczytu NATO w Walii w 2014 r.

(Sarah Lawton | EURACTIV.de)

Nic o nas bez nas? Polska i Czechy wezmą udział w szczycie przywódców państw regionu i Chin

Delegacje na spotkanie tylko w randze ministrów wysłały m.in. Litwa, Estonia, Słowacja i Rumunia. 

LONDYN

UE wystąpi o przedłużenie ratyfikacji umowy handlowej po brexicie? Wielka Brytania oczekuje, że UE zwróci się o dwumiesięczne przedłużenie ratyfikacji nowej umowy handlowej po Brexicie, powiedział we wtorek brytyjskim posłom David Frost, były główny brytyjski negocjator w rozmowach z UE, a obecnie doradca premiera Borisa Johnsona ds. UE.

Odpowiadając na pytania komisji Izby Lordów ds. stosunków z UE, Frost powiedział że wedle jego nieoficjalnej wiedzy stosowny wniosek zostanie złożony w najbliższych dniach. Polityk stwierdził, że stosunki Wielkiej Brytanii z Unią Europejską po zakończeniu okresu przejściowego po brexicie są „wyboiste”.

Jako przykład problemów wskazał unijną groźbę przywrócenia kontroli na granicy między Irlandią a Irlandią Północną, by zapobiec wywożeniu przez nią szczepionek przeciw SARS-CoV-2, oraz inne „kwestie graniczne”.

Frost dodał, że zapowiedź przywrócenia kontroli na granicy, z czego Bruksela się po kilku godzinach wycofała, spowodowała „trudności polityczne, które się odbiły na szerszych relacjach”. Wskazał, że aby mogły one posunąć się naprzód, UE musi pokazać „innego ducha w przyszłości”.

Podkreślił, że brytyjską wizją przyszłych relacji z UE jest „przyjazna współpraca suwerennych, równych sobie stron”, ale ocenił, że obecnie one tak nie wyglądają. „Nie sądzę, żeby doświadczenia z ostatnich kilku tygodni były całkowicie takie, jeśli mamy być szczerzy. Myślę, że UE cały czas dostosowuje się trochę do istnienia prawdziwie niezależnego aktora w ich sąsiedztwie”, zaznaczył Frost.

(Benjamin Fox | EURACTIV.com)

Wielka Brytania: Eksport towarów do UE w styczniu spadł o 70 proc. Rząd zaprzecza

Od 1 stycznia obowiązuje nowa umowa handlowa między Wielką Brytanią a UE.

HELSINKI

Nowa pokusa dla Rosji? „Kreml może ponownie ulec pokusie wymyślenia zewnętrznego zagrożenia, aby odwrócić uwagę opinii publicznej od niezadowolenia społecznego, przekonuje Kai Mykkänen, były minister spraw zagranicznych i obecny przewodniczący grupy parlamentarnej Partii Koalicji Narodowej.

Po aneksji Krymu nastąpił spadek popularności Putina. Według Mykkänena „widać podobne oznaki wpływania na polepszenie nastrojów społecznych”. Tym razem mogą one dotyczyć Białorusi lub zaostrzenia wojny we wschodniej Ukrainie. „Coś może się wydarzyć także w rejonie Kaliningradu”.

Mykkänen powiedział, że po upokarzającej podróży szefa dyplomacji UE Josepa Borrella do Moskwy stało się oczywiste, że tradycyjne środki dyplomacji nie przynoszą efektów.

(Pekka Vänttinen | EURACTIV.com)

Finlandia: Prezydent rozmawiał z Putinem o Nawalnym. Sauli Niinisto już raz przekonał prezydenta Rosji ws. opozycjonisty

Prezydent Finlandii wyjaśnił, że odbywając rozmowę z prezydentem Rosji, nie „występował jako pośrednik między UE a Rosją, ani też na prośbę innego kraju”.

RZYM

Chcą zbadać zasięg nowych szczepów. Istituto Superiore di Sanita (ISS) rozpoczął dochodzenie w celu oszacowania rozprzestrzeniania się we Włoszech nowych wariantów SARS-CoV-2. Jak dotąd w kraju odnotowano jedynie 169 pozytywnych przypadków wariantu brytyjskiego. 

(Daniele Lettig | EURACTIV.it)

Koniec rozmów. Były prezes banku centralnego Włoch, a potem Europejskiego Banku Centralnego zakończył drugą turę konsultacji z liderami parlamentarnych ugrupowań. Większość z nich zadeklarowało już dla niego poparcie. Szczegóły poniżej. 

(Anna Wolska | EURACTIV.pl)

Włochy: Mario Draghi bardzo blisko zatwierdzenia na premiera

Były prezes banku centralnego Włoch, a potem Europejskiego Banku Centralnego zakończył drugą turę konsultacji z liderami parlamentarnych ugrupowań

LIZBONA

Za wszelką cenę. Działania rządu mające na celu wsparcie biznesu i zatrudnienia przed ekonomicznymi skutkami pandemii COVID-19 będą kontynuowane tak długo, jak będzie trwała pandemia, „niezależnie od kosztów”, powiedział we wtorek portugalski minister finansów João Leão.

„Musimy uniknąć niebezpieczeństwa zbyt wczesnego wycofania wsparcia dla gospodarki. Musimy mieć miejsce na utrzymanie doraźnego wsparcia dla firm i rodzin tak długo, jak będzie trwała pandemia”, podkreślił.

(Jorge Eusébio and Pedro Morais Fonseca, Lusa.pt )

Koronawirus: Europa solidarna z Portugalią. Pomagają Austria i Niemcy. Hiszpania i KE w gotowości

Kryzysowi związanemu z sytuacją epidemiczną towarzyszy największy od 60 lat spadek PKB.

ATENY

Nowe restrykcje. Z powodu wzrostu liczby zakażeń SARS-CoV-2 premier Grecji Kyriakos Mitsotakis ogłosił we wtorek wprowadzenie kwarantanny w najludniejszym w kraju regionie administracyjnym Attyki, w którym położona jest stolica kraju – Ateny. Do końca lutego zamknięte pozostaną m.in. szkoły, kościoły i niektóre sklepy.

Nowe zasady będą obowiązywać od czwartku. W Atenach, w których mieszka ponad jedna trzecia populacji liczącego blisko 11 mln kraju, otwarte mają pozostać tylko apteki, supermarkety, sklepy spożywcze, piekarnie i stacje benzynowe – informuje EURACTIV.gr.

(Alexandros Fotiadis, Theodore Karaoulanis | EURACTIV.gr) 

Koronawirus: Grecja zaostrza restrykcje z powodu nowych wariantów SARS-CoV-2

Nowe zasady będą obowiązywać od czwartku (11 lutego).