Bułgaria: Kryzys polityczny problemem dla unijnych aspiracji Macedonii Północnej? / Briefing z Europy

Bułgaria, Macedonia, Unia Europejska, Bałkany, Sofia, Borisow, Radew, pandemia, COVID19, Polska, gaz, gazprom, Niedzielski, Rosja, wybory

W grudniu 2020 r. ze względu na sprzeciw Bułgarii Rada UE nie przyjęła konkluzji dotyczących polityki rozszerzenia, w tym zaproponowanych przez Komisję Europejską (KE) ram negocjacyjnych z Macedonią Północną i Albanią. / Foto via [Shutterstock/alexfan32]

Kryzys polityczny w Bułgarii problemem dla unijnych aspiracji Macedonii Północnej? | Merkel w Belgradzie: Rozszerzenie na Bałkany Zachodnie celem UE | Norwegia: Partia Pracy wygrywa wybory parlamentarne | W polskim resorcie zdrowia nowy wiceminister – “od dialogu” | Polska wolna od rosyjskiego gazu? | We Francji ruszył proces byłego doradcy prezydenta Macrona | Czeskie Ministerstwo Rolnictwa sprzeciwia się „nutri-score” | Między innymi o tym piszemy we wtorkowym briefingu z Europy |

 

SOFIA

Kluczowa rola prezydenta. Trwający kryzys polityczny w Bułgarii, gdzie w listopadzie dojdzie do trzecich w ciągu 12 miesięcy wyborów parlamentarnych, zamrozi na pewien czas unijne aspiracje Macedonii Północnej, podkreślają rozmówcy EURACTIV.

W grudniu 2020 r. ze względu na sprzeciw Bułgarii Rada UE nie przyjęła konkluzji dotyczących polityki rozszerzenia, w tym zaproponowanych przez Komisję Europejską (KE) ram negocjacyjnych z Macedonią Północną i Albanią.

Uniemożliwiło to rozpoczęcie rozmów akcesyjnych i organizację pierwszej międzyrządowej konferencji UE–Macedonia Północna. Powodem weta są zarzuty władz w Sofii dotyczące sabotowania przez Macedonię Północną przepisów traktatu o przyjaźni, dobrosąsiedzkich stosunkach i współpracy z 2017 r.

Bułgaria uzależnia poparcie ram negocjacyjnych od przyjęcia harmonogramu wdrażania postanowień traktatowych, który miałby być powiązany z procesem akcesyjnym. Sofia, która traktuje historię Macedonii jako część własnych dziejów, sprzeciwia się „zawłaszczaniu i fałszowaniu bułgarskiej historii” i żąda m.in. zmian w macedońskich podręcznikach szkolnych.

„Do zmiany stanowiska władz w Sofii może dojść w grudniu, pod warunkiem, że nowy rząd zdobędzie wystarczająco silny mandat do rządzenia”, podkreśla w rozmowie z EURACTIV.bg Wesela Czernewa, szefowa sofijskiego biura think tanku Europejskiej Rady Stosunków Międzynarodowych (ECFR).

Urzędujący prezydent Bułgarii Rumen Radew – w dniu wyborów parlamentarnych odbędzie się także głosowanie dotyczące wyboru nowej głowy państwa – ma duże szanse na uzyskanie reelekcji. Radew od kwietniowych wyborów stał się jeszcze ważniejszą postacią na politycznej scenie, gdy w wyniku nie wyłonienia stabilnego rządu przez ugrupowania parlamentarne, zdecydował się na mianowanie tymczasowego rządu. Technicznym gabinetem kieruje premier Stefan Janew. Obecnie za pozostaniem tego rządu opowiada się ponad połowa Bułgarów.

„Jeśli Radew nie będzie konstruktywnie uczestniczyć w rozmowach, sprawa unijnej akcesji Macedonii będzie bardzo trudna do rozwiązania”, dodaje Czerniewa.

(Krassen Nikolov | EURACTIV Bułgaria | Sarantis Michalopoulos | EURACTIV.com | tłum. Mateusz Kucharczyk)

Bułgaria: Trzecie w tym roku wybory parlamentarne odbędą się 14 listopada

Przedterminowe wybory parlamentarne odbędą się razem z pierwszą turą wyborów prezydenckich.

OSLO

Lewica wraca do władzy. Partia Pracy wygrywa wybory parlamentarne w Norwegii, wynika ze wstępnej prognozy opartej na głosach oddanych przedterminowo. Jeśli wyniki się potwierdzą, laburzyści powrócą do władzy po dwóch kadencjach przerwy.

(Aleksandra Krzysztoszek | EURACTIV.pl)

Norwegia: Partia Pracy wygrywa wybory parlamentarne

Według sondażu exit poll dla NRK, norweskiej telewizji publicznej, Partia Pracy zdobyła 47 mandatów w 169-osobowym Stortingu, jednoizbowym norweskim parlamencie.

BELGRAD

Merkel w Belgradzie: Rozszerzenie na Bałkany Zachodnie celem UE. Państwa Bałkanów Zachodnich czeka długa droga przed akcesją do Unii Europejskiej, powiedziała w poniedziałek (13 września) Angela Merkel w Belgradzie w ostatniej podróży do państw Bałkanów Zachodnich. Kanclerz Niemiec przyznała, że w geostrategicznym interesie Unii leży przyjęcie tych krajów. Dodała, że unormowanie stosunków między Serbią a Kosowem musi zostać osiągnięte przed unijną akcesją Belgradu.Szczegóły poniżej. 

(EURACTIV.rs, BETA | tłum. Mateusz Kucharczyk)

Merkel w Belgradzie: Rozszerzenie na Bałkany Zachodnie celem UE, ale najpierw reformy i unormowanie relacji z Kosowem

Przyjęcie państw Bałkanów Zachodnich do UE jest naszym absolutnym, geostrategicznym interesem, zapewnia kanclerz Niemiec.

PARYŻ

Rząd francuski chce podwoić infrastrukturę kolejowego transportu towarowego do 2030 r. W poniedziałek (13 września) francuski minister transportu Jean-Baptiste Djebbari zapowiedział, że rząd przeznaczy 170 mln euro rocznie do 2024 r. na podwojenie infrastruktury kolejowego transportu towarowego, tak by zdążyć jeszcze przed końcem tej dekady.

To „mocne i bezprecedensowe zaangażowanie” rządu ma wesprzeć sektor kolejowy, tak aby podwoić liczbę dóbr transportowanych na terenie Francji do 2030 r. Celem jest trzymanie się niedawno przegłosowanego prawa w sprawie klimatu, jako że sektor transportu kolejowego jest bardziej ekologiczny niż transport drogą lądową lub powietrzną.

Jak zauważył Djebbari, ten sektor „jest mniej hałaśliwy, powoduje mniej wypadków, mniej korków, produkuje znacznie mniej zanieczyszczeń czy gazów cieplarnianych”.

Obiecane 170 mln euro rocznie ma pokryć 50 proc. opłat drogowych, obecnie ponoszonych przez sieć SNCF. Ponadto, 70 mln euro ma być zainwestowane w izolowane wagony, 47 mln na działanie usług transportu kombinowanego, a pozostałe 15 mln euro zostanie wykorzystane przy budowie „kolejowych autostrad”.

Zapowiedź ta jest częścią większej strategii, która istnieje od 2015 r. Zgodnie z założeniami tego planu, 3,5 mld euro zostanie przekazane na realizację programu, który ma wesprzeć odnowę pociągów i usług kolejowych między głównymi francuskimi miastami do 2027 r.

Kolejne 4,7 mld euro zostanie przeznaczone w ramach francuskiego planu odbudowy, który ma na celu poprawę jakości sieci kolejowej oraz rozwój, między innymi, oferty nocnych pociągów jako przyjaznej środowisku alternatywy do podróży samolotem.

(Magdalena Pistorius | EURACTIV.fr tłum. Marlena Nowakowska)

Słowacka kolej odwołuje kursy. Powodem brak maszynistów

Mimo że zainteresowanie pracą relatywnie wzrasta, na Słowacji wciąż jest zbyt mało maszynistów.

Ruszył proces byłego doradcy prezydenta Macrona. Przed sądem w Paryżu rozpoczął się proces byłego prezydenckiego doradcy ds. bezpieczeństwa. Alexandre Benalla jest oskarżony o nieuzasadnione użycie przemocy wobec uczestników protestów „żółtych kamizelek”, podszywanie się pod policjanta oraz nielegalne używanie paszportu dyplomatycznego.

(Anna Wolska | EURACTIV.pl)

Francja: Ruszył proces byłego doradcy prezydenta Macrona, który udawał policjanta i bił manifestantów

Alexandre Benalla jest oskarżony o nieuzasadnione użycie przemocy wobec uczestników protestów „ruchu kamizelek”.

 

LONDYN

Neil schodzi z anteny. Kanał informacyjny GB, który pozycjonuje się jako konserwatywny rywal BBC i Sky News doznał poważnej porażki w poniedziałek, kiedy jego flagowy prezenter Andrew Neil zrezygnował z funkcji prezesa i głównego prezentera, zaledwie trzy miesiące po uruchomieniu nadawania.

Kanał informacyjny, który próbował pozycjonować się jako antidotum na to, co określa jako kulturę „woke” i „cancel”, miał trudności z dotarciem do większej liczby odbiorców.

Neil, były prezenter polityczny BBC, miał być najbardziej wyrazistą twarzą kanału, ale prawdopodobnie nie zgodził się z innymi członkami zarządu w sprawie jego linii redakcyjnej. Były lider partii UKIP, Nigel Farage, został głównym prezenterem stacji, która stara się kopiować styl amerykańskiej Fox News.

Inny prezenter Guto Harri, były doradca premiera Borisa Johnsona, został zmuszony do rezygnacji z GB News po tym, jak uklęknął na wizji, gdy kilku czarnoskórych angielskich piłkarzy zostało znieważonych na tle rasowym po finale Mistrzostw Europy w piłce nożnej.

(Benjamin Fox | EURACTIV.com | tłum. Martyna Kompała)

Wielka Brytania stworzy z Afgańczyków nowy pułk specjalny? Do dziś w brytyjskiej armii służą nepalscy Gurkhowie

Wzorem mogliby być służący w brytyjskiej armii od połowy XIX-wieku nepalscy Gurkhowie.

RZYM

Imigranci źródłem krytyki rządu. Śmierć pięciu osób – w tym sześciolatka – w nadmorskim mieście Rimini, z rąk Somalijczyka ubiegającego się o azyl, stało się najnowszym punktem spornym w koalicji rządzącej. Szczegóły poniżej.

(Viola Stefanello | EURACTIV.it | tłum. Monika Mojak)

Włochy: Salvini krytykuje rząd za działania w sprawie nielegalnej imigracji

Kwestia nielegalnej imigracji stała się najnowszym punktem spornym w koalicji rządzącej.

PRAGA

Ministerstwo rolnictwa: Skala wartości odżywczych przyczyni się do dyskryminacji produktów tradycyjnych. Czeskie Ministerstwo Rolnictwa sprzeciwia się systemowi „nutri-score”, czyli zamieszczanej na etykietach produktów informacji o wartości odżywczej, przedstawionej w skali od A do E. Zdaniem resortu taka ocena jest zbyt uproszczona, ponieważ nie uwzględnia wielkości porcji i ogólnego składu żywności. Szczegóły poniżej. 

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

Nutri-score: Czechy krytykują skalę wartości spożywczej żywności

„Nutri-score”, to system zamieszczanej na etykietach produktów informacji o wartości odżywczej, przedstawionej w skali od A do E.

WARSZAWA

Polska wolna od rosyjskiego gazu. Polska stanie się niezależna od dostaw gazu rosyjskiego od roku 2023, poinformował pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Piotr Naimski, w przeddzień otwarcia Nord Stream 2.

Naimski przewiduje, że 1 października 2022 do Polski gaz przesyłany będzie łączącym Norwegię, Danię i Polskę systemem gazociągów Baltic Pipe. Kontrakt z rosyjskim Gazpromem wygasa 31 grudnia 2022 r. i nie zostanie przedłużony.

Jest to krok w kierunku zmniejszenia zależności od węgla w kraju. Wykorzystanie gazu wzrośnie o niemal 50 proc. do roku 2030, dodał Naimski na konferencji prasowej. Produkowane przez Gaz-System wejścia do systemu gazowego mają pozwolić na dostarczenie wystarczającej dla polskiej gospodarki gazu z innych niż rosyjkie źródeł, podkreślił.

Po uruchomieniu Baltic Pipe ilość przesyłanego gazu wzrośnie do 10 mld metrów sześciennych rocznie. Budowa rurociągu opóźniła się i jak twierdzi Naimski było to związane z kwestiami środowiskowymi, którymi zajęli się duńscy partnerzy.

Dzięki nowej infrastrukturze Polska będzie w pełni połączona z rynkami Europy Zachodniej, z możliwością dokupienia gazu jeśli byłaby taka potrzeba.

(Piotr Maciej Kaczyński | EURACTIV.pl | tłum. Mateusz Kucharczyk)

W resorcie zdrowia nowy wiceminister – “od dialogu”. Minister zdrowia Adam Niedzielski powołał wczoraj w swoim resorcie nowego wiceministra ds. dialogu społecznego. Piotr Bromber ma odpowiadać m.in. za rozmowy z protestującymi obecnie przedstawicielami zawodów medycznych. Szczegóły poniżej. 

(Barbara Bodalska | EURACTIV.pl)

Polska: W resorcie zdrowia nowy wiceminister – “od dialogu”

Minister zdrowia Adam Niedzielski powołał wczoraj w swoim resorcie nowego wiceministra ds. dialogu społecznego. Piotr Bromer ma odpowiadać m.in. za rozmowy z protestującymi obecnie przedstawicielami zawodów medycznych.

BRATYSŁAWA

Premier Heger przeprosił za Kodeks Żydowski z czasów wojny. Premier Słowacji Eduard Heger i jego gabinet przeprosili za rozporządzenie o statusie prawnym Żydów, znane także jako Kodeks Żydowski. Przepisy te zostały przyjęte przez sojusznicze z nazistami państwo słowackie w czasie wojny, które istniało od 1939 do 1945 r.

„Słowacki rząd czuje moralny obowiązek publicznego wyrażenia żalu z powodu zbrodni popełnionych przez ówczesne władze, a zwłaszcza z powodu przyjęcia 9 września 1941 r. godnego potępienia rozporządzenia ograniczającego podstawowe prawa człowieka i wolności obywateli pochodzenia żydowskiego”, głosi oficjalna deklaracja przyjęta przez rząd na cotygodniowym posiedzeniu.

W oświadczeniu członkowie rządu potępili działania ówczesnej władzy państwowej i wyrazili głęboki żal z powodu tragedii, która dotknęła niewinne ofiary. „W czasie 80. rocznicy uchwalenia tzw. Kodeksu Żydowskiego wyrażamy ubolewanie z powodu zbrodni popełnionych na naszych współobywatelach, które doprowadziły do ich deportacji do obozów zagłady”.

Kodeks Żydowski ograniczał prawa cywilne, religijne i społeczne mniejszości żydowskiej, a także zarządzał zajęcie jej własności. Obszerne części kodeksu poświęcone są przekazywaniu mienia żydowskiego na rzecz ludności „aryjskiej”. Ustawodawstwo ustanowiło nową definicję Żyda, opartą na zasadzie rasowej.

Po przyjęciu nowego ustawodawstwa, Republika Słowacka w czasie wojny zezwoliła na deportację Żydów – własnych obywateli – do obozów koncentracyjnych. Pierwszy transport wyruszył 25 marca 1942 r.

W sumie w okolice Lublina i Oświęcimia wyruszyło 57 transportów. Do obozów wywieziono ok. 58 tys. słowackich Żydów. Przeżyło zaledwie kilkuset. Ponadto Republika Słowacka za każdego Żyda płaciła nazistowskim Niemcom 500 marek.

(Michal Hudec | EURACTIV.sk | tłum. Martyna Kompała)

Słowacja wypłaci odszkodowania ofiarom przymusowej sterylizacji

Sprawie bliżej przygląda się Komisja Europejska.

ZAGRZEB

Partie prawicowe rozpoczynają kampanię przeciwko euro w Chorwacji. Radykalnie prawicowa koalicja Chorwaccy Suwerenniści zapowiedziała, że nie zrezygnuje z obecnej waluty kuny bez demokratycznej walki.

Kampania przeciwko euro rozpoczęła się dwa lata temu, ale w poniedziałek Suwerenniści podnieśli głos po tym, jak wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Valdis Dombrovskis powiedział w Zagrzebiu, że Chorwacja jest na dobrej drodze do wprowadzenia euro w 2023 r. Dombrovskis dodał, że nadal istnieją problemy z administracją publiczną i sądownictwem, które muszą stać się bardziej efektywne.

Premier Andrej Plenković powiedział, że jest przekonany, iż Chorwacja będzie gotowa do wejścia do strefy euro 1 stycznia 2023 r. Komentując głosy Suwerennistów, premier powiedział, że środowiska ją wspierające nic nie zrobiły dla akcesji Chorwacji do UE, a teraz próbują znaleźć sposób na polityczną promocję poprzez przyjęcie euro.

Powtórzył również, że nie ma potrzeby przeprowadzania referendum w sprawie euro, o które apelowali Suwerenniści.

Minister finansów Zdravko Marić podkreślił, że nie widzi powodu, dla którego Chorwacja miałaby nie spełnić najpóźniej do marca przyszłego roku kryteriów koniecznych do wejścia do strefy euro: szacowany deficyt na ten rok wynosi 3,8 proc., a na przyszły 2,6 proc. PKB.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Martyna Kompała)