Bronisław Geremek nie żyje

Prowadzony przez niego osobowy mercedes zjechał na przeciwny pas ruchu i zderzył się czołowo z fiatem Ducato. W wypadku w którym zginął profesor Geremek ranne zostały trzy osoby: jedyna pasażerka samochodu byłego ministra oraz dwie osoby z fiata. Wszyscy ranni trafili do szpitali.

”Historyk, opozycjonista, więzień polityczny, potem polityk, parlamentarzysta, minister, jeden z architektów wejścia Polski do NATO i Unii Europejskiej – to wie i będzie wspominać wielka rzesza jego zwolenników, a także politycznych oponentów” – można było przeczytać w niedzielę na stronie internetowej profesora Geremka.

„My powinniśmy pamiętać także Jego ogromne zasługi dla naszego środowiska – dla Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna, Unii Demokratycznej, Unii Wolności i wreszcie – Partii Demokratycznej. Był Bronisław Geremek posłem w latach 1989-2001, przewodniczącym klubu parlamentarnego Unii Wolności w latach 1990-1997, przewodniczącym tej partii od 2000 do 2001 roku, a następnie przewodniczącym Rady Politycznej UW. W wyborach do Parlamentu Europejskiego 13 czerwca 2004 został eurodeputowanym z komitetu Unii Wolności, zdobywając w okręgu warszawskim i wśród Polonii największą liczbę głosów. W Parlamencie Europejskim wchodził w skład frakcji Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE)” – przypominają jego współpracownicy.

„Odszedł człowiek wielkiej mądrości, niezłomnej konsekwencji i kryształowej uczciwości. Odszedł nasz Mistrz, nasz Przyjaciel, po prostu – Profesor” – kończy się wpis na stronie internetowej Bronisława Geremka.

Zarówno polscy jak i europejscy politycy z żalem przyjęli informację o tragicznej śmierci profesora Geremka. Podkreślali, że był wielką postacią, ważną dla Polski i dla całej Europy.

„Miałem odmienne poglądy niż profesor Geremek, ale jednak szanowałem go i uważałem za bardzo inteligentną osobę. To ogromna strata dla Polski” – powiedział prezydent Lech Kaczyński. „Jestem tym najgłębiej poruszony” – dodał. Przyznał, że Geremek był jego politycznym przeciwnikiem, ale – jak podkreślił – jednym z głównych twórców Sierpnia’80, politykiem wybitnym, mającym swoje miejsce w historii.

Prezydent, który uczestniczy w Paryżu w szczycie Unii Europejskiej i państw basenu Morza Śródziemnego, poprosił prezydenta Francji Nicolasa Sarkozy’ego o uczczenie minutą ciszy pamięci polskiego polityka.

Pałac Elizejski wydał oświadczenie w związku ze śmiercią profesora Geremka. Napisano w nim, że Nicolas Sarkozy „czci pamięć tego wyjątkowego człowieka, szanowanego europejskiego parlamentarzysty, który swą odwagą, skromnością i nieograniczonym zaangażowaniem na rzecz fundamentalnych praw potrafił uosobić podstawowe wartości ideału europejskiego”.

Również premier Donald Tusk przyjął wiadomość o śmierci Bronisława Geremka z wielkim żalem. Podkreślił, że profesor był na polskiej scenie politycznej postacią wyjątkową, stawiającą sobie za zadanie łączenie ludzi, a nie ich dzielenie.

„Był człowiekiem bez reszty oddany sprawom Polski i Polaków, a swoją wiedzę i doświadczenie oraz wielki międzynarodowy autorytet wykorzystywał w Europie i na świecie dla dobra Ojczyzny – napisano w oświadczeniu zamieszczonym w niedzielę na stronie kancelarii premiera.

Szef rządu przypomniał, że przez wiele lat miał okazję z Geremkiem współpracować. „Lata te na zawsze pozostaną w mojej pamięci” – zapewnił. W ocenie Tuska, profesor był człowiekiem porozumienia i dialogu, którego celem zawsze było łączenie ludzi, a nie tworzenie nowych podziałów. „Polska nauka i polityka straciły wielkiego człowieka, a wielu spośród nas prawdziwego przyjaciela” – oświadczył premier.

”Bronek był człowiekiem wiarygodnym, wszystko co robił miało głęboki sens – wspominał Geremka Bogdan Lis – jeden ze strajkujących w Gdańsku w 1980 roku, uczestnik negocjacji, które doprowadziły do utworzenia „Solidarności”.  – On dawał pewność siebie, przekonanie, że strajk ma sens i po zakończeniu nie zostanie wszystko po staremu. Był wielką pomocą w szczególności w tej komisji, która negocjowała powstanie wolnych związków zawodowych. Dzięki niemu udało się tak wszystko sformułować, że umożliwiło to powstanie +Solidarności+”.

We wspólnym oświadczeniu, które wydali szef francuskiego MSZ Bernard Kouchner i sekretarz stanu ds. europejskich Jean-Pierre Jouyet, Geremka nazwano „wielkim sumieniem Polski, jednym z największych intelektualistów Europy Środkowej”.

Natomiast przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Barroso podkreślił, że Geremek był „Europejczykiem o nadzwyczajnej wielkości, który przez całe swe życie dawał dowód bezkompromisowej politycznej odwagi”, „był przedstawicielem tej mądrości, którą tylko najwięksi erudyci potrafią wykorzystać w służbie dla spraw najpiękniejszych – dodał w komunikacie prasowym, wydanym w reakcji na tragiczną śmierć polskiego europarlamentarzysty.

„Pragnąłbym, żeby wszystkie pokolenia pamiętały o Bronisławie Geremku jako o przykładzie człowieka o wielkim i wolnym duchu, który pozostanie w naszej pamięci jako jeden z największych symboli wolności wobec wszelkich opresji” – dodał szef KE zapowiadając, że sam zachowa „bezgraniczny podziw dla historycznej i politycznej roli, która odegrał dla całego pokolenia Europejczyków”.

Również przewodniczący Parlamentu Europejskiego Hans-Gert Poettering ze smutkiem przyjął wiadomość o śmierci Geremka. Według szefa PE, należał on do największych polskich patriotów, a jednocześnie był wielkim Europejczykiem. „Osobowość profesora Geremka pokazuje, jak można być blisko swojego kraju i jednocześnie blisko Europy” – powiedział poproszony o wspomnienie o tragicznie zmarłym. „Zawsze doceniałem i patrzyłem z podziwem na to, co zrobił dla swojego kraju w procesie odzyskiwania wolności i demokracji” – dodał.

„Odszedł wspaniały polski patriota, wojownik o wolność i zagorzały Europejczyk – podkreślił prezydent Włoch Giorgio Napolitano w telegramie, jaki ogłosił w niedzielę wieczorem Pałac Prezydencki w Rzymie.  – Geremek był wybitnym intelektualistą, którego badania historyczne i pogłębione studia nad tożsamością europejską pozostają cennym dziedzictwem”. „Osobiście – dodał – tracę drogiego przyjaciela, z którym od dawna łączyły mnie więzy autentycznego wzajemnego szacunku i sympatii”.

Na śmierć profesora Geremka zareagowali również internauci – w ciągu kilku godzin pojawiły się setki wpisów, większość z wyrazami żalu. Oto niektóre z nich: „Odszedł ktoś kogo podziwiałem”; „Jeszcze będzie nam go brakować w Europie”; „Dlaczego tak się dzieje? To wielka strata dla naszego kraju”; „Panie Profesorze, dla nas będzie Pan żył zawsze. W naszych sercach i umysłach. Takie Autorytety nie umierają. Nie odchodzą. A dla mnie był Pan zawsze autorytetem, w czasach gdy o autorytety coraz trudniej”; „Zginął człowiek, który był symbolem, człowiek o niesamowitej osobowości i nieugiętym kręgosłupie moralnym”.

Życiorys
 
Bronisław Geremek  urodził się 6 marca 1932 r. w Warszawie. W 1954 r. ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1956-58 odbył studia podyplomowe w Ecole Pratique des Hautes Etudes w Paryżu. W 1960 r. uzyskał doktorat, a w 1972 r. habilitację w Polskiej Akademii Nauk. W 1989 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym. 

W swojej działalności naukowej zajmował się historią kultury i społeczeństwa wieków średnich. W dorobku ma bardzo wiele artykułów, wykładów i odczytów, a także 10 książek przetłumaczonych na 10 języków.

Prawie całe jego naukowe życie zawodowe było związane z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, gdzie pracował w latach 1955-85. W latach 1960-65 był wykładowcą na Sorbonie w Paryżu i kierownikiem tamtejszego Centrum Kultury Polskiej. W uznaniu osiągnięć naukowych otrzymał 11 doktoratami honoris causa. Był członkiem Academia Europea, Pen Clubu, Societe Europeenne de Culture oraz wielu towarzystw i stowarzyszeń.

Jako działacz polityczny Bronisław Geremek był jednym z najważniejszych działaczy przygotowujących i wprowadzających zmiany polityczne w Polsce i w Europie Środkowej – położył olbrzymie zasługi dla ich pokojowego przeprowadzenia i wprowadzenia w życie zasad społeczeństwa obywatelskiego.

W latach 1950-68 był członkiem rządzącej PZPR, z której wystąpił na znak protestu przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację. Już w latach siedemdziesiątych zaliczano go do czołówki polskiej opozycji demokratycznej. Był współzałożycielem i wykładowcą Towarzystwa Kursów Naukowych (w latach 1978-81) -inicjatywy, której celem było przywrócenie prawdy w nauczaniu współczesnej historii Polski i odrzucenie komunistycznej cenzury.

W sierpniu 1980 r. związał się protestującymi robotnikami Gdańska i został jednym z głównych ekspertów i doradców NSZZ „Solidarność”. W 1981 roku, na I Krajowym Zjeździe „Solidarności” przewodniczył Komisji Programowej. Po wprowadzeniu stanu wojennego internowany. Po zwolnieniu,  w 1981 roku, został doradcą zdelegalizowanej „Solidarności” i bliskim współpracownikiem Lecha Wałęsy. W 1983 r. ówczesne władze aresztowały go oskarżając o nielegalną działalność polityczną.

W latach 1987-89 przewodniczył Komisji Reform Politycznych Komitetu Obywatelskiego, przygotowującej pokojowe przemiany demokratyczne w Polsce. W 1989 r. aktywnie uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu. W wyniku rozmów opozycji z władzami PRL doszło do pierwszych po II wojnie światowej wolnych wyborów parlamentarnych w Polsce i utworzenia tzw. sejmu kontraktowego, a potem – do upadku reżimu komunistycznego.

Od 1989 r. Bronisław Geremek był posłem na Sejm RP. Przewodniczył m.in. Komisji Konstytucyjnej, Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Prawa Europejskiego.

Był współzałożycielem Unii Demokratycznej (potem Unii Wolności) i przewodniczącym klubu parlamentarnego tej partii (1990-97). Od 2005 kiedy została utworzona, należał do Partii Demokratycznej.

Jesienią 1997 r. objął urząd ministra spraw zagranicznych w rządzie AWS-UW, który sprawował do czerwca 2000 r. Potem kierował Katedrą Cywilizacji Europejskiej w Kolegium Europejskim w Natolinie, a od 2004 roku był posłem do Parlamentu Europejskiego.

Bronisław Geremek został nagrodzony wieloma odznaczeniami i wyróżnieniami -ma m.in. Wielki Krzyż z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN; jest też oficerem Legii Honorowej Republiki Francuskiej.

Znał kilka języków obcych, w tym perfekcyjnie francuski.

Był wdowcem, miał dwóch synów.

Palił i kolekcjonował fajki. (b)