Niemcy będą negocjować z talibami / Briefing z Europy

Niemcy, Heiko Maas

Niemiecki minister spraw zagranicznych Heiko Maas (na zdj.) zapowiedział rozpoczęcie rozmów z talibami, którzy w niedzielę przejęli kontrolę nad niemal całym Afganistanem. / Grafika: Kinga Wysocka, EURACTIV.pl. Zdjęcie: Flickr, CC BY 2.0 [G20 Argentina]

Niemcy będą negocjować ewakuację Afgańczyków bezpośrednio z talibami | Czeski prezydent poddaje w wątpliwość zasadność istnienia NATO | Organizacje na rzecz praw człowieka krytykują hiszpański rząd ws. imigrantów | Romowie z własną kryptowalutą | Mistrz olimpijski ofiarą rasizmu | Między innymi o tym piszemy w środowym briefingu z Europy

 

BERLIN

Niemcy chcą wynegocjować ewakuację Afgańczyków bezpośrednio z talibami. Niemiecki minister spraw zagranicznych Heiko Maas zapowiedział rozpoczęcie rozmów z fundamentalistycznymi rebeliantami, którzy w ostatnią niedzielę (15 sierpnia) przejęli kontrolę nad niemal całym Afganistanem.

Chodzi w tym przypadku jednak nie o nawiązanie oficjalnych stosunków, ale wynegocjowanie bezpiecznej ewakuacji Afgańczyków, którzy pracowali dla niemieckiego wojska bądź niemieckich placówek dyplomatycznych w Afganistanie. Mieliby oni wyjechać z Afganistanu wraz z rodzinami.

Niemiecki ambasador akredytowany dotąd w Kabulu Markus Potzel udał się do stolicy Kataru Ad-Dauhy, aby omówić tę kwestię z przywódcami ruchu talibów, którzy znajdują się tam w związku z toczącymi się negocjacjami z delegacją USA.

Jak informuje niemiecki MSZ, talibowie mieli utworzyć wokół lotniska w Kabulu punkty kontrolne i przepuszczać jedynie cudzoziemców. Dotąd do portu lotniczego dotarło tylko 180 osób, które mogłyby zostać ewakuowane do Niemiec. Kilkaset kolejnych nie może jednak już na lotnisko dojechać.

(Anna Wolska)

Maas: Niemcy wstrzymają pomoc dla Afganistanu, jeśli władzę przejmą talibowie

Dotychczas Berlin wspierał Afgańczyków kwotą 430 mln euro rocznie, poinformował szef niemieckiej dyplomacji.

PARYŻ

Walka z ogniem na Lazurowym Wybrzeżu. Ponad 700 strażaków walczy z pożarami lasów na południowym-wschodzie Francji. Spłonęło już ponad 5 tys. hektarów terenu w prefekturze Var. Zniszczonych jest ponad 100 domów, a trzy osoby zostały ranne. 19 kolejnych zatruło się natomiast dymem.

Ogień po raz pierwszy pojawił się w poniedziałek (16 sierpnia) w mieście Gonfaron. Silne wiatry spychają jednak płomienie w kierunku zatoki Saint-Tropez i popularnych kurortów na Lazurowym Wybrzeżu. Z kempingów trzeba było ewakuować ponad 1 tys. turystów.

Strażacy walczą także o to, aby ogień nie rozprzestrzenił się na silnie zalesiony Masyw Maurów, gdzie znajdują się także wsie i miasteczka. Dlatego sytuacja pożarowa na Lazurowym Wybrzeżu jest daleka od ustabilizowanej.

„Udało nam się uniknąć najgorszego, bo nikt nie zginął, ale jest jeszcze wiele do zrobienia. Najbliższe godziny przesądzą czy uda nam się szybko wygrać tę walkę” – powiedział prezydent Emmanuel Macron. Na miejscu udał się zaś minister spraw wewnętrznych Gerald Darmanin.

(Anna Wolska)

Kolejne pożary na południu Europy. Z ogniem walczą m.in. Grecja, Francja, Hiszpania i Portugalia

Nowe pożary wybuchły w okolicy Aten, a gasić je będą m.in. polscy strażacy. Trwa także walka z ogniem w okolicy francuskiego kurortu Saint-Tropez.

CZECHY

Zeman: Na co komu NATO? Znany z prorosyjskich i prochińskich poglądów prezydent Miloš Zeman określił misję w Afganistanie jako porażkę NATO, która poddaje w wątpliwość sens istnienia Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Jego zdaniem główną rolą NATO była dotychczas walka z terroryzmem, ale Sojusz się z tej roli nie wywiązał. „W wielu państwach obecna sytuacja doprowadzi do wzrostu nieufności wobec NATO. Ludzie będą pytać – jeśli <<zawaliliście>> w Afganistanie, to jaka jest gwarancja, że poradzicie sobie w innych kryzysowych sytuacjach?”, powiedział w opublikowanym wczoraj (17 sierpnia) wywiadzie dla portalu Parlamentni Listy, cenionego przez głowę państwa za popieranie jego stanowiska.

Według czeskiego prezydenta w obecnej sytuacji “inwestowanie w NATO jest marnowaniem pieniędzy”, które można wykorzystać na “wzmacnianie państwowej obrony” we własnym zakresie.

Kwestii Afganistanu poświęcone było wczorajsze spotkanie Rady Północnoatlantyckiej. Sekretarz generalny Jens Stoltenberg stwierdził, że talibowie muszą przeciwdziałać powrotowi na afgańskie ziemie międzynarodowego terroryzmu. W przeciwnym razie – jak ostrzegł Norweg – państwa NATO mogą ostrzelać grupy terrorystyczne z dystansu. Więcej szczegółów poniżej.

(Aleksandra Krzysztoszek)

Stoltenberg o wyprowadzeniu wojsk z Afganistanu: "Byliśmy świadomi ryzyka"

Szef NATO wyjaśnił, że alternatywą dla wyjścia z Afganistanu było zwiększenie obecności natowskich sił w regionie i wydłużenie misji w nieskończoność.

WARSZAWA

Kto za Witek? Opozycyjne ugrupowania rozpoczęły przygotowania do wyłonienia wspólnego kandydata na marszałka Sejmu, który miałby zająć miejsce Elżbiety Witek. Jej odwołania zaczęto domagać się w związku z reasumpcją, o której zadecydowała po przegranym przez PiS głosowaniu w czasie ostatniego posiedzenia, powołując się na opinie prawne, których nie było. Więcej szczegółów poniżej.

(Barbara Bodalska)

Opozycja chce odwołania Witek. Wkrótce nowy marszałek Sejmu? 

Opozycyjne ugrupowania rozpoczęły przygotowania do wyłonienia wspólnego kandydata na marszałka Sejmu, który miałby zająć miejsce Elżbiety Witek.

BRATYSŁAWA

Przybyciu papieża Franciszka towarzyszyć będą protesty. Demonstracje zaplanowane są na 12 września, czyli na datę przyjazdu papieża na Słowację. Głowa Kościoła katolickiego pozostanie tam do 15 września.

Protestujący chcą poruszyć problem wykorzystywania seksualnego przez przedstawicieli Kościoła oraz rozdziału kościoła i państwa. „To nie są protesty przeciwko wizycie papieża ani przeciwko samemu papieżowi” – zapewnił Metod Rybár, współorganizator protestów ze stowarzyszenia obywatelskiego Ethos.

Podobne protesty miały już miejsce w pierwszej połowie sierpnia – jeden w Bratysławie, a drugi w Koszycach. Jak uważa Rybár, temat wykorzystywania seksualnego przez przedstawicieli kościoła jest mniej poruszany na Słowacji w porównaniu z Czechami lub Polską. „Byłby to tym silniejszy gest w kraju, w którym takie przypadki są pomijane, gdyby spotkał się z ofiarami i przyznał, że są ofiarami” – stwierdził aktywista.

(Kinga Wysocka)

Słowacja: Msze papieskie tylko dla zaszczepionych

Papież odwiedzi Słowację w dniach 12-15 września.

MADRYT

Organizacje na rzecz praw człowieka sprzeciwiają się odsyłaniu dzieci-imigrantów. 28 organizacji broniących praw człowieka zwróciło się do premiera Pedro Sáncheza z listem, w którym zaprotestowały przeciwko odsyłaniu imigrantów bez opieki z terenu Ceuty do Maroka. Hiszpański sąd nakazał wstrzymanie odsyłania imigrantów do czwartku, dając rządowi czas na udowodnienie, że działa zgodnie z prawem. Więcej szczegółów poniżej.

(Aleksandra Krzysztoszek)

Hiszpania: Organizacje piszą do premiera ws. odsyłania nieletnich imigrantów

Władze w Madrycie na mocy umowy z Marokiem rozpoczęły w piątek odsyłanie nielegalnych imigrantów z Ceuty, hiszpańskiej eksklawy w Afryce Północnej.

HELSINKI

Finlandia wstrzyma pomoc dla Afganistanu. Fiński rząd poinformował wczoraj (17 sieprnia), że wstrzymuje wsparcie rozwojowe dla Afganistanu w związku z przejęciem władzy przez talibów. Dodał, że będzie obserwować dalszy rozwój wydarzeń.

“Zobaczymy, jak sytuacja się rozwinie”, zapowiedział minister rozwoju i handlu zagranicznego Ville Skinnari. Zapewnił jednocześnie, że “Finlandia nie opuszcza Afgańczyków, afgańskich dzieci, kobiet, mężczyzn, dziennikarzy, lekarzy, saperów i aktywistów walczących o prawa człowieka”.

“Celem naszym i naszych międzynarodowych partnerów jest ochrona tego, co już udało nam się osiągnąć. Finlandia wymaga od swoich partnerów poszanowania praw człowieka”, podkreślił. Rząd w Helsinkach podał, że dotychczas przeznaczał na pomoc humanitarną, działalność organizacji międzynarodowych oraz rozbrajanie min sumę ok. 30 mln euro rocznie.

Wcześniej wstrzymanie pomocy dla Afganistanu w przypadku objęcia władzy przez talibów i wprowadzenia przez nich prawa szariatu zapowiadały Niemcy. „Corocznie wspieramy Afganistan kwotą 430 mln euro, ale nie damy ani centa więcej, jeśli władzę przejmą talibowie i wprowadzą tam prawo szariatu”, oznajmił 12 sierpnia minister spraw zagranicznych Niemiec Heiko Maas.

Agencja UNICEF poinformowała tymczasem, że wciąż dostarcza pomoc do większej części Afganistanu i rozpoczęła pierwsze rozmowy z przedstawicielami talibów w przejętych już przez nich miastach. Sekretarz generalny ONZ António Guterres ostrzegł w poniedziałek (16 sieprnia), że talibowie ograniczają prawa mieszkańców Afganistanu i stosują przemoc wobec kobiet i dziewcząt.

(Aleksandra Krzysztoszek)

Ewakuacja z Kabulu wznowiona. Dwa polskie samoloty jednak polecą do Afganistanu

Wojskowe samoloty znów startują z międzynarodowego lotniska w Kabulu. Ruch wcześniej wstrzymało wojsko USA, bo na pasie startowym gromadzili się zdesperowani Afgańczycy.

RZYM

W Pompejach odkryto unikalny grobowiec. W Parku Archeologicznym w Pompejach grupa międzynarodowych naukowców odnalazła niezwykły grobowiec, pochodzący z 79 roku n.e. Należał on do  Marcusa Venerius Secundio – wyzwoleńca, który za życia był pierwszym opiekunem Świątyni Wenus oraz członkiem kolegium kapłańskiego starożytnego Rzymu.

Grobowiec znajduje się na terenie nekropolii Porta Sarno, zbudowanej za jedną z głównych bram wjazdowych do miasta. W jego wnętrzu naukowcy odkryli częściowo zmumifikowane szczątki, które zachowały się w bardzo dobrym stanie. Zdaniem archeologów, odkrycie jest  niezwykłe, ponieważ zmarli dorośli w czasach rzymskich byli zwykle kremowani. W grobowcu znaleziono również szklaną urnę z imieniem kobiety Novia Amabilis, prawdopodobnie żony Secundia.

Ponadto inskrypcja poświęcona Secundio na marmurowej płycie znajdującej się na szczycie grobowca nawiązuje do przedstawień teatralnych w Pompejach, które były wystawiane w języku greckim. Sugeruje ona, że Secundio pomagał w zorganizowaniu w Pompejach przedstawień w tym języku. „Organizowanie występów w języku greckim, świadczy o żywym i otwartym klimacie kulturowym, który charakteryzował starożytne Pompeje”, powiedział Gabriel Zuchtriegel, dyrektor parku archeologicznego w Pompejach.

Naukowcy liczą, że znalezisko rzuci nowe światło na życie kulturalne miasta, zanim zostało ono zniszczone przez erupcję wulkanu Wezuwiusza w 79 r n.e.

(Monika Mojak)

BRUKSELA

Obecne lato najbardziej deszczowym w historii. Tegoroczne lato meteorologiczne (czerwiec, lipiec, sierpień) 2021 r. przejdzie do historii jako najbardziej mokre w Belgii od czasu, gdy w 1833 r. zaczęto śledzić wielkość opadów.

„Latem na Ukkel (lokalizacja Królewskiego Instytutu Meteorologicznego) pada średnio 225 mm deszczu. W tym roku spadło już 361 mm deszczu. W 1992 było to 365 mm – ten rekord z pewnością zostanie pobity” – mówi meteorolog Frank Deboosere.

W ubiegłym miesiącu odbite opady deszczu spowodowały katastrofalne powodzie na wschodzie i południu kraju. Zginęło w nich 37 osób, a 240 z 262 gmin walońskich zostało w jakiś sposób dotkniętych podtopieniami.

Frank Deboosere przyznaje, że ekstremalne warunki pogodowe w Belgii mają silny związek z globalnym ociepleniem. „W cieplejszym świecie powietrze może zawierać więcej pary wodnej. Powoduje to dłuższe okresy suszy, ale także silniejsze wybuchy deszczu” – wyjaśnia meteorolog.

(Kinga Wysocka)

Niemcy: Złe praktyki rolnicze prowadzą do katastrofalnych powodzi

Apel wystosowano w kilka tygodni po katastrofalnych powodziach, które spowodowały śmierć ponad 200 osób w Europie Zachodniej.

WILNO

Białoruscy funkcjonariusze nielegalnie wkroczyli na Litwę? Białoruscy funkcjonariusze nielegalnie wkroczyli wczoraj (17 sierpnia) na terytorium Litwy, prowadząc grupę 35 irackich imigrantów, twierdzi litewska straż graniczna.

„Opuścili oni (litewskie – red.) terytorium po paru minutach, gdy straż graniczna Litwy kilkukrotnie mówiła im, że bezprawnie przekroczyli granicę”, przekazał rzecznik straży granicznej Rokas Pukinskas. W odpowiedzi na incydent Litwa planuje zwiększenie liczby własnych funkcjonariuszy na granicach, poinformowało ministerstwo spraw wewnętrznych.

Litwa zarzuca Białorusi, że reżim Alaksandra Łukaszenki nasyła na Litwę, a także Łotwę i Polskę grupy nielegalnych imigrantów, głównie z Iraku. Wilno twierdzi, że posiada dowody na białoruski udział w przewożeniu imigrantów na granicę. Mińsk z kolei zarzuca litewskim władzom, że tamtejsza straż graniczna stosuje przemoc wobec imigrantów.

(Aleksandra Krzysztoszek)

Czerwony Krzyż krytykuje Litwę ws. imigrantów

Dzień wcześniej rząd Litwy oświadczył, że zastrzega sobie prawo do użycia siły w celu zatrzymania nielegalnej imigracji, wspieranej przez władze w Mińsku.

BUKARESZT

Romska kryptowaluta okaże się sukcesem? Pochodzący z Rumunii i mieszkający w tym kraju Daniel Cioaba, który kieruje tamtejszym oddziałem Międzynarodowej Unii Romskiej i nazywa siebie „Królem Romów”, wprowadził kryptowalutę o nazwie Gipsycoin. Według planów twórcy ma ona stać się narzędziem transakcji wśród społeczności romskich na całym świecie. Więcej szczegółów poniżej.

(Paweł Natorski)

Gypsycoin: Romska kryptowaluta okaże się sukcesem?

Specjalną kryptowalutę dla Romów stworzył nazywający siebie „królem Romów” Daniel Cioaba. W założeniu ma ona stać się narzędziem transakcji dla społeczności romskich na całym świecie.

Rumunia w ogonie UE pod względem szczepień. Rumunia jest obecnie ostatnim krajem w Unii Europejskiej pod względem tempa kampanii szczepień, a liczba nowych przypadków COVID-19 wzrosła do najwyższego poziomu od końca maja tego roku.

Według danych VaccinationEU ze średnią 0,06 dawki szczepionki podanej na 100 mieszkańców w ciągu ostatnich siedmiu dni w dniu 16 sierpnia Rumunia była ostatnią w UE. Obecny wskaźnik szczepień w Rumunii jest o połowę niższy niż w Bułgarii (średnio 0,13 szczepionki na 100 mieszkańców) i 7,5 razy niższy niż średnia UE (0,45 szczepionki na 100 mieszkańców).

Jak wskazuje raport Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, Rumunia jest obecnie przedostatnia w UE pod względem odsetka osób dorosłych zaszczepionych co najmniej jedną dawką (32,1 proc.), wyprzedzając tylko Bułgarię (20,5 proc.).

Tymczasem liczba nowych przypadków w Rumunii zaczęła rosnąć. We wtorek (17 sierpnia) Rumunia zgłosiła 544 nowe przypadki zakażenia koronawirusem w ciągu ostatnich 24 godzin, najwięcej od 20 maja.

(Martyna Kompała)

Czy powinno się „zazielenić” Bitcoina?

Pierwsze wątpliwości co do zapotrzebowania na energię na rzecz technologii kryptograficznej, dzięki której funkcjonuje Bitcoin pojawiły się już w 2009 r.

LUBLANA

Organizacje pozarządowe apelują o wystąpienie UE z Traktatu Karty Energetycznej. Słoweńskie organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną środowiska wezwały ministra infrastruktury Jerneja Vrtovca do wykorzystania słoweńskiej prezydencji w Unii Europejskiej (UE) w celu zaproponowania dyskusji politycznej nt. wyjścia Wspólnoty z Traktatu Karty Energetycznej (TKE) na spotkaniu ministrów ds. energii we wrześniu.

Apel słoweńskich organizacji pozarządowych pojawił się po tym, jak ponad 400 europejskich organizacji obywatelskich wezwało przywódców UE do dotrzymania obietnic dotyczących zmian klimatycznych, priorytetowego potraktowania polityki klimatycznej i wyjścia z TKE.

„Traktat Karty Energetycznej jest przeszkodą w przejściu na czystą energię, dlatego najwyższy czas z niego wyjść” – stwierdziła organizacja pozarządowa Umanotera w komunikacie prasowym. „Jeśli chcemy zapobiec najgorszym skutkom kryzysu klimatycznego, musimy ograniczyć wzrost temperatury do 1,5 stopnia Celsjusza. Jednak kraje, które zaczęły porzucać paliwa kopalne, pozostają w niewoli przemysłu kopalnego” – dodano.

Według Umanotery winowajcą jest TKE, który umożliwia korporacjom energetycznym pozywanie krajów o duże kwoty za realizowaną przez nie politykę klimatyczną. Wspomniano, że sama Słowenia może wkrótce trafić do sądu w sprawie brytyjskiej firmy Ascent Resources, która ogłosiła, że złoży pozew o 120 mln euro w związku z decyzją Lublany o zleceniu dodatkowych badań dotyczących szczelinowania hydraulicznego w północno-wschodniej części kraju.

Stowarzyszenie „Plan B dla Słowenii” skierowało do ministra Vrtovca inicjatywę, w której wzywa Słowenię i inne państwa członkowskie UE do wyjścia z mechanizmu TKE. „Tylko polityka może przeciąć ten węzeł gordyjski i zdecydować, czy będzie chronione nasze środowisko i życie, czy zyski gigantów energetycznych”, ogłosiła natomiast Lidija Živčič ze stowarzyszenia Focus.

(Paweł Natorski)

Słowenia: Zielone światło dla nowego bloku w słoweńskiej elektrowni jądrowej

W Słowenii energia elektryczna odpowiada obecnie za 40 proc. zapotrzebowania na prąd.

LONDYN

Tysiące afgańskich uchodźców zostanie przesiedlonych do Wielkiej Brytanii. W ramach nowego programu w nadchodzących latach do 20 tys. Afgańczyków otrzyma zgodę na osiedlenie się w Wielkiej Brytanii, obiecał brytyjski rząd. Minister spraw zagranicznych Priti Patel na łamach „Daily Telegraph” wezwała inne kraje do pomocy.

W pierwszym roku do programu będzie kwalifikować się 5 tys. uchodźców – pierwszeństwo mają kobiety i dziewczęta. „Wielu z nich (Afgańczyków – red.), zwłaszcza kobiety, pilnie potrzebuje naszej pomocy. Jestem dumny, że Wielkiej Brytanii udało się wprowadzić sposób, by pomóc im i ich rodzinom bezpiecznie żyć w Zjednoczonym Królestwie”, powiedział Boris Johnson, ogłaszając nowy program.

(Martyna Kompała)

Wielka Brytania zorganizuje spotkanie G7 ws. Afganistanu / Briefing z Europy

Codzienny briefing z europejskich stolic – 17 sierpnia.

KIJÓW

Mistrz olimpijski wytykany przez kolor skóry? Ukraiński zapaśnik częściowo rwandyjskiego pochodzenia Żan Bełeniuk, srebrny medalista olimpijski z Rio de Janeiro i mistrz olimpijski z Tokio, twierdzi, że w piątek (13 sierpnia) po powrocie z Igrzysk Olimpijskich, zetknął się z rasistowskimi uwagami. Więcej szczegółów poniżej.

(Aleksandra Krzysztoszek)

Ukraina: Mistrz olimpijski zmaga się z rasistami. "Jakie są kryteria patriotyzmu?"

Żan Bełeniuk to ukraiński zapaśnik częściowo rwandyjskiego pochodzenia i poseł partii Sługa Narodu.