Ateny gotowe do rozmów z Ankarą. Wizyta Pompeo w Czechach / STOLICE

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Mimo ostatnich tarć na linii Ateny-Ankara Grecja deklaruje chęć zakończenia sporu z Turcją. Mike Pompeo rozpoczyna podróż po Europie od stolicy Czech. Między innymi o tym, a także o nowych koronawirusowych restrykcjach, piszemy w czwartkowej edycji „The Capitals”.

 

ATENY

Grecja i Turcja bliżej porozumienia? Po następnym chwilowym kryzysie w trudnych relacjach, spowodowanym grecko-egipską umową o rozgraniczeniu stref morskich i powrotem Turcji do badań sejsmicznych na Morzu Śródziemnym, oba kraje znów wyrażają chęć znalezienia rozwiązania sytuacji.

Zarówno Ateny, jak i Ankara są zainteresowane złożami węglowodorów, które mogą znajdować się we wschodniej części Morza Śródziemnego. Oba kraje roszczą sobie prawa do tych terenów. Turcja, która twierdzi, że dany obszar jest częścią jej szelfu kontynentalnego, rozpoczęła tam w zeszłym miesiącu badania w celu znalezienia potencjalnych złóż, co wzbudziło sprzeciw Grecji i w konsekwencji zaostrzyło napięcia między oboma sojusznikami w ramach NATO.

Dziś obie strony ponownie wykazują wolę porozumienia. Grecki premier Kyriakos Mitsotakis stwierdził, że jego kraj chce „budować mosty” w relacjach ze swoimi sąsiadami. Wyraził nadzieję, że zainicjowane przez mediację Niemiec rozmowy z Turcją zostaną wznowione, choć przyznał, że „dialog w atmosferze wzajemnych napięć nie ma sensu”. W piątek w Wiedniu ma dojść do spotkania ministra spraw zagranicznych Grecji Nikosa Dendiasa z amerykańskim sekretarzem stanu Mikiem Pompeo, na którym politycy będą omawiać kwestię konfliktu grecko-tureckiego.

„Chcemy znaleźć polityczne rozwiązanie sprawy za pomocą pokojowych środków”, podkreślił z kolei turecki minister obrony Hulusi Akar. Zaznaczył jednak, że Turcja będzie bronić swoich „praw, sojuszy i interesów”. Spór między Grecją a Turcją będzie jednym z tematów zwołanego na jutro (14 sierpnia) nadzwyczajnego spotkania ministrów spraw zagranicznych UE.

(EURACTIV.pl)

Turcja wznawia prace poszukiwawcze na Morzu Śródziemnym. Ciąg dalszy sporu z Grecją

Turecki statek Oruç Reis wpłynął na sporne tereny na Morzu Śródziemnym w ramach kontynuacji działań poszukiwawczych, których celem jest znalezienie na tych obszarach złóż węglowodorów.

PRAGA

Pompeo rozpoczyna europejskie tournée. Sekretarz stanu USA Mike Pompeo przybył we wtorek (11 sierpnia) do Pragi, gdzie rozpoczął swoją kilkudniową podróż po europejskich stolicach.

Szef amerykańskiej dyplomacji spędził w Czechach dwa dni. We wtorek wyruszył do Pilzna, gdzie przyjął go jego czeski odpowiednik Tomáš Petříček. Obaj politycy wyruszyli do Pilzna, gdzie uczcili 75. rocznicę wyzwolenia Czech, składając kwiaty przy pomniku „Dziękujemy, Ameryko!”, upamiętniającym wyzwolenie miasta przez oddziały gen. George’a Pattona. 

Drugiego dnia wizyty amerykański sekretarz stanu spotkał się z premierem Andrejem Babišem, z którym rozmawiał m.in. o o planowanej budowie elektrowni atomowej Dukovany, którą w przeszłości zainteresowana była także amerykańska firma Westinghouse. Pompeo ostrzegł Czechów o przed udziałem Rosji i Chin w realizacji projektu, co, zdaniem polityka, „zagrozi wolności i suwerenności” Czech. „Rosja stara się zniszczyć naszą demokrację i rozbić nasz zachodni sojusz”, stwierdził sekretarz stanu USA.

Teraz Mike Pompeo uda się do Słowenii, następnie do Austrii, a swoją wizytę w Europie zakończy w sobotę (15 sierpnia) w Polsce, gdzie weźmie udział w obchodach 100-lecia Bitwy Warszawskiej.

(Ondřej Plevák | EURACTIV.cz)

USA: Sekretarz stanu Mike Pompeo w Polsce na obchodach rocznicy Bitwy Warszawskiej

Jakie są cele wizyty amerykańskiego sekretarza stanu w Europie Środkowej?

MIŃSK

Biały protest. Demonstracje na ulicach białoruskich miast wciąż trwają, choć nie są już tak liczne, jak w pierwszych dwóch dniach po wyborach. Według informacji medialnych milicja zaczęła w środę (12 sierpnia) strzelać do ludzi już nie tylko gumowymi kulami, ale z ostrej amunicji. Ostatnie protesty przybrały jednak pokojową formę. Protestują m.in kierowcy i medycy. Oryginalną manifestację zorganizowała grupa kobiet z Mińska, która, ubrana na biało, utworzyła  w mieście żywy łańcuch, apelując do milicji o zaprzestanie przemocy.

(EURACTIV.pl)

Noblistka wzywa Łukaszenkę do dymisji. Białoruska pisarka, laureatka Nagrody Nobla  z 2015 r. Swiatłana Aleksijewicz zaapelowała do prezydenta Alaksandra Łukaszenki o ustąpienie ze stanowiska. Autorka „Czarnobylskiej modlitwy” i „Czasów second-hand” wskazała na postępującą radykalizację wśród białoruskiego społeczeństwa oraz brutalne postępowanie służb, pacyfikujących protesty. „Odejdź, póki nie jest za późno, zanim nie wtrącisz narodu do strasznej otchłani, do otchłani wojny domowej”, zwróciła się do prezydenta.

(EURACTIV.pl)

Białoruś: Zatrzymano trzech Polaków

W trakcie trwających od niedzieli protestów na Białorusi zatrzymano trzech Polaków – potwierdził polski MSZ. “Nasz ambasador interweniował w sprawie zatrzymania trzech obywateli Polski w białoruskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych w Mińsku” – powiedział wiceszef resortu Paweł Jabłoński.
 

Wczoraj (12 sierpnia) Włochom …

WILNO

Plan Nausėdy. Litewski prezydent przedstawił na Twitterze trzypunktowy plan celów mediacyjnych Litwy w sprawie sytuacji na Białorusi, będący zarazem apelem w stronę białoruskich władz. Plan obejmuje: deeskalację sytuacji i wstrzymanie się od stosowania przemocy, zwolnienie z aresztów więźniów politycznych oraz utworzenie Rady Narodowej „w celu rozpoczęcia dialogu z obywatelami i społeczeństwem”. Nausėda zaprosił do udziału w mediacjach również innych partnerów. Wcześniej poinformował, że chęć współpracy z Litwą w takich działaniach wyraziły Polska i Łotwa.

(EURACTIV.pl)

Białoruś: Swiatłana Cichanouska schroniła się na Litwie

W trakcie wczorajszych wieczornych i nocnych protestów współpracownicy wyborczej rywalki Aleksandra Łukaszenki informowali, że stracili z nią kontakt. Swiatłana Cichanouska po kilku godzinach przekazała, że jest bezpieczna. Rano okazało się, że znajduje się na Litwie.

 

Swiatłana Cichanouska wczoraj (10 sierpnia) udała …

RZYM

Politycy przywłaszczyli sobie pieniądze przeznaczone na pomoc socjalną. Pięciu członków włoskiej Izby Deputowanych, a także kilku regionalnych polityków, miało pobierać środki przeznaczone na pomoc socjalną m.in. dla osób samozatrudnionych, szczególnie dotkniętych przez skutki pandemii koronawirusa. Tożsamość deputowanych jest na razie nieznana. Więcej w artykule poniżej.

(Aleksandra Krzysztoszek | EURACTIV.pl)

Włochy: Pieniądze przeznaczone na pomoc socjalną trafiały do parlamentarzystów

Pięciu członków włoskiej Izby Deputowanych miało pobierać środki, przeznaczone na pomoc m.in. dla osób samozatrudnionych, których finanse szczególnie ucierpiały w wyniku pandemii koronawirusa.

PARYŻ

Francja wzmacnia obecność na Morzu Śródziemnym. Prezydent Emmanuel Macron podjął decyzję o zwiększeniu obecności francuskiej marynarki we wschodniej części Morza Śródziemnego. Decyzja ma związek z pracami sejsmicznymi prowadzonymi tam przez Turcję. Macron wezwał Ankarę do zaprzestania poszukiwań na tamtych terenach ropy naftowej i gazu, które to działania przyczyniły się do zaostrzenia sporu z Grecją. Podkreślił także, że zwiększenie obecności wojskowej w regionie ma charakter tymczasowy i służy, jak napisał na Facebooku, „monitorowaniu sytuacji w regionie i podkreślaniu determinacji (Francji – red.) w dbaniu o przestrzeganie prawa międzynarodowego”.

(EURACTIV.pl)

Francja podąża śladem Niemiec i Wielkiej Brytanii ws. Hongkongu

Wprowadzenie prawa o tzw. bezpieczeństwie narodowym wywołało napięcia między Chinami a Zachodem.

LONDYN

Szkocja chce niepodległości? Gdyby referendum w sprawie odłączenia się Szkocji od Wielkiej Brytanii odbyło się w środę (12 sierpnia), ponad połowa ankietowanych Szkotów opowiedziałoby się za niepodległością od Wielkiej Brytanii. Tak wynika z najnowszego badania sondażowni YouGov. Więcej na ten temat w artykule poniżej.

(Łukasz Gadzała | EURACTIV.pl)

Sondaż: Większość Szkotów za niepodległością od Wielkiej Brytanii

Według opublikowanego dziś (12 sierpnia) sondażu YouGov większość Szkotów opowiada się za niepodległością od Wielkiej Brytanii.

WARSZAWA

Jednomyślność senatorów w sprawie Białorusi. Senat przyjął rezolucję ws. sytuacji na Białorusi, w której apelował do prezydenta Alaksandra Łukaszenki o zaprzestanie represji, do prezydenta Andrzeja Dudy o zwołanie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, a do organizacji międzynarodowych o wykorzystanie wszelkich dyplomatycznych instrumentów na rzecz zakończenia przemocy i represji. Więcej na ten temat poniżej.

(Barbara Bodalska | EURACTIV.pl)

Senat jednomyślnie przyjął rezolucję ws. sytuacji na Białorusi

Senat przyjął rezolucję ws. sytuacji na Białorusi, w której apelował do prezydenta Łukaszenki o zaprzestanie represji, do prezydenta Dudy o zwołanie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, a do organizacji międzynarodowych, zwłaszcza  do UE – o wykorzystanie dyplomatycznych instrumentów przeciw przemocy i represjom.  

BRUKSELA

Powrót maseczek w stolicy. Od środy (12 sierpnia) w Brukseli znów obowiązuje nakaz zasłaniania ust i nosa w miejscach publicznych. Prezydent Regionu Stołecznego Brukseli Rudi Vervoort poinformował, że w stolicy przekroczony został “próg krytyczny” 50 zakażeń koronawirusem na 100 tys. mieszkańców, w związku z czym konieczne jest przywrócenie kolejnych restrykcji.

Mieszkańcy oraz goście ponad milionowego miasta od teraz muszą nosić maseczki nie tylko w zamkniętych miejscach publicznych, ale także m.in. w parkach, na ulicach, a także w miejscach “prywatnych”, w których przebywa jednocześnie wiele osób. Dotychczas ten obowiązek dotyczył jedynie szczególnie zatłoczonych miejsc publicznych, takich jak centra handlowe.

Od wybuchu epidemii w Belgii odnotowano ponad 75 tys. zakażeń koronawirusem i ponad 9,8 tys. zgonów. W ciągu ostatnich dwóch tygodni liczba infekcji gwałtownie rośnie – według oficjalnych informacji od początku sierpnia w kraju przybyło ponad 6 tys. przypadków.

(EURACTIV.pl)

Belgia: Krok w tył w luzowaniu społecznych restrykcji / STOLICE

Codzienny briefing z europejskich stolic – 28 lipca.

BUDAPESZT

Nowy narkotyk. Nieznana dotychczas substancja pojawiła się na węgierskim rynku narkotykowym. Jak przekazała przedstawicielka Komendy Głównej Policji Ibolya Csákó, nowy narkotyk syntetyczny spowodował już na Węgrzech śmierć 11 osób. Csákó poinformowała, że do identyfikacji narkotyku przyczynił się przypadek śmierci, który miał miejsce w Miszkolcu, czwartym co do wielkości mieście Węgier. Niebezpieczna substancja nazywa się 4fmdmb-bica i pochodzi z Chin. Jak udało się ustalić, pierwsze przypadki zgonów spowodowanych zażywaniem narkotyku miały miejsce w maju.

(EURACTIV.pl)

Węgry: Protesty w obronie wolnych mediów. Z niezależnego dotąd portalu Index odchodzi większość dziennikarzy

Kilka tysięcy osób protestowało w Budapeszcie w obronie wolności mediów. Manifestacja, która zakończyła się pod siedzibą premiera Viktora Orbána, związana była z sytuacją wokół niezależnego dotąd portalu Index.hu.

BERLIN

Zmiana strategii w walce z COVID-19? Współpracujący z niemieckim rządem prof. Christian Drosten zaleca władzom przyjęcie nowej strategii w walce z koronawirusem, aby zapobiec drugiej fali infekcji i konieczności przywrócenia na jesieni lockdownu. Przykładem ma być Japonia, której udało się opanować pierwszą falę epidemii bez blokowania gospodarki. Kraj ten nie skupił się na masowym testowaniu i śledzeniu kontaktów, a raczej na analizie klastrów zakażeń, czyli warunków, które, zdaniem ekspertów, sprzyjają rozprzestrzenianiu się koronawirusa. Przykładem może być praca w biurze czy rodzinne uroczystości, takie jak wesela z udziałem dużej liczby osób.

(EURACTIV.pl)

Olaf Scholz kandydatem SPD na kanclerza Niemiec w wyborach w 2021 r.

Wicekanclerz i minister finansów Olaf Scholz został ogłoszony przez Socjaldemokratyczną Partię Niemiec (SPD) kandydatem na kanclerza federalnego w wyborach do Bundestagu w 2021 r.

HAGA

Opozycja mówi “nie” obowiązkowej kwarantannie. Opozycyjni parlamentarzyści skrytykowali plany rządu wprowadzenia obowiązku odbycia kwarantanny przez osoby, które podejrzewają, że miały kontakt z osobą zakażoną. Szef Partii Wolności Geert Wilders stwierdził, że przez takie podejście do pozostania w domu zostanie zmuszonych wiele osób, które tak naprawdę nie są chore. Lider Partii Pracy Lodewijk Asscher uważa natomiast, że osoby zobowiązane do poddania się kwarantannie powinny otrzymywać rekompensaty za straty w zyskach poniesione przez ten czas.

(EURACTIV.pl)

Holandia solidarna z Białorusinami. Minister spraw zagranicznych Stef Blok wyraził zaniepokojenie sposobem przeprowadzenia niedzielnych wyborów na Białorusi i wezwał tamtejsze władze do uwolnienia więźniów politycznych. W liście do parlamentu poinformował również o tym, że pracownicy holenderskiej ambasady w Mińsku w ramach możliwości starali się obserwować przebieg głosowania i zaobserwowali “różnego rodzaju nieprawidłowości” w pracy komisji wyborczych. Mimo nacisków koalicjantów z Apelu Chrześcijańsko-Demokratycznego (CDA), partii Demokraci 66 (D66) i ChritstenUnie, minister nie zadeklarował jednak, że Holandia nie uzna wyników wyborów.

(EURACTIV.pl)

Holandia: Maski ochronne nieobowiązkowe. "Brak dowodów na ich skuteczność"

Zamiast zachęcania do noszenia masek ochronnych, władze Holandii rekomendują stosowanie się do przestrzegania zasad dystansu społecznego.

HELSINKI

Nowy projekt budżetu. Minister finansów Matti Vanhanen przedstawił projekt budżetu na 2021 r. Według planu całkowita kwota budżetu ma wynieść 61,6 mld euro. Jak zaznaczył minister na środowej (12 sierpnia) konferencji prasowej, przy projektowaniu budżetu przyjęto założenie, że rząd poradził już sobie z najostrzejszym okresem epidemii koronawirusa.

Propozycja opiera się na prognozach w czerwca, wskazujących wzrost gospodarczy o 2,5 proc. w przyszłym roku. Rząd nie planuje w najbliższym czasie podniesienia podatku dochodowego, a jedną z głównych zmian będą podniesienie akcyzy na wyroby tytoniowe i alkohol oraz na olej opałowy, które mają przynieść dodatkowe 150 mln euro w budżecie. 

Vanhanen przyznał, że w związku z kryzysem wywołanym skutkami pandemii nie uda się wykonać planu zredukowania długu publicznego do 2023 r. i trzeba będzie wydłużyć realizację tego celu do 2030 r. 

(EURACTIV.pl)

KOPENHAGA

Uwaga na flamingi. Duńscy ratownicy morscy apelują do plażowiczów o pilnowanie dmuchanych zabawek, m.in. słynnych flamingów. „Prosimy o baczne obserwowanie swoich nadmuchiwanych zwierząt, a w razie ich wypłynięcia w morze o zgłaszanie tego faktu służbom ratowniczym”, wezwało Centrum Ratownictwa Morskiego.

Jak wyjaśnili ratownicy, często mylnie podejrzewa się, że gumowe zwierzę jest w rzeczywistości pontonem, na którym znajduje się człowiek, wskutek czego podejmuje się akcję ratowniczą. Poinformowano, że w ostatnim czasie z takiego powodu przeprowadzono już sześć niepotrzebnych akcji, których koszty są bardzo wysokie. „Każdy plastikowy flaming czy krokodyl w naszej kolekcji jest dowodem, że miała miejsce akcja ratownicza, niektóre z użyciem helikoptera”, powiedział Klaus Thing Rasmussen z duńskiego Centrum Ratownictwa Morskiego.

(EURACTIV.pl)

Pompeo w Danii: USA zwiększą aktywność w Arktyce

Amerykański sekretarz stanu Mike Pompeo, podczas wizyty w Kopenhadze oświadczył, że Stany Zjednoczone będą bardziej aktywne w rejonie Arktyki. W ten sposób chcą zrównoważyć rosnącą obecność w tym rejonie Rosji czy Chin.

OSLO

Ograniczenia dla podróżujących, także z Polski. Norweski rząd planuje rozszerzenie listy krajów, których obywatele po przybyciu do Norwegii będą musieli poddać się obowiązkowej kwarantannie. Władze wystosowały także zalecenie do Norwegów i innych mieszkańców kraju, by unikali zagranicznych podróży. „Wszelkie zagraniczne podróże wiążą się z ryzykiem zakażenia”, ostrzegła premier Erna Solberg.

Od soboty (15 sierpnia) 10-dniowa kwarantanna będzie obowiązywać wszystkich przybywających do Norwegii z Polski, Malty, Islandii, Cypru, Holandii, Wysp Owczych oraz niektórych regionów Szwecji i Danii. Podobnymi przepisami już wcześniej objęci zostali m.in. obywatele Hiszpanii, Francji i Szwajcarii. Restrykcje mają obowiązywać do 1 października.

Według danych służb sanitarnych zeszłym tygodniu w Norwegii wykryto 357 nowych zakażeń koronawirusem, najwięcej od kwietnia. Od początku epidemii w Norwegii, kraju o populacji ok. 5,4 mln, odnotowano ponad 9,7 tys. przypadków koronawirusa.

(EURACTIV.pl)

Norwegia: Koronawirus wśród załogi statku wycieczkowego

33 przypadki koronawirusa wykryto wśród 158-osobowej załogi wycieczkowca MS Roald Amundsen. Nie ma informacji o zakażeniach wśród pasażerów.

MOSKWA

Prestiż za wszelką cenę? Pierwsza partia zarejestrowanych ostatnio szczepionek na koronawirusa będzie dostępna już w ciągu dwóch najbliższych tygodni, poinformował rząd. Szczepionki w pierwszej kolejności otrzyma służba zdrowia.

Eksperci obawiają się jednak o bezpieczeństwo wyprodukowanych szczepionek, gdyż przy badaniach nad nią pominięto ostatnią, trzecią fazę testów. Pojawia się pytanie, czy Rosja nie postawiła na prestiż kosztem ryzyka.

Moskwa odpiera zarzuty. „Nasi zagraniczni odpowiednicy czują, że wyprzedziliśmy ich w wyścigu o szczepionkę i dlatego wysuwają zarzuty, które, naszym zdaniem, są kompletnie nieuzasadnione”, stwierdził minister zdrowia Michaił Muraszko. O rejestracji rosyjskiej szczepionki „Sputnik V” pisaliśmy w poniedziałek.

(EURACTIV.pl)

Rosja rejestruje pierwszą szczepionkę na koronawirusa, choć nie było trzeciej fazy testów

W Rosji zarejestrowano pierwszą na świecie szczepionkę przeciw koronawirusowi SARS-CoV-2. Poinformował o tym sam prezydent Władimir Putin. Ale część ekspertów ma wątpliwości czy preparat dostatecznie długo testowano.