Afera Pandora Papers: Premier Czech obwinia „mafię” za wyciek danych / Briefing z Europy

afera-pandora-papers-Putin-Babis-panama-papers-korupcja-inpost-brzoska-cypr-offshore

Premier Czech Andrej Babiš. / Foto via [EPA-EFE/ARIS OIKONOMOU]

Czeski premier Andrej Babiš jest obok prezydentów Rosji i Ukrainy Władimira Putina i Wołodymyra Zełenskiego jednym ze światowych przywódców, których bogactwa zostały ujawnione w wyniku afery Pandora Papers | W Niemczech niedziela pod znakiem rozmów koalicyjnych. SPD chce powstania rządu jeszcze w tym roku | Włosi głosują w lokalnych wyborach | We Francji kandydat Zielonych zdradził węzłowe punkty programu przed wyborami prezydenckimi | W Bułgarii prezes Sądu Najwyższego startuje w wyborach prezydenckich | Wysokie miejsce Serbii w Światowym Indeksie Przestępczości Zorganizowanej | Między innymi o tym piszemy w poniedziałkowym briefingu z Europy |

PRAGA

Pandora Papers: Babiš obwinia czeską „mafięza wyciek danych. Czeski premier Andrej Babiš jest obok Władimira Putina czy Wołodymyra Zełenskiego jednym ze światowych przywódców, których tajne bogactwa zostały ujawnione w wyniku afery Pandora Papers.

Na pięć dni przed wyborami parlamentarnymi Babiš musi zatem tłumaczyć się, skąd wzięły się jego zagraniczne aktywa. Póki co premier utrzymuje, że nie dopuścił się żadnych wykroczeń, a za wyciek danych dotyczących jego majątku obwinia „czeską mafię”.

Dokumenty finansowe określone jako Pandora Papers przeanalizowała największa w historii międzynarodowa grupa reporterów śledczych, w której skład weszło ponad 600 dziennikarzy ze 117 krajów. Na jaw wyszedł m.in. tajny zakup przez czeskiego premiera nieruchomości w południowej Francji o wartości 15 mln euro.

Zdaniem Babiša ujawnienie Pandora Papers ma związek z czeskimi wyborami, które odbędą się w dniach 8-9 października. „To nie międzynarodowa, ale nasza mafia” jest za to odpowiedzialna, stwierdził szef czeskiego rządu podczas przedwyborczej debaty na antenie CNN Prima News. „Sprawa sięga jeszcze 2009 r. Moment jej ujawnienia jest bardzo ciekawy”, wskazał, sugerując, że może to nie być przypadek, że ujrzała ona światło dzienne na ostatniej prostej czeskiej kampanii.

Sam premier twierdzi, że w jego działaniach nie było nic nielegalnego. „Pieniądze pochodziły z konta w czeskim banku, wszelkie podatki zostały uiszczone, a środki były moje”, tłumaczył.

Dziennikarze serwisu Investigace.cz wraz z reporterami brytyjskiego „Guardiana” przed ujawnieniem rewelacji kilkakrotnie wysyłali do Babiša zapytania o sprawę, ale ten miał konsekwentnie odmawiać komentarza. „Kiedy zamierzaliśmy zapytać go o to osobiście, to wykluczył nas i naszych zagranicznych kolegów po fachu z wspólnej konferencji prasowej z (premierem Węgier – red.) Viktorem Orbánem”, twierdzą dziennikarze Investigace.cz.

Jak donosiliśmy w ubiegłym tygodniu za EURACTIV.cz, kilka czeskich i zagranicznych mediów nie otrzymało akredytacji na konferencji prasową premierów Czech i Węgier, jaka miała miejsce w środę (29 września), w czasie wizyty Orbána w Czechach. Według rządowej kancelarii powodem nie dopuszczenia części dziennikarzy do udziału w konferencji była niedostateczna ilość miejsca w sali.

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

BERLIN

Niedziela rozmów. Weekend upłynął w Niemczech pod znakiem politycznych rozmów na temat ewentualnych koalicji rządowych po wyborach do Bundestagu. Socjaldemokraci z SPD rozmawiali z partią Zielonych, a chadeckie CDU/CSU z liberałami z FDP. Szczegóły poniżej. 

(Nikolaus J. Kurmayer  | EURACTIV.de, tłum. Mateusz Kucharczyk)

Niemcy: Niedziela pod znakiem rozmów koalicyjnych. SPD chce powstania rządu jeszcze w tym roku

Dotychczasowe rozmowy koalicyjne w Niemczech są zdumiewające pod względem wewnętrznej dyscypliny, jaką wykazały partie.

PARYŻ

Kandydat Zielonych Yannick Jadot przedstawia program prezydencki. Yannick Jadot, który ledwo wygrał 28 września prawybory partii Zielonych, w rozmowie z tygodnikiem „Le Journal du Dimanche” zaprezentował główne hasła swojego programu przed wyborami prezydenckimi.

Jeśli zostanę prezydentem, jednym z priorytetów będzie transformacja rolnicza, podkreślił. „Od pierwszego dnia prezydentury zacznę proces rezygnacji z hodowli przemysłowej”. Z kwestiami rolnictwa, a więc produkcji żywności będą wiązały się inne cele polityka: ograniczenie spożywania przez społeczeństwo niezdrowej żywności – a więc walka z otyłością oraz powodowanymi przez nią chorobami przewlekłymi.

Jeśli chodzi o gospodarkę, Jadot planuje wdrożyć plan inwestycyjny, aby „naprawić francuskie społeczeństwo”, inwestując 50 mld euro każdego roku. Fundusze zostaną podzielone między odbudowę po pandemii COVID-19, mieszkalnictwo i budownictwo oraz poprawę usług publicznych, w celu „stworzenia 1,5 mln miejsc pracy, ożywienia gospodarki”, powiedział.

Kandydat Zielonych zapowiedział również, że chce walczyć z lobby, które „niszczy francuską gospodarkę i wysysa dotacje przeznaczone na politykę publiczną”.

Jadot zapowiedział, że „każde euro z publicznych pieniędzy będzie uzależnione od przestrzegania ochrony środowiska”, dodając, że francuski gigant naftowy Total nie otrzyma żadnych publicznych pieniędzy, jeśli będzie nadal poszukiwał „ropę i gaz”.

Sondaże dają obecnie kandydatowi Zielonych około 6 do 9 proc. I tura wyborów prezydenckich we Francji odbędzie się w kwietniu 2022 r.

(Clara Bauer-Babef | EURACTIV.fr), tłum. Mateusz Kucharczyk)

Francja: Były prezydent skazany na rok więzienia

Karę będzie mógł odbyć w areszcie domowym z obowiązkiem noszenia opaski elektronicznej.

WIEDEŃ

Nowa, ekospołeczna reforma podatkowa. Po intensywnych weekendowych negocjacjach rządząca koalicja chadeków i Zielonych osiągnęła wczoraj porozumienie w sprawie ekospołecznej reformy podatkowej. Zmiany zakładają obniżki podatków i przebudowę systemu podatkowego tak, by wspierać zieloną transformację.

Według kanclerza Sebastiana Kurza jest to „największa obniżka podatków” w dziejach Austrii. Wicekanclerz Werner Kogler określił reformę jako „historyczną” i stwierdził, że jest ona niezbędna, aby austriacka gospodarka stała się bardziej ekologiczna i zrównoważona.

Rządzące Austriacka Partia Ludowa (ÖVP) i Zieloni ustaliły, że do 2022 r. ceny emisji dwutlenku węgla wyniosą 30 euro za tonę, a następnie będą corocznie podnoszone i już trzy lata później mają osiągnąć 55 euro za tonę. Po 2025 r. powstanie także krajowy system handlu uprawnieniami do emisji, uwzględniający wszystkie firmy, których nie obejmuje unijny system EU-ETS.

Uzyskany w ten sposób dodatkowy przychód trafi do kieszeni Austriaków. Każdy dorosły obywatel ma otrzymywać roczną premię klimatyczną w wysokości od 100 do 200 euro, w zależności od dostępności transportu publicznego.

Ponadto reforma ma odciążyć gospodarstwa o średnich dochodach, czemu ma służyć zwiększenie premii dla rodzin i obniżenie podatku od wynagrodzeń. „Każdy, kto chce pracować, zasługuje, aby otrzymywać więcej”, podkreślił Kurz.

Pakiet reform spotkał się jednak z krytyką części organizacji obywatelskich i ekonomistów, którzy ocenili go jako niewystarczająco ambitny. Ich zdaniem ceny emisji dwutlenku węgla, które mają zostać podniesione w wyniku wdrożenia planowanych zmian, będą wciąż zbyt niskie, aby wywrzeć realny wpływ na poziom gazów cieplarnianych w Austrii. Uważają oni, że reforma w obecnym kształcie nie zachęci ludności do zmiany nawyków na bardziej proekologiczne.

(Oliver Noyan | EURACTIV.de | tłum. Aleksandra Krzysztoszek)

Austriacki komunista chwalił reżim Łukaszenki

Austriacki polityk stwierdził ponadto, że Zachód prowadzi „wojnę hybrydową z Białorusią”.

DUBLIN | LONDYN

Irlandia wątpi, że Wielka Brytania wycofa się z protokołu północnoirlandzkiego. Premier Boris Johnson zagroził, że ​​Wielka Brytania „porzuci” tzw. protokół północnoirlandzki, jeśli UE nie zgodzi się go „naprawić”.

„Mamy nadzieję, że uda nam się to naprawić”, powiedział w piątek Johnson, odnosząc się do kontrowersyjnego elementu umowy między UE a Wielką Brytanią, która ma na celu uniknięcie granicy celnej po brexicie między Irlandią a Irlandią Północną.

Londyn wezwał do jej renegocjacji, aby ułatwić proces importu produktów, ale Bruksela wykluczyła takie rozwiązanie. „Protokół może działać”, powiedział Johnson. „Chcę jednak zobaczyć prawdziwe negocjacje. Chcę, aby UE przyszła do stołu z poważnymi propozycjami, aby to naprawić” – powiedział, ostrzegając, że jeśli nie uda się osiągnąć porozumienia, trzeba będzie je porzucić.

Reagując na zagrożenie, minister spraw zagranicznych Irlandii Simon Coveney powiedział w niedzielę w rozmowie z telewizją RTÉ, że jego zdaniem „brytyjski rząd prawdopodobnie nie uruchomi artykułu 16. Byłby to niezwykle problematyczny krok wstecz w stosunkach między rządem Wielkiej Brytanii a instytucjami UE w czasie, gdy faktycznie staramy się budować zaufanie” – stwierdził.

(Molly Killeen | EURACTIV.com | tłum. Kinga Wysocka)

Wielka Brytania: Rząd rozważa wysłanie wojska, aby rozwiązać kryzys paliwowy

Z powodu braku kierowców z uprawnieniami do prowadzenia dużych ciężarówek od kilku dni na coraz większej liczbie brytyjskich stacji benzynowych brakuje paliw.

RZYM

Włosi głosują w lokalnych wyborach. 12 mln mieszkańców Rzymu, Mediolanu, Neapolu, Turynu, Bolonii i dziesiątek innych włoskich miast w niedzielę i poniedziałek (3 i 4 października) oddaje swój głos w wyborach na burmistrzów i rady miejskie. Frekwencja w niedzielę w południe osiągnęła zaledwie 13 proc. wśród uprawnionych do głosowania, wynika z danych opublikowanych przez ministerstwo spraw wewnętrznych.

Wszystkie oczy zwrócone są teraz na Rzym, gdzie o stanowisko burmistrza ubiega się 21 kandydatów. Według sondaży, były minister gospodarki Roberto Gualtieri (centrolewica), osobowość radiowa Enrico Michetti (centroprawica), obecna burmistrz Virginia Raggi (Ruch Pięciu Gwiazd) i centrowy przedsiębiorca Carlo Calenda mają największe szanse na zdobycie fotela burmistrza.

Zwycięzca zostanie jednak najprawdopodobniej wyłoniony w drugiej turze wyborów, która odbędzie się w dniach 17-18 października. Z kolei w Mediolanie, głównym centrum finansowym kraju, urzędujący centrolewicowy burmistrz Beppe Sala – popierany przez Partię Demokratyczną, Zielonych, Radykałów i kilka mniejszych partii centrystycznych – ma największe szanse na reelekcję, nawet w pierwszej turze wyborów.

(Viola Stefanello| EURACTIV.it | tłum. Monika Mojak)

Włochy: Skrajna prawica umacnia się na prowadzeniu w sondażach / Briefing z Europy

Codzienny briefing z europejskich stolic – 9 września.

ATENY

Seria skrajnie prawicowych ataków. Grupa ultraprawicowych osób zaatakowała członków Młodzieży Komunistycznej i Partii Komunistycznej, raniąc co najmniej trzy osoby. Jest to kontynuacja serii ataków, przeprowadzonych przez grupy neonazistowskie w zeszłym tygodniu w północnych Salonikach, których celem byli studenci na wiecach antyfaszystowskich, dziennikarze, a nawet policjanci.

Seria ataków rozpoczęła się we wtorek na zewnątrz budynku jednej ze szkół zawodowych. Filmy, opublikowane w greckich mediach pokazują młodych ludzi wykonujących nazistowskie gesty, a według niektórych relacji uczniów, policja na zewnątrz szkoły ,,nie interweniowała”.

Młodzieżowy Front Złotego Świtu, którego wielu kluczowych członków zostało w zeszłym roku skazanych na karę pozbawienia wolności za kierowanie organizacjami przestępczymi, wydał po wtorkowym ataku oświadczenie, w którym pogratulował sprawcom ,,dynamicznej reakcji na prowokacje i próby wykorzystania ich mobilizacji do wrogich narodowi celów”.

Po tej publikacji członkowie organizacji ze wszystkich dzielnic Salonik zebrali się przed budynkiem szkoły i zaatakowali tam dziennikarzy.

Nowy atak miał miejsce w piątek, gdy 150 neonazistów ustawiło barykady przed szkołą, rzucali petardami i kamieniami w dziennikarzy, podobno w obecności policji. Celowali także w policjantów.

Greckie ministerstwo edukacji potępiło akty przemocy i wezwało do przeprowadzenia dochodzenia w sprawie incydentów. Zastępca ministra edukacji Angelos Syrigos stwierdził jednak, że „ci, którzy zaatakowali faszystów, również stosowali przemoc” i że ,,najważniejsze jest potępienie przemocy, niezależnie od tego, skąd pochodzi”.

Opozycyjna lewicowa partia SYRIZA i inne mniejsze partie lewicowe skrytykowały oświadczenie, zwracając uwagę, że nie można zrównywać grup faszystowskich z antyfaszystowskimi organizacjami młodzieżowymi.
Wygląda na to, że problem skrajnej prawicy w Grecji nie zniknął wraz z zeszłorocznym skazaniem działaczy Złotego Świtu. Złoty Świt zaczął nawet ponownie pojawiać się w sondażach, według których jego poparcie wynosi nawet 1,5 proc.

(Kostas Argyros | EURACTIV.gr, tłum. Ewelina Załuska)

Francja i Grecja wzmacniają europejski filar w NATO / Briefing z Europy

Codzienny briefing z europejskich stolic – 29 września.

SOFIA

Prezes Sądu Najwyższego startuje w wyborach prezydenckich. Prezes Najwyższego Sądu Kasacyjnego Lozan Panow planuje wystartować w wyborach prezydenckich. Zostanie on zgłoszony jako kandydat niezależny, ale swoje poparcie okaże mu przede wszystkim inicjatywa obywatelska „Sprawiedliwość dla wszystkich”.

Od prawie ośmiu lat podkreślała ona konieczność przeprowadzenia radykalnej reformy prokuratury i zapewnienia niezależności sędziów od wpływów politycznych, a Panow stał się kluczową postacią w publicznym wyrażaniu sprzeciwu wobec politycznej kontroli sądów. Poprze go prawdopodobnie też centroprawicowa koalicja Demokratyczna Bułgaria.

„Moją sprawą zawsze była niezależność sądownictwa. Będę apelował do wszystkich wolnych obywateli, aby mnie poparli, bo chciałbym być następnym prezydentem, który zdecyduje o podpisaniu dekretu powołującego nowego prezesa Najwyższego Sądu Kasacyjnego”, powiedział Panow.

Jego kadencja na stanowisku prezesa sądu upływa 10 lutego, a Najwyższa Rada Sądownictwa już rozpoczęła procedurę wyboru jego następcy. Prokurator generalny Iwan Geszew, który ma ogromny wpływ na instytucję, prawdopodobnie będzie miał także wpływ na przebieg procedury.

Za faworyta w nadchodzących wyborach uznawany jest urzędujący prezydent Rumen Radew, którego popiera kilka dużych partii. Jego głównymi konkurentami będą prawdopodobnie Panow i rektor Uniwersytetu Sofijskiego Anastas Gerdjikow, którego popiera partia GERB byłego premiera Bojko Borysowa.

(Krassen Nikolov | EURACTIV.bg | tłum. Paulina Borowska)

Bułgaria: Trzecie w tym roku wybory parlamentarne odbędą się 14 listopada

Przedterminowe wybory parlamentarne odbędą się razem z pierwszą turą wyborów prezydenckich.

BUKARESZT

Były komisarz UE szefem partii USR PLUS. Członkowie partii USR PLUS wybrali byłego unijnego komisarza ds. rolnictwa i byłego premiera Rumunii Daciana Ciolosa na przewodniczącego ugrupowania.

Ciolos od czerwca 2019 r. pełni funkcję przewodniczącego grupy Renew Europe w Parlamencie Europejskim, ale poinformował, że zrezygnuje ze stanowiska, aby całkowicie skupić się na kierowaniu USR PLUS.

Przekazał też, że będzie pracował nad budową silniejszej partii, aby stać się główną siłą prawicową w 2024 r., kiedy to w Rumunii odbędą się wybory lokalne, parlamentarne, prezydenckie i do Parlamentu Europejskiego.

(Bogdan Neagu | EURACTIV.ro | tłum. Paulina Borowska)

Kto będzie następnym przewodniczącym Parlamentu Europejskiego?

Wbrew powyborczej umowie między parlamentarnymi frakcjami socjaldemokraci chcą pozostania na stanowisku szefa PE Davida Sassolego. Nie jest on jednak jedynym potencjalnym kandydatem do tej funkcji.

 

BELGRAD

Wysokie miejsce Serbii w Światowym Indeksie Przestępczości Zorganizowanej. Serbia zajęła 33. miejsce w Światowym Indeksie Przestępczości Zorganizowanej za rok 2021. Zgodnie z indeksem, grupy „mafijne” cieszą się w Serbii znaczną ochroną ze strony osobistości politycznych i prokuratorów.

Głośne sprawy dotyczące handlu narkotykami i morderstw nie były bowiem rozpatrywane. Indeks pokazuje, że istnieje silny związek między przestępcami a politykami, zwłaszcza w dziedzinie mediów, prywatyzacji i zamówień publicznych, co zapewnia przestępcom znaczną ochronę.

Wskazano, że system polityczny kraju, w tym instytucje prawa karnego, jest zdominowany przez partię rządzącą, bez skutecznego nadzoru ze strony policji.

Opisano też Serbię jako m.in. miejsce pochodzenia handlu ludźmi, punkt tranzytowy, ośrodek nielegalnego handlu bronią, heroiną, marihuaną i narkotykami syntetycznymi.

(EURACTIV.rs | betabriefing.com | tłum. Paulina Borowska)

Decyzja o tablicach rejestracyjnych wywołała poważny spór Kosowa z Serbią. „To największe napięcie w regionie od lat”

Od 20 września obowiązuje zakaz wjazdu do Kosowa dla samochodów z serbskimi tablicami rejestracyjnymi.

PODGORICA

Đukanović i jego syn zamieszani w Pandora Papers. The Pandora Papers, jeden z największych wycieków danych ujawnił, że prezydent Czarnogóry Milo Đukanović i jego syn przelewają pieniądze na konta spółek offshore.

Jak donosi Washington Post, w 2021 r. szwajcarska firma powiernicza pomogła stworzyć dwa fundusze na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Jeden, zwany Victoria Trust, określał Đukanovića beneficjentem; drugi, Capecastel Trust – jego syna Blažo. Dziennikarze twierdzą, że majątek może zostać wprowadzony do funduszy w dowolnym momencie, zarówno przez samych założycieli, jak i inne osoby.

„Prezydent Czarnogóry Milo Đukanović zrezygnowałby z tego stanowiska, gdyby dbał o reputację państwa” – powiedział wicepremier Dritan Abazović. Siostra Đukanovića, Ana Kolarević została wymieniona w Panama Papers opublikowanych w 2016 r.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Kinga Wysocka)

Czarnogóra: Zamieszki podczas ingresu prawosławnego arcybiskupa

W tle są polityczne spory o to jak blisko Czarnogóra powinna być z Serbią.

PRISZTINA | BELGRAD

Blokada przejść granicznych. Kierowana przez NATO misja KFOR poinformowała, że zaczęła podejmować kroki w celu wsparcia realizacji niedawnego, wynegocjowanego przez UE porozumienia w sprawie deeskalacji napięcia w Kosowie, osiągniętego między Kosowem a Serbią, pod auspicjami UE.

„Od tego weekendu i przez następne dwa tygodnie KFOR utrzyma tymczasową, silną i sprawną obecność na tym obszarze, zgodnie ze wspomnianym porozumieniem” – czytamy w oświadczeniu KFOR.

Kosowska policja specjalna ROSU pozostawiła pozycje na dwóch przejściach granicznych Jarinje i Brnjak, a lokalni Serbowie usunęli barykady. Oba przejścia graniczne zostały otwarte dla ruchu.

(Željko Trkanjec | EURACTIV.hr | tłum. Kinga Wysocka)