Rząd chce rozkręcić PPP. Skorzystać mają mniejsze samorządy

Nowa inicjatywa Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju oraz Polskiego Funduszu Rozwoju ma zwiększyć poziom inwestycji w samorządach. Źródło: Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju

Nowa inicjatywa Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju oraz Polskiego Funduszu Rozwoju ma zwiększyć poziom inwestycji w samorządach. Źródło: Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju

„Chcemy wyeliminować bariery i stworzyć optymalne warunki dla realizacji jak największej liczby projektów w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego” – powiedział wiceminister inwestycji i rozwoju Witold Słowik w czasie konferencji prasowej, w trakcie której podpisany został list intencyjny inaugurujący program pakietowania projektów partnerstwa publiczno-prywatnego.

 

Głównym celem przedsięwzięcia jest ograniczenie kosztów oraz zwiększenie dostępności tego rodzaju finansowania inwestycji dla mniejszych jednostek samorządu terytorialnego.

PPP

Partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) to w skrócie współpraca pomiędzy jednostkami administracji rządowej i samorządowej oraz podmiotami prywatnymi w sferze usług publicznych. Współpraca ta może obejmować takie dziedziny jak budownictwo mieszkań na wynajem, parkingów, szkół, ośrodków sportowo-rekreacyjnych oraz modernizację i rozbudowę gospodarki komunalnej. Można do tej formy współpracy zaliczyć także budowę dróg oraz infrastruktury kolejowej i lotniczej.

Jednym z przykładów projektu w ramach PPP z udziałem funduszy unijnych jest modernizacja dworca PKP w Sopocie, której stronami były Miasto Sopot, Bałtycka Grupa Inwestycyjna S.A. oraz PKP S.A. W styczniu 2013 r. Bałtycka Grupa Inwestycyjna S.A. podpisała umowę na współfinansowanie inwestycji ze środków inicjatywy europejskiej JESSICA. Co istotne, wcześniej europejskie projekty realizowane były w oparciu o system dotacyjny, a nie o fundusze zwrotne. Tym samym projekt w Sopocie stał się pierwszą tego typu inwestycją w Europie.

PPP w Polsce i w Europie

Wielka Brytania, Francja, Hiszpania, Portugalia i Niemcy realizują 90 proc. wszystkich inwestycji europejskiego rynku PPP. W Polsce tylko 1,7 proc. Ta forma realizacji inwestycji nie jest zatem w praktyce często wykorzystywana niezależnie od korzyści, jakie może przynieść powszechne zastosowanie partnerstwa publiczno-prywatnego. Sytuacja ta utrzymuje się mimo podejmowanych przez władze działań skierowanych na aktywizację tej formy współpracy.

Polsce "stuknęło" 200 mld z funduszy na politykę spójności

Najnowsze dane na temat wykorzystania środków przyznanych Polsce w ramach polityki spójności opublikowała Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju (MIIR). Chodzi o okres finansowania na lata 2014-2020. Udało się już wykorzystać prawie 60 proc. przyznanych Polsce środków.
 
Licząc do 31 lipca 2018 r. …

Powody braku popularności PPP w Polsce są różnorodne, począwszy od niechęci społecznej i braku zaufania do tej formy współpracy, przez wątpliwości o charakterze finansowym, aż do barier prawnych.

Ambitne cele

Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju (MIIR) oraz Polski Fundusz Rozwoju (PFR) zakładają w ramach projektu cztery cele. Pierwszym jest podpisanie do 2020 r. 100 umów w zakresie PPP. Drugim jest stworzenie 10 projektów, w których stroną publiczną będzie rząd. Trzecim jest podniesienie opłacalności i skuteczności realizowanych projektów z 25 do 40 proc. Ostatnim zadaniem jest doprowadzenie do tego, żeby 5 proc. nakładów sektora publicznego na inwestycje było realizowanych przez PPP.

„Jako PFR chcemy z jednej strony partnerom prywatnym i samorządom dostarczać niezbędnej wiedzy do realizacji projektów, a z drugiej – chcemy dostarczać instrumenty finansowe, zarówno udziałowe, jak i dłużne, żeby te projekty mogły być realizowane” – powiedział prezes PFR Paweł Borys.

PFR w ramach Funduszu Inwestycji Samorządowych (FIS) dysponuje kwotą 600 mln zł na projekty inwestycyjne realizowane przez samorządy. Zakładana wartość pojedynczej inwestycji to kwota od 10 do 120 mln zł.

Samorządy zyskają na współpracy

Dzięki pakietowaniu PPP grupa samorządów będzie przeprowadzała razem jedno postępowanie dotyczące PPP i udzielała wspólnego zamówienia publicznego na wykonanie określonych prac np. budowlanych czy modernizacyjnych.

„Na rynku jest wiele mniejszych projektów, do których samorządom trudno jest przyciągnąć partnera prywatnego czy zdobyć finansowanie. Dobrym przykładem mogą być parkingi podziemne, których w średnich i dużych miastach dramatycznie brakuje. Niestety jeden taki parking to często za mało, aby móc to zrealizować w ramach PPP” – powiedział Paweł Borys, prezes PFR.

„To rozwiązanie ma zachęcić samorządy do rozpoczynania projektów w formule PPP” – powiedział Witold Słowik, wiceminister inwestycji i rozwoju. – „PFR zapewni im pomoc merytoryczną w przygotowaniu projektu i doradztwo w jego trakcie, zaś podmiotowi prywatnemu zapewni finansowanie” – dodał.

Jak Polska może dogonić Zachód Europy?

Świat pracy się zmienia. Programy komputerowe i maszyny przejmują zadania, które w przeszłości wykonywali ludzie. Dlatego coraz ważniejsze są nierutynowe umiejętności i kompetencje, których maszyny nie posiadają – mówi Christian Bodewig* z Banku Światowego, współautor raportu „Growing United: Upgrading …

Pakietowanie inwestycji ma zwłaszcza ułatwić mniejszym samorządom realizację projektów na dworcach kolejowych, w obiektach użyteczności publicznej, placówkach oświatowych oraz w drogi i inne elementy infrastruktury. „Obecnie priorytetem jest wykorzystanie środków unijnych, ale ich udział będzie spadał. Jednocześnie wiele polskich samorządów jest zadłużonych, 75 proc. polskich miast jest bliskich limitu zadłużenia. To sprawia, że inwestycje realizowane w ramach PPP będą zyskiwać na znaczeniu” – powiedział Paweł Borys.

Zwiększyć inwestycje

Dzięki nowelizacji ustawy o PPP oraz nowemu przedsięwzięciu MIIR oraz PFR samorządy zyskają kolejnego partnera–PFR – który może pokryć część kosztów planowanej inwestycji. „Uważam, że w przeciągu dwóch-trzech lat fundusze unijne będą wciąż priorytetowymi źródłami współfinansowania inwestycji. Jednak z czasem należy rozwijać nowy instrument. Zdarza się również tak, że inwestycje w ramach PPP posiadają także komponent w postaci dofinansowania unijnego. Więc czasami się to łączy” – podkreśla prezes PFR Paweł Borys.

Jest to korzystne rozwiązanie, ponieważ przy ograniczonym wkładzie własnym, samorząd zyskuje partnera, który częściowo sfinansuje inwestycje, których sam nie mógłby zrealizować. „Rozwój PPP oraz przyspieszenie inwestycji w nowoczesną infrastrukturę polskich samorządów są kluczowymi założeniami tzw. Planu Morawieckiego, które skutecznie udało się połączyć w tym projekcie” – podkreśla prezes PFR Paweł Borys. Czy skuteczne połączenie na piśmie przełoży się na rzeczywiste rozruszanie PPP w Polsce – zobaczymy.