UE: Państwa bałtyckie nie ratyfikują Funduszu Odbudowy? Przyczyną spór wokół… inwestycji kolejowej

rail baltica, Polska, unia europejska, Łotwa, Litwa, estonia, Portugalia, Fundusz Odbudowy

Estonia, Litwa i Łotwa mogą blokować wprowadzenie ustaleń przyjętych przez Radę Europejską i pozostawić wart 750 mln euro fundusz odbudowy UE bez ratyfikacji w swoich parlamentach. Źródło: Twitter @Briskens

Według portalu “Politico” przywódcy Estonii, Litwy i Łotwy zapowiedzieli blokadę ratyfikacji unijnego Funduszu Odbudowy, jeśli UE nie zgodzi się na dofinansowanie Rail Baltica – inwestycji kolejowej, która ma polepszyć połączenie państw bałtyckich z Europą Zachodnią.

 

 

Trasa linii kolejowej Rail Baltica ma przebiegać przez stolice państw bałtyckich, a także docierać do Helsinek i Warszawy. Dzięki projektowi Estonia, Litwa i Łotwa mają uzyskać łatwiejszy dostęp do państw Europy Zachodniej. Całkowita długość trasy wyniesie 870 km i będzie obsługiwana przez pociągi elektryczne.

Szacowany koszt przedsięwzięcia to dla Estonii, Litwy i Łotwy w sumie 5,8 mld euro, przy czym 85 proc. tej kwoty ma zostać pokryte przez Unię Europejską w ramach instrumentu “Łącząc Europę” (CEF), który obejmuje m.in. kwestie rozwoju transportu. Uruchomienie połączenia przewidziane jest na 2026 rok.

Estonia z nową koalicją. Kim jest Kaja Kallas, pierwsza kobieta – premier w historii kraju?

W skład nowego gabinetu wejdą Partia Reform Kai Kallas oraz Partia Centrum poprzedniego szefa rządu Jüriego Ratasa.

Niejasne ustalenia

W lipcu Rada Europejska zdecydowała, że w wieloletnim budżecie UE połączonym z Funduszem Odbudowy (Next Generation EU) gospodarczej po pandemii będą mogły zostać ujęte środki (ok. 1,4 mld euro) na “ukończenie głównych międzypaństwowych połączeń kolejowych”. Chociaż nie wspominano konkretnie o Rail Baltica dla przywódców Estonii, Litwy i Łotwy było jasne, że chodzi o ich inwestycję.

Niemniej jednak członkowie Parlamentu Europejskiego uważają, że te fundusze nie powinny być przeznaczane na konkretny projekt. Procedura wymagałaby oddzielnych negocjacji i przeprowadzenia konkursu zgodnie z wymogami instrumentu “Łącząc Europę”.

Jak podaje portal “Politico” 18 stycznia ówczesny premier Estonii Jüri Ratas, premier Łotwy Krišjānis Kariņš oraz prezydent Litwy Gitanas Nausėda wystosowali list do premiera Portugalii Antóniego Costy. Wyrazili w nim nadzieję, że prezydencja portugalska w Radzie UE zapewni podtrzymanie decyzji o przekazaniu środków finansowych na Rail Baltica.

Estonia, Finlandia i Łotwa połączyły rynki gazowe

Dzięki uruchomieniu Balticconnectora z początkiem roku trzy kraje basenu Morza Bałtyckiego utworzyły wspólny rynek gazu. Jednocześnie na Litwie ruszyły prace nad interkonektorem gazowym z Polską.

 

 

Budowę gazociągu łączącego Estonię, Finlandię i Łotwę ukończono jesienią ubiegłego roku. Rurociąg ułożony pod dnem Zatoki …

Zagrożone przyjęcie Funduszu Odbudowy

Jak stwierdzili przywódcy krajów bałtyckich będzie to oznaczało możliwość płynnej ratyfikacji budżetu. W przeciwnym razie – wzorem Polski i Węgier – Estonia, Litwa i Łotwa mogą blokować wprowadzenie ustaleń przyjętych przez Radę Europejską i pozostawić wart 750 mln euro Fundusz Odbudowy UE bez ratyfikacji w swoich parlamentach.

Przyjęcie go przez każde państwo członkowskie jest warunkiem koniecznym, by Komisja Europejska uzyskała upoważnienie do rozpoczęcia procesu zaciągania pożyczek. Do tej pory tylko dwa państwa – Cypr i Chorwacja – przeprowadziły ten proces.

Komisja i portugalska prezydencja w Radzie UE wzywają pozostałe kraje do jak najszybszej ratyfikacji funduszu, by zgodnie z planami można było wiosną tego roku wypłacić pierwsze transze z FO UE dla państw członkowskich.

Rail Baltica wśród unijnych priorytetów kolejowych

Oprócz  Rail Baltica wkrótce ruszą prace nad linią dużych prędkości między Francją, Hiszpanią i Portugalią, oraz strategiczną osią kolejową Wschód-Zachód, przebiegającą na trasie Lyon–Turyn–Triest–Ljubljana–Budapeszt. „Podpisując dziś te ważne dokumenty wykazujemy nasze zaangażowanie w te kluczowe projekty TEN-T, których zakres sięga …

Polski odcinek Rail Baltica

Za polską część projektu odpowiada PKP PLK S.A. Według informacji spółki za ukończone można uznać prace na jednej trzeciej długości trasy. Polska otrzymała na ten cel środki unijne w wysokości 3 mld.

Podczas trwania inwestycji wydatki jednak wzrosły w związku m.in. ze zmianami w planach wymuszonymi przez protesty mieszkańców lub podniesieniem maksymalnej prędkości przejazdowej pociągów. Z kolei na opóźnienia w realizacji projektu skarżyli się w ubiegłym roku Finowie.

 

 

Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.