Charles Michel: Unijne regiony muszą być bardziej zaangażowane w tworzenie Krajowych Planów Odbudowy

Michel, Komitet regionów, KPO, Unia Europejska, samorząd, regiony, Polska, Fundusz Odbudowy

W odniesieniu do wszystkich wyzwań i możliwości, przed którymi stoi Unia Europejska, czy to ochrony wartości i demokracji, czy to ekologicznej odbudowy czy cyfryzacji po pandemii COVID-19, dostrzegam wśród przywódców lokalnych i regionalnych cennych partnerów, z którymi rządy muszą ściślej współpracować, podkreslił 17 marca szef Rady Europejskiej Charles Michel w trakcie sesji plenarnej Komitetu Regionów. / Foto via European Union 2021 - Source : EP [Philippe BUISSIN]

Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel chciałby, aby unijne regiony były bardziej zaangażowane w aktualne procesy na szczeblu europejskim. W szczególności w opracowywanie Krajowych Planów Odbudowy gospodarczej oraz w Konferencję na temat Przyszłości Europy. 

 

 

Lokalni politycy domagali się od czasu wybuchu pandemii większego wpływu na zarządzanie unijnymi funduszami i kształtowanie Europy po COVID-19. Niedawno przeprowadzone badanie pokazuje, że większość władz lokalnych i regionalnych w krajach Wspólnoty w niewielkim stopniu uczestniczy w wyznaczaniu priorytetów i celów w ramach tzw. planów odbudowy. 

Rządy wykluczają regiony z rozmów o przyszłości UE?

Krajowe Plany Odbudowy (KPO) gospodarczej, szczegółowo określają, w jaki sposób państwa członkowskie powinny wykorzystać 672,5 mld euro z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, który jest kluczowym elementem Next Generation EU, czyli europejskiego Funduszu Odbudowy wynoszącego 750 mld euro.

Zgodnie z założeniami, w konsultacjach dotyczących wykorzystywania środków powinny brać udział wszystkie zainteresowane strony, takie jak przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego czy lokalni politycy.

Wykluczenie  samorządowców – często znajdujących się w opozycji do władz centralnych – w dyskusjach na temat KPO, potwierdza Zdeněk Hřib, burmistrz Pragi. „Z ustaleń wynika, że wszyscy interesariusze powinni być zaangażowani w opracowanie strategii, ale w rzeczywistości tak się nie dzieje, a jeśli już, to tylko formalnie, bez realnego wpływu na wydatkowanie środków”. 

Podobnie uważa Christophe Rouillon, burmistrz Coulaines (miejscowość we Francji w Kraju Loary) i lider socjalistów w Komitecie Regionów, liczącym 329 członków organie doradczym UE złożonym z polityków wybieranych na szczeblu regionalnym lub lokalnym.

„Model odgórnego planowania jest nieskuteczny”, powiedział francuski samorządowiec o obecnym procesie tworzenia strategii odbudowy i wskazał na semestr europejski – ramy koordynacji polityki gospodarczej w całej UE – jako pozytywny przykład.

Z apelem o większa transparentność do rządu w sprawie opracowywania KPO wystąpiły na początku lutego br. w Polsce organizacje społeczne związane z klimatem i środowiskiem a także biznesem. W liście otwartym napisano, że oczekują nowego „Planu Marshalla”, wspierającego reformy klimatyczne i cyfryzację.

NGO'sy i biznes apelują do premiera Morawieckiego: Współpracujmy, aby lepiej wykorzystać unijne miliardy z Funduszu Odbudowy

Rząd nie przedstawił jak dotąd zarysów Krajowego Planu Odbudowy finansowanego ze środków UE.

Charles Michel: „Potrzebujemy waszego wsparcia”

„Bez was nie uda nam się osiągnąć sukcesu”, podkreślił tymczasem w ubiegłym tygodniu przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel w trakcie sesji plenarnej Komitetu Regionów w dniu 17 marca , kierując apel do lokalnych i regionalnych liderów. Zaznaczył, że popiera pomysł ich większego zaangażowania w tworzenie KPO i zobowiązał się do podjęcia działań w tym kierunku. 

„Możecie na mnie liczyć”, oświadczył Michel, dodając, że lokalni politycy mają „jasny pogląd na sytuację na miejscu”. Jeśli kraje członkowskie chcą skutecznie inwestować, powiedział, „potrzebują waszego wsparcia”. 

Vasco Ilídio Alves Cordeiro (Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów/S&D), członek regionalnego parlamentu Azorów, autonomicznego regionu Portugalii na Atlantyku, dodał jak ważne znaczenie ma zaangażowanie lokalnych liderów w odniesieniu do przyszłości Europy.

Debata o zmianach w UE – określana mianem Konferencji o Przyszłości Europy (COFOE ) – rozpocznie się już wkrótce. Jej pomysłodawcą jest prezydent Francji Emmanuel Macron, a propozycję poparła szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. 

„Konferencja musi wyjaśnić, jak działa Europa i w jakich obszarach”, stwierdził Alves Cordeiro, zwracając uwagę, że w tym zakresie regionalne podmioty są niezastąpione. 

W ubiegłym tygodniu unijne instytucje podpisały deklarację ws. konferencji, a w czwartek (18 marca) Parlament Europejski wyznaczył przedstawicieli rady wykonawczej COFOE. Przewodniczącym tego organu będzie szef PE David Sassoli z Włoch (Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów/S&D), zaś współprzewodniczącym zostanie były premier Belgii Guy Verhofstadt (Odnowić Europę/Renew).

Konferencja o Przyszłości Europy: Cyniczna zagrywka Macrona czy szansa na demokratyzację UE?

Jakie znaczenie dla Unii Europejskiej będzie miała Konferencja o Przyszłości Europy. Czy polski głos będzie dostatecznie słyszalny?

Dość „niezrozumiałego żargonu”

Charles Michel odnosząc się do konferencji, podzielił się swoimi obawami o zorganizowanie „jeszcze jednej biurokratycznej debaty”, która przyczyni się do powielania „niezrozumiałego żargonu”.   

“Trzeba temu zapobiegać”, powiedział, przestrzegając jednocześnie przed możliwą utratą kontaktu z obywatelami państw członkowskich UE. Belg podkreślił ważną rolę, jaką odgrywa lokalna polityka. 

W odniesieniu do wszystkich wyzwań i możliwości, przed którymi stoi Unia Europejska, czy to ochrony wartości i demokracji, czy to ekologicznej odbudowy czy cyfryzacji po pandemii COVID-19, dostrzegam wśród przywódców lokalnych i regionalnych cennych partnerów, z którymi rządy muszą ściślej współpracować. Znajdują się one najbliżej ludzi, są pragmatyczne, bezpośrednio kontaktują się z obywatelami i wiedzą, jak ich mobilizować. Muszą być bardziej zaangażowane w plany naprawy gospodarczej, ponieważ zarządzają ponad 30 proc. inwestycji publicznych i są kluczem do sukcesu. W ramach konferencji w sprawie przyszłości Europy będą mieć pełną swobodę udziału w debacie. Moją ambicją jest przeniesienie większej ilości energii, którą władze lokalne i regionalne wkładają w terenie, do europejskiej magii, podkreślił Michel.

Na początku marca polski rząd przekazał Brukseli wstępny projekt Krajowego Planu Odbudowy, obejmującego pięć filarów, (więcej informacji tutaj).

Według założeń Polska ma otrzymać w ramach post pandemicznego Funduszu Odbudowy 57,3 mld euro, z czego 23,1 mld to bezzwrotne środki – reszta to preferencyjne kredyty – które należy wydać do sierpnia 2026 r.

Wiceminister funduszy i polityki regionalnej Waldemar Buda, oświadczył, że rząd nie przewiduje opóźnień w sprawie przesłania Brukseli gotowego dokumentu. Komisja Europejska wyznaczyła 30 kwietnia jako termin złożenia projektu. Konsultacje mają potrwać 35 dni, a więc skończyć się 2 kwietnia, zapewnił wiceminister. 

 

Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.