Już 18 mld euro z polityki spójności wydane na walkę z pandemią COVID-19

Dzięki środkom zmobilizowanym w ramach polityki spójności udało się zakupić respiratory czy inny sprzęt medyczny oraz wesprzeć w kryzysie małe i średnie przedsiębiorstwa (Photo by Markus Spiske on Unsplash)

Dzięki środkom zmobilizowanym w ramach polityki spójności udało się zakupić respiratory czy inny sprzęt medyczny oraz wesprzeć w kryzysie małe i średnie przedsiębiorstwa (Photo by Markus Spiske on Unsplash)

Komisja Europejska zmobilizowała już od początku pandemicznego kryzysu 18 mld euro w ramach polityki spójności na wsparcie sektora opieki zdrowotnej oraz na projekty socjo-ekonomiczne, aby skuteczniej zwalczać koronawirusa.

 

Służą do tego dwa pakiety legislacyjne – Inicjatywa Inwestycyjna w Odpowiedzi na Koronawirusa (CRII) oraz Inicjatywa Inwestycyjna „Plus” (CRII+).

Oba posłużyły do sfinansowania działań służących wzmocnieniu sektora opieki zdrowotnej w państwach członkowskich oraz wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw, aby mogły przetrzymać wywołany przez pandemię kryzys, co z kolei ma zmniejszyć bezrobocie.

Głos samorządowców w UE. Czym jest Komitet Regionów?

Kto zasiada w Komitecie Regionów i jaką rolę pełni ten organ w kształtowaniu polityki UE?

Plany inwestycyjne CRII i CRII+

Dzięki tym dwóm inicjatywom bardzo łatwe stało się przekierowywanie środków otrzymanych przez państwa członkowskie w ramach polityki spójności na bieżące działania awaryjne, np. konkretną pomoc dla szpitali czy pogotowia ratunkowego.

Chodzi przede wszystkim o środki dotąd niewykorzystane, które trzeba było wydać na mniej istotne w tej chwili projekty lub nawet – np. z powodu przekroczenia różnych terminów na ich spożytkowanie – zwrócić do unijnego budżetu.

Stworzyć dwie powyższe inicjatywy udało się dzięki porozumieniu między Komisją Europejską, państwami członkowski oraz unijnymi regionami przy wsparciu Parlamentu Europejskiego. W ten sposób aż 82 proc. środków z tegorocznej polityki spójności przeznaczonych na opracowany wcześniej Plan Inwestycji na Rzecz Wzrostu Gospodarczego i Zatrudnienia można było przekierować na obszary, które wymagały natychmiastowego działania.

Dodatkowo pojawiła się możliwość skorzystania z unijnego współfinansowania na poziomie nawet 100 proc., co dało państwom członkowskim dodatkowe 3,2 mld euro. Najmocniej skorzystały na CRII i CRII+ małe i średnie przedsiębiorstwa, do których trafiło z unijnych funduszy aż 10 mld euro natychmiastowej kryzysowej pomocy, z czego aż 3 mld euro trafiły bezpośrednio do pracowników w formie zasiłków postojowych czy innych świadczeń

Z kolei do sektora opieki zdrowotnej trafiło dodatkowo 6,6 mld euro, nie licząc już wcześniej zaplanowanych na ten cel w ramach Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2014-2020 10,2 mld euro.

Prawie 67 mld euro dla Polski z Funduszu Spójności. Duża część do wydania na zielone projekty

Będą to najprawdopodobniej ostatnie tak hojne dla Polski fundusze spójności.

Na co wydano te środki?

Państwa członkowskie chętnie korzystały z tej pomocy. Dzięki dodatkowym środkom w ramach polityki spójności w Hiszpanii powstało 3,8 tys. nowych łóżek na oddziałach intensywnej terapii, a także kupiono 2170 respiratorów oraz 1,8 mld jednorazowych zestawów sprzętu osobistej ochrony dla służb medycznych.

Z kolei we Włoszech doposażono 470 laboratoriów diagnostycznych, aby mogły badać pobrane od pacjentów próbki na obecność koronawirusa SARS-CoV-2 oraz kupiono 2,5 mln zestawów testowych.

Z pomocy skorzystały także państwa Grupy Wyszehradzkiej. Słowacja zakupiła 110 nowych karetek, zaś Polska zakupiła ich lub zmodernizowała 120. Dodatkowo w naszym kraju można było zakupić z unijnych środków 536 respiratorów.

W sumie z możliwości innego zarządzania środkami z polityki spójności lub z okazji do niezwracania jakiejś ich części skorzystało 25 państw członkowskich oraz Wielka Brytania, która mimo wyjścia z Unii Europejskiej mogła do końca bieżącego roku wykorzystać środki unijne przyznane jej w ramach WRF na lata 2014-2020.

W Bułgarii zakupiono 317 respiratorów oraz 2 mln specjalistycznych masek ochronnych z filtrami dla lekarzy i pielęgniarek zaś Irlandia 65 mln pełnych zestawów ochronnych. Francja natomiast przekazała w ramach antykryzysowych grantów 223 mln euro do ponad 3,2 tys. małych i średnich przedsiębiorstw. Jeszcze więcej środków na ten przeznaczyły Węgry – 320 mln euro, Rumunia – 800 mln euro oraz Grecja – aż 1,8 mld euro.

Teraz czas na REACT-EU

„To jak wiele środków w ramach polityki spójności udało się dzięki CRII i CRII+ zmobilizować na najbardziej potrzebne obszary, pokazało, że środki spójnościowe są kluczowe we wspieraniu państw członkowskich. Polityka spójności znalazła się na pierwszym froncie walki ze skutkami pandemii. I tak samo będzie w najbliższym czasie” – powiedziała komisarz ds. spójności i reform Elisa Ferreira.

Posłuży temu m.in. zatwierdzony w tym tygodniu przez PE pakiet REACT-EU, w ramach którego unijne regiony będą mogły skorzystać z 47,5 mld euro. Na 2021 r. przeznaczono kwotę 37,5 mld euro, zaś na 2022 r. – 10 mld euro.

 

 

Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.