Czy skandal korupcyjny w Macedonii Północnej opóźni akcesję do UE?

Flagi Macedonii Północnej i Unii Europejskiej / Zdjęcie via twitter @Zoran_Zaev

Rząd Macedonii Północnej walczy ze skandalem korupcyjnym spowodowanym publikacją inkryminującego nagrania. Podejście rządu do korupcji może jednak zahamować starania kraju o akcesję do Unii Europejskiej.

 

Włoska gazeta La Verita opublikowała trzecie nagranie dotyczące próby wymuszenia zapłaty od biznesmena Jordana Kamcewa przez gwiazdę medialną Bojana Jowanowskiego, który zarządza macedońskim programem telewizyjnym 1TV. Łapówka miała służyć jako płatność za wykorzystywanie wpływu Jowanowskiego w Prokuraturze Specjalnej aby załatwić lżejszy wyrok lub uniewinnienie biznesmena w tak zwanej sprawie „Empire”.

Jej osią było oskarżenie Kamcewa, uznanego przez Forbes za najbogatszego Macedończyka w 2016 r., o powiązania przestępcze, pranie pieniędzy i oszustwa dokonane pomiędzy 2002 a 2013 r. W obecności Kamcewa Jowanowski miał dzwonić do prokurator Katicy Janewy, aby zapewnić o „kontroli nad sytuacją”. Janewa zaprzeczyła jakiemukolwiek udziałowi w skandalu, jednak potwierdza że to jej głos znalazł się na nagraniu.

Kluczowa w sprawie okazała się jednak inna nagrana rozmowa. Słychać w niej Jowanowskiego, który wspomina o macedońskim premierze Zoranie Zaewie. Jak twierdzi, Zaew miał nie sprawiać problemów przy pozytywnym rozwiązaniu sprawy dla Kamcewa.

Niejasne intencje nowego rządu

Od czasu przejęcia władzy przez nowy rząd, Jowanowski stał się zwolennikiem nowego rządu. Wielu polityków związanych z nowym rządem pojawiło się na otwarciu nowej stacji telewizyjnej Jowanowskiego, co spowodowało otwarcie dochodzenia w sprawie możliwej korupcji jeszcze przed ujawnieniem nagrań przez włoską gazetę.

W tej sytuacji prezydent Macedonii Północnej Stewo Pendarowski zażądał natychmiastowego powrotu urzędników z wakacji ze względu na powagę śledztwa. „Władze wyjechały na wakacje jakby to była rutynowa akcja, ale tak nie jest”, przekonywał prezydent.

Opozycja naciska na przedterminowe wybory, a prezydent nalega na szybkie rozwiązanie problemu, aby nie pozostawić żadnych wątpliwości co do zdolności działania macedońskiego rządu w oczach państw członkowskich UE.

Macedonia Północna: Prozachodni kandydat zwyciężył w wyborach prezydenckich

Związany z rządzącymi socjaldemokratami Stewo Pendarowski zostanie według wstępnych wyników nowym prezydentem Macedonii Północnej. Jest już pewne, że wybory będą ważne, ponieważ frekwencja przekroczyła wymagane 40 proc. Głosowanie traktowane było jako sprawdzian poparcia dla socjalistów, którzy doprowadzili do historycznego porozumienia …

Rywalizacja z Grecją

Dotychczas wstąpienie bałkańskiego kraju do UE i NATO wetowane było przez Grecję. 27-letni spór między Grecją a Macedonią o nazwę tego drugiego państwa zakończył się jednak w czerwcu zeszłego roku podpisaniem umowy z Prespy, która weszła w życie w lutym br. W październiku ubiegłego roku macedoński rząd zaproponował zmianę konstytucyjnej nazwy państwa, a decyzja ta przekonała Greków do zaakceptowania możliwości przystąpienia Macedonii Płn. do UE. W pierwszym referendum w sprawie zmiany nazwy wzięło jednak udzial zbyt mało obywateli, aby wprowadzić zmianę do konstytucji. Przy drugim głosowaniu udało się już jednak osiągnąć porozumienie.

Macedonia Płn. skończyła spór z Grecją. Teraz zacznie z Bułgarią?

Premier Bułgarii Bojko Borysow ostrzegł Macedonię Północną przed stosowaniem „antybułgarskiej retoryki”. Wezwał też rząd macedoński do zaprzestania zawłaszczania historii Bułgarii.
 

Chcąc rozwijać dobre relacje zapoczątkowane podpisaniem w 2018 r. układu o dobrym sąsiedztwie, Macedonia Północna i Bułgaria powołały wspólną komisję do …

Niepewność Europy

Nawet z poparciem Grecji Macedonia Płn. napotkała bariery w drodze do akcesji. Rząd Francji uznał, że UE nie powinna przyjmować nowych państw dopóki nie rozwiąże swoich własnych problemów. Prezydent Emmanuel Macron podkreśla potrzebę zoptymalizowania mechanizmów zarządzania Wspólnotą zanim zostaną podjęte kolejne rozmowy akcesyjne. Francuski politolog Florian Bieber uważa, że sceptycyzm francuskich elit wobec rozszerzenia jest reakcją na malejące wpływy Francji wewnątrz UE, co było spowodowane poprzednimi akcesjami.

Kanclerz Niemiec Angela Merkel podziela opinię Macrona, jednak równocześnie podkreśla że poprawa mechanizmów zarządzania UE nie musi oznaczać rezygnacji z rozmów akcesyjnych. „Patrzę na jesień z optymizmem”, mówiła Merkel odnosząc się do październikowego terminu rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Macedonią Północną i Albanią. Przyszła przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen również wyraziła poparcie dla negocjacji akcesyjnych.

Macedonia Płn. coraz bliżej negocjacji akcesyjnych, niepewna sytuacja Albanii

Na jutro (18 czerwca) wyznaczono termin posiedzenia Rady do Spraw Ogólnych UE (GAC), na którym ma zostać podjęta decyzja o rozpoczęciu rozmów akcesyjnych z Macedonią Północną i Albanią. Wiele wskazuje na to, że początek rozmów przesunięty zostanie na wrzesień. Wątpliwości …

Wysiłki na rzecz ustanowienia praworządności

Premier Zaew zapewnia, że Macedonia Północna jest gotowa do podjęcia niezbędnych kroków, aby wejście do UE stało się możliwe. Europejski komisarz ds. rozszerzenia Johannes Hahn uważa, że Skopje powinno wdrożyć reformy, aby zapewnić gotowość sądownictwa do rozpatrywania spraw dotychczas prowadzonych przez specjalną prokuraturę. Powodem powołania specjalnego prokuratora był wysoki poziom korupcji i przestępczości zorganizowanej. Jednak zdaniem komisarza Hahna, „Macedonia Północna ciężko pracowała na rzecz przystąpienia i nadszedł czas, aby przywódcy UE opowiedzieli się za akcesją”.

Blokując drogę Macedonii do UE, Francuzi szkodzą Europie – WYWIAD

Rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych z Macedonią było już dwa razy przekładane. Jeszcze raz i moi rodacy naprawdę stracą wszelką nadzieję i przestaną popierać integrację europejską, twierdzi prezes Instytutu na rzecz Demokracji „Societas Civilis” (IDSCS) Marko Trosanovski w rozmowie z EURACTIV.pl.
 

 

Karolina Zbytniewska: …