Czechy: Większość środków z Funduszu Modernizacyjnego trafi do spółek węglowych

Czechy, Polska, Unia Europejska, Fundusz Modernizacyjny

Fundusz modernizacyjny finansowany jest z wpływów z aukcji 2 proc. wszystkich uprawnień na lata 2021-30 w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). / Foto via unsplash [@bart_van_dijk]

Czeskie spółki węglowe otrzymają dużą część unijnego Funduszu Modernizacyjnego, który powinien wspierać niskoemisyjną transformację.

 

 

Rząd Andreja Babisza zatwierdził wczoraj (25 stycznia) – jak pisze EURACTIV.cz – dokument przyznający znaczne kwoty z unijnego Funduszu Modernizacyjnego dużym spółkom węglowym.

Czechy: Miliardy euro dla górnictwa

Fundusz Modernizacyjny (FM) powinien wspierać niskoemisyjną transformację dziesięciu krajów członkowskich UE o niższych dochodach, w tym Czech i Polski. Z około 14 mld euro przydzielonymi między 2021 a 2030 r. – w zależności od ceny emisji dwutlenku węgla – Republika Czeska powinna otrzymać około 5,5 mld euro.

Największa część alokacji w ramach FM powinna wspierać rozwój odnawialnych źródeł energii, jednak ponad połowa środków trafi do sektorów związanych z wydobyciem węgla. Według czeskich interesariuszy taka decyzja jest niezgodna z ideą FM oraz dyskryminuje mniejszych graczy.

„Przyznanie większości funduszy spółkom górniczym byłoby stratą dla wszystkich – gospodarstw domowych, sektora małych i średnich firm (MŚP) oraz zainteresowanych gmin”, powiedział Štěpán Chalupa, przewodniczący Izby Odnawialnych Źródeł Energii.

Ministerstwo środowiska jest jednak przekonane, że przedsiębiorstwa energetyczne powinny otrzymać znaczne środki z FM ze względu na ich rolę w transformacji energetycznej kraju.

„Celem jest zmotywowanie obecnych producentów energii do dekarbonizacji i zmniejszenia emisji”, powiedział rzecznik ministerstwa środowiska w rozmowie z EURACTIV.cz. Obecnie 40 proc. czeskiej energii elektrycznej jest wytwarzane z węgla. Czechy zamierzają wycofać się z eksploatacji „czarnego złota” do 2033 r. lub w najgorszym przypadku 2038. To i tak 12 lat wcześniej niż zakłada unijna strategia osiągnięcia neutralności klimatycznej.

Rząd miał w poniedziałek podać ostateczną decyzję odnośnie daty wycofania się z węgla, ale przełożono podjęcie decyzji.

Kiedy Czechy zrezygnują z węgla? Znamy wstępną datę

Paliwa kopalne, w tym węgiel brunatny i gaz, są dominującym źródłem energii w Czechach, z 73 proc. udziałem w produkcji energii.

Jakie jest przeznaczenie miliardów z FM?

„Modernisation Fun” – Fundusz modernizacyjny to specjalny program finansowania mający na celu wsparcie 10 państw członkowskich UE o niższych dochodach w ich przejściu na neutralność klimatyczną poprzez pomoc w modernizacji ich systemów energetycznych i poprawie efektywności energetycznej.

Jego beneficjentami są: Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Rumunia i Słowacja. Fundusz Modernizacyjny będzie wspierał inwestycje w: wytwarzaniu i wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych; efektywności energetycznej; magazynowaniu energii; modernizacji sieci energetycznych, w tym ciepłowniczych, rurociągów i sieci; sprawiedliwej transformacji w regionach zależnych od węgla: przesunięcia, przekwalifikowania i podnoszenia umiejętności pracowników, edukacji, inicjatyw w zakresie poszukiwania pracy i start-upów.

Fundusz na rzecz modernizacji jest uznany w planie inwestycyjnym Europejskiego Zielonego Ładu za jeden z kluczowych instrumentów finansowania przyczyniających się do realizacji jego celów.

Fundusz modernizacyjny finansowany jest z wpływów z aukcji 2 proc. wszystkich uprawnień na lata 2021-30 w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Finansowany jest także z dodatkowych uprawnień przekazanych do funduszu modernizacyjnego przez państwa członkowskie będące beneficjentami. Zdecydowało się na to pięć państw: Chorwacja, Czechy, Litwa, Rumunia i Słowacja.

Całkowite dochody funduszu modernizacyjnego mogą wynieść około 14 miliardów euro w latach 2021-30, w zależności od ceny emisji dwutlenku węgla.

Energetyka w Polsce najbardziej emisyjna w UE. Dziś dalsze rozmowy rządu z górnikami

W 2020 r. produkcja energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE) w krajach UE po raz pierwszy była wyższa niż z paliw kopalnych.

Ile miliardów dla Polski w ramach Funduszu Modernizacyjnego?

W ramach funduszu  Polska do 2030 może otrzymać – w zależności od cen uprawnień do emisji CO2 ok. 17 mld zł. Projekty będzie zatwierdzał specjalny komitet, przy udziale przedstawicieli państw członkowskich oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Polska starała się o ustanowienie dla energetyki oddzielnego „funduszu solidarności energetycznej” lub o zwiększenie środków FM z 2 proc. EU ETS do 4-6 proc.

W naszym kraju pieniądze będą rozdzielane w ramach programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – operatora FM. W tworzeniu programów ma uczestniczyć 15 przedstawicieli różnych ministerstw.

 

 

Projekt sfinansowano przy wsparciu Komisji Europejskiej. Niniejsza publikacja odzwierciedla wyłącznie poglądy autora, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w tym tekście.