Bełchatów żegna się z węglem. Bloki energetyczne zostaną stopniowo wyłączone

belchatow-węgiel-unia-europejska-transformacja-ekologia-OZE-PGE-MAP-Sasin-Morawiecki-Fundusz-Sprawiedliwej-Transformacji

Elektrownia Bełchatów, źródło wikimedia By Morgre - Praca własna, CC BY-SA 3.0

Elektrownia Bełchatów – największa siłownia w Europie, zasilana węglem brunatnym – zakończy działalność w 2036 r., wynika z opublikowanego Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego. Jego realizacja jest możliwa pod warunkiem otrzymania wsparcia z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji UE.

 

 

Przygotowanie planu jest koniecznym działaniem w procesie ubiegania się o środki unijne dla regionu. Podobny projekt planu zaprezentowała w ubiegłym roku Wielkopolska Wschodnia.

Z projektu „Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego” wynika, że ostatni blok Elektrowni Bełchatów ma zostać wyłączony w 2036 r. Zakończenie wydobycia węgla brunatnego w regionie bełchatowskim zaplanowano na 2038 r. Zasoby przemysłowe węgla brunatnego (przewidziane do wydobycia) wynoszą w Polu Bełchatów 17 mln ton, a w Polu Szczerców 593 mln ton.

Polska nie dostosuje się do orzeczenia TSUE ws. Turowa?

Premier Mateusz Morawiecki zapowiada negocjacje ze stroną czeską.

Transformacja możliwa przy wsparciu Unii Europejskiej

Z łódzkiego projektu planu wynika, że poszczególne bloki w Elektrowni Bełchatów będą wyłączane stopniowo w następujących latach: 2030 r. – 1 blok, 2031 r. – 1 blok, 2032 r. – 2 bloki, 2033 – 2 bloki, 2034 r. – 3 bloki, 2035 r. – 2 bloki i 2036 – 1 blok.

Jednocześnie przedstawiono plan zakończenia eksploatacji złóż węgla brunatnego w Bełchatowie. Według danych Ministerstwa Aktywów Państwowych zakończenie trwającej obecnie eksploatacji złóż w polach Bełchatów i Szczerców nastąpi odpowiednio w 2026 r. i 2038 r.

W planie potwierdzono, że właściciel Bełchatowa, Polska Grupa Energetyczna, nie planuje wydobycia węgla brunatnego ze złoża Złoczew i obszar ten został zgłoszony do obszaru transformacji. Wcześniej właściciel kopalni planował budowę w pobliżu kopalni odkrywkowej na złożu Złoczew, by zapewnić paliwo dla elektrowni w latach 30.

W komunikacie opublikowanym na stronie PGE napisano, że decyzje opublikowane w „Terytorialnym Planie Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego” będą możliwe do zrealizowania przy założeniu otrzymania wsparcia z unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji dla województwa łódzkiego.

Spółka podała, że w ramach planu transformacji PGE zgłosiła szereg projektów, wśród których są m.in. inwestycje w nisko- i zeroemisyjne źródła energii: projekty farm wiatrowych o mocy blisko 100 MW, farmy fotowoltaiczne o mocy około 600 MW, magazyny energii o mocy do 300 MW, utworzenie centrum technologicznego OZE na bazie dzisiejszych spółek wsparcia, które będą się transformować w kierunku realizacji projektów odnawialnych, czy rozbudowa linii kruszyw i kamienia wapiennego.

Grupa PGE w pierwszym etapie transformacji regionu bełchatowskiego na inwestycje planuje przeznaczyć blisko 5 mld zł.

Elektrownia Bełchatów, o mocy 5,1 GW, jest największym emitentem CO2. W 2020 r. emitowała 30,1 mln Mg. Według prognoz, w 2030 r. emisja CO2 ma zostać zredukowana do 6,9 mln Mg.

Zielone światło dla Funduszu Sprawiedliwej Transformacji

Rada Unii Europejskiej przyjęła w poniedziałek (7 czerwca) rozporządzenie ustanawiające fundusz o wartości 17,5 mld euro. Będzie on przeznaczony na wsparcie regionów uzależnionych od węgla w przejściu do tak zwanej zielonej gospodarki. Polska jest największym beneficjentem funduszu – może otrzymać 3,5 mld euro.

Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (Just Transition Fund, JTF) to opiewający na 17,5 mld euro – 7,5 mld pochodzi z Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2021-2027 (czyli z budżetu UE), a 10 mld euro – z Funduszu Odbudowy Gospodarki – jeden z filarów mechanizmu sprawiedliwej transformacji (Just Transition Mechanism).

Ma na celu przede wszystkim udzielenie pomocy państwom członkowskim w osiągnięciu neutralności klimatycznej. Według założeń Komisji Europejskiej cel ten ma być osiągnięty do 2050 r.

Fundusz adresowany jest głównie do państw, które borykają się z wciąż wysokim wykorzystaniem energii pochodzącej ze źródeł kopalnych i ma za zadanie zachęcić przywódców tych krajów do podejmowania ambitnych celów związanych z transformacją ekologiczną. Wypełnienie owych założeń ma być łatwiejsze dzięki unijnym środkom.

FST będzie wspierać małe i średnie przedsiębiorstwa, w tym start-upy, a także tworzenie nowych firm. Głównym celem funduszu jest pomoc ludziom w dostosowaniu się do nowych możliwości zatrudnienia poprzez inwestowanie w szkolenia i przekwalifikowanie pracowników i osób poszukujących pracy, wsparcie przy poszukiwaniu pracy oraz środki na rzecz włączenia społecznego.

UE: Emisja gazów cieplarnianych maleje, ale do osiągnięcia neutralności klimatycznej wciąż daleko

Emisja gazów cieplarnianych w UE spadła o około 25 proc. w stosunku do poziomu emisji z 1990 r.

Które polskie regiony otrzymają wsparcie?

Jest jednak warunek otrzymania całej puli unijnych środków na sprawiedliwą transformację – zobowiązanie do realizacji unijnego celu neutralności klimatycznej. Bez niego kraje członkowskie otrzymają połowę przyznanych im funduszy.

Dlatego przyjęte wczoraj przepisy zamrażają połowę z puli środków dla naszego kraju – to łącznie 1,75 mld euro. Unia Europejska przyjęła cel neutralności klimatycznej w czasie szczytu szefów państw w grudniu 2019 r. Polska porozumienia nie blokowała. To wówczas na prośbę premiera Mateusza Morawieckiego napisano w konkluzjach, że „na tym etapie jedno państwo członkowskie nie może zobowiązać się do realizacji tego celu”, tj. Polska.

Nie do końca wiadomo jednak, w jaki sposób inaczej niż poprzez zadeklarowanie podobnie jak inne kraje członkowskie osiągnięcia neutralności węglowej do 2050 r. miałoby wyglądać oficjalne zobowiązanie się Polski do neutralności a przez to odblokowanie dalszych 50 proc. środków.

W Polsce środki z FST trafią przede wszystkim na Śląsk. Na pieniądze mogą liczyć m.in. Katowice, Bielsko-Biała, Tychy, Rybnik, Gliwice, Bytom oraz Sosnowiec oraz Bełchatów. Trwają jednak również prace, by fundusz wspomógł także Wielkopolskę Wschodnią, gdzie podejmowane są najambitniejsze działania w spośród regionów górniczych w Polsce na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej.