Serbia podpisała porozumienie o współpracy z Frontexem

Funkcjonariusz Frontexu na granicy grecko-tureckiej, źródło: Flickr, fot. Rock Cohen

Funkcjonariusz Frontexu źródło: Flickr, fot. Rock Cohen (CC BY 2.0)

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) podpisała umowę o współpracy z Serbią w zakresie zarządzania granicami. Trwa tymczasem wyłanianie specjalnego Przedstawiciela UE ds. Bałkanów Zachodnich.

 

Podczas oficjalnego spotkania 19 listopada Unię Europejską reprezentowali Maria Ohisalo, minister spraw wewnętrznych sprawującej obecnie unijną prezydencję Finlandii i jeszcze wtedy (do 31 listopada) komisarz ds. migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa Dimitris Avramopoulos. W imieniu Serbii umowę podpisał wicepremier i minister spraw wewnętrznych Nebojša Stefanović.

Maria Ohisalo podkreśliła, jak ważna jest współpraca z partnerami z Bałkanów Zachodnich, a także, że ta umowa pozwoli Frontexowi wesprzeć współpracę operacyjną między krajami UE a Serbią oraz przekazać pomoc techniczną.

Współpraca między priorytetowymi państwami trzecimi a Frontexem pomoże zwiększyć bezpieczeństwo na zewnętrznych granicach UE, przeprowadzać wspólne operacje czy rozmieszczać zespoły operacyjne w regionach przygranicznych. Działania te mają wspomóc walkę z nielegalną migracją oraz coraz większą przestępczość transgraniczną.

Umowy Frontexu z państwami bałkańskimi

Umowa Frontexu z Serbią jest trzecią tego typu, która została zawarta z krajem partnerskim. Podobne porozumienia podpisano z Albanią (październik 2018 r.) i z Czarnogórą (październik 2019 r.).

Negocjacje z Serbią zakończyły się w sierpniu 2018 r., a następnie projekt dokumentu został parafowany przez komisarza Avramopoulosa i wicepremiera Stefanovicia. Następnie 22 stycznia 2019 r. Rada UE wydała zgodę na podpisanie umowy.

Parlament Europejski i Rada UE przyjęły natomiast rozporządzenie, które wzmacnia Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, co daje jej możliwość przeprowadzenia działań czy rozmieszczania personelu w krajach nienależących do UE.

Współpraca z państwami spoza UE stanowi część europejskiej koncepcji zintegrowanego zarządzania granicami, która składa się m.in. z działań w strefie Schengen czy kontroli granicznej.

Wybór specjalnego wysłannika ds. Bałkanów Zachodnich

Unia Europejska intensywnie poszukuje tymczasem odpowiedniego kandydata na stanowisko specjalnego Przedstawiciela ds. Bałkanów Zachodnich. Wśród potencjalnych kandydatów jest m.in. Miroslav Lajčák, słowacki minister spraw zagranicznych.

Serbska prasa (m.in. dziennik „Vecernje Novosti”) podaje, że Lajčák odbył bardzo ważne dwugodzinne spotkanie z nowym Wysokim Przedstawicielem UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Josepem Borrellem w Brukseli. Podkreśla również, że słowacki minister jest doświadczonym politykiem, który wiele czasu spędził na Bałkanach, m.in jako Wysoki Przedstawiciel ONZ ds. Bośni i Hercegowiny. Za swoje działania w 2007 r. Lajčák otrzymał nagrodę Człowiek Roku od jednego z największych dzienników bośniackich „Nezavisne Novine”.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Słowacji wydało natomiast oświadczenie, w którym podkreśla, jak ważne byłoby utworzenie takiego stanowiska w UE: „Byłby to pozytywny sygnał dla krajów Bałkanów Zachodnich o dalszym zaangażowaniu UE, a także pomoc w rozwiązaniu niektórych kluczowych problemów politycznych w regionie Bałkanów”.

Na Bałkanach działa specjalny przedstawiciel UE w Bośni i Hercegowinie Johann Sattler, który został mianowany w sierpniu 2019 r. i pełni również funkcję szefa delegatury Unii Europejskiej w Sarajewie.

Rozmowy na temat specjalnego wysłannika UE dla Bałkanów Zachodnich rozpoczęły się, gdy Stany Zjednoczone wyznaczyły Matthew Palmera i Richarda Grenella na swoich własnych przedstawicieli odpowiednio dla regionu i dialogu Belgrad-Prisztina.

Pomoc dla krajów bałkańskich to część rozpoczętego 5 lat temu przez Niemcy procesu berlińskiego. Polega on na wsparciu dla państw południa Europy, które chciałyby w przyszłości wstąpić do Unii Europejskiej. Chodzi o 6 krajów – Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Czarnogórę, Kosowo, Macedonię Północną oraz Serbię.

Unijna strategia dla Bałkanów Zachodnich

Komisja Europejska ogłosiła strategię dla Bałkanów Zachodnich, której celem jest wsparcie unijnego procesu rozszerzenia w regionie, obejmującego Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Czarnogórę, Kosowo, Macedonię oraz Serbię.
 
Podczas prezentacji strategii (6 lutego) szefowa unijnej dyplomacji Federica Mogherini podkreśliła, że przyjęcie Bałkanów Zachodnich …