Nowy unijny pakt migracyjny już dziś. Co będzie zawierał?

Zakupiony przez Banksy'ego statek "Louise Michel" ratuje migrantów na Morzu Śródziemnym, źródło: Twitter/LouiseMichel (@MVLouiseMichel)

Zakupiony przez Banksy'ego statek "Louise Michel" ratuje migrantów na Morzu Śródziemnym, źródło: Twitter/LouiseMichel (@MVLouiseMichel)

Już dziś (23 września) Komisja Europejska przedstawi projekt nowego unijnego paktu migracyjnego. Co będzie zawierał?

 

W ostatnich tygodniach państwa Grupy Wyszehradzkiej – Polska, Węgry, Czechy i Słowacja – ale także Austria i Słowenia ponownie zgłosiły sprzeciw wobec planów obowiązkowej relokacji uchodźców, czym naraziły się na krytykę państw Południa.

Tymczasem już dziś (23 września) Komisja Europejska ma ogłosić nowy plan migracyjny. Według źródeł EURACTIV, zaproponowany przez Komisję mechanizm solidarności będzie „wprowadzony na stałe i będzie skuteczny”.

Niemcy przyjmą więcej uchodźców z obozu Moria

W połączeniu z poprzednimi umowami do Niemiec przyjedzie 2750 osób z pięciu greckich wysp.

Relokacja obowiązkowa czy tylko dla chętnych?

Jeśli chodzi o drażliwą kwestię relokacji, to zdaniem źródeł EURACTIV nie będzie ona obowiązkowa, zważywszy, że jest to główny powód, dla którego rozmowy na temat migracji od lat stoją w miejscu. Jednak dzięki nowemu mechanizmowi solidarności państwa członkowskie UE będą zobowiązane do udzielenia w razie potrzeby wszelkiej pomocy państwom, które znajdują się na pierwszej linii frontu.

Taka pomoc mogłaby obejmować środki finansowe lub wsparcie w powrocie do kraju osób, które nie są uprawnione do otrzymania azylu w UE. I tak na przykład Polska, która sprzeciwia się obowiązkowej relokacji, musiałaby przejąć odpowiedzialność za odesłanie obywatela afgańskiego z powrotem do Afganistanu. Jeżeli jednak – twierdzą źródła EURACTIV – powrót Afgańczyka się nie powiedzie, wówczas Polska będzie zobowiązana do ponownego przesiedlenia go.

Nie do końca jednak wiadomo, jak ten proces mógłby przebiegać ze względu na to, że UE nie posiada wspólnej listy państw bezpiecznych.

W przypadku gdyby państwa członkowskie UE odmówiły pomocy państwu, które znajduje się na pierwszej linii frontu (głównie chodzi o Grecję i Włochy), Komisja Europejska mogłaby nakazać egzekwowanie prawa.

Domy modułowe – polska pomoc dla Grecji i Syrii

Premier Mateusz Morawiecki zapewnił szefa rządu Grecji Kyriakosa Mitsotakisa we wczorajszej  rozmowie telefonicznej o polskim wsparciu i solidarności w trudnej sytuacji wywołanej pożarem ośrodka dla imigrantów na wyspie Lesbos. 

Priorytety KE

Priorytetowo w nowym pakcie migracyjnym zostanie potraktowane wzmocnienie zewnętrznych granic UE. Bruksela będzie dążyć do skutecznych porozumień w sprawie powrotów migrantów z prawie 25 krajami, wśród których najważniejsze są Turcja i Libia.

„Jeśli ktoś uważa, że Europa może rozwiązać problemy związane z migracją bez Turcji, to żyje w alternatywnej rzeczywistości”, twierdzi jedno ze źródeł EURACTIV.

Ponadto, planowana jest większa pomoc finansowa dla państw tranzytowych, przez które przemieszczają się migranci oraz dla państw, z których pochodzą. Ma to na celu zwiększenie w nich poziomu zatrudnienia. Według założeń projektu nowego paktu UE chce również przyspieszyć z tymi państwami rozmowy w sprawie wiz, wymiany handlowej oraz stypendiów naukowych.

Projekt obejmie również mechanizm „gotowości na wypadek kryzysu”, który da Wspólnocie narzędzia na wypadek, gdyby zbyt wiele osób próbowało na raz przekroczyć granice UE, tak jak miało to miejsce w roku 2015. O co konkretnie chodzi? Już wcześniej przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreślała, że chodzi o zwiększoną walkę z przemytnikami ludzi, wzmocnienie ochrony granic zewnętrznych i stworzenie legalnych dróg wjazdu do Europy.

Według źródeł EURACTIV von der Leyen optuje również za tym, aby ratowanie uchodźców na morzu stało się częścią polityki migracyjnej UE.

Raport OECD ws. różnorodności: Polska mało przyjazna dla imigrantów, mniejszości oraz wykluczonych

W raporcie OECD sprawdzono m.in. jak wygląda sytuacja na rynku pracy grup, które mogą być dyskryminowane ze względu na pochodzenie etniczne, płeć, niepełnosprawność czy wiek.

Czy się to uda?

Mimo że według źródeł EURACTIV nowy pakt migracyjny nie będzie wymagał zmian w traktacie UE, to nadchodzące negocjacje nad jutrzejszą propozycją von der Leyen mogą też  do niczego nie doprowadzić. I to mimo zapewnień Komisji Europejskiej o przeprowadzeniu „intensywnego procesu konsultacji”.

Do kiedy miałyby trwać negocjacje? Zdaniem naszych źródeł w optymalnym scenariuszu negocjacje miałyby się zakończyć w trakcie portugalskiej prezydencji UE, a więc latem przyszłego roku. Jednak jako bardziej prawdopodobny termin wskazuje się francuską prezydencję, która przypada na I połowę 2022 roku.