Ursula von der Leyen wygłosiła swoje pierwsze Orędzie o Stanie Unii Europejskiej #SOTEU

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w trakcie środowego (16 września) Orędzia o stanie UE. / Foto via twitter @vonderleyen

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w trakcie środowego (16 września) Orędzia o stanie UE. / Foto via twitter @vonderleyen

„Wirus tysiąc razy mniejszy niż ziarnko piasku zdołał obnażyć kruchość naszej Unii i świata, w którym żyjemy. Ale ludzie chcą już iść dalej. Są gotowi na zmianę. To jest czas Europy. Odbudujmy taką Europę, jakiej chcemy” – Ursula von der Leyen mówiła dziś w swoim pierwszym orędziu o stanie Unii Europejskiej.

 

Orędzie o Stanie UE to doroczne podsumowanie unijnych osiągnięć z ostatnich 12 miesięcy i przedstawienie priorytetów na przyszłość. Po raz pierwszy wygłosił je w 2010 r. José Manuel Barroso. Dziś, dziesięć lat później, swoje pierwsze – około półtoragodzinne – orędzie wygłosiła w Brukseli Ursula von der Leyen (UVDL).

Oto tematy, na których skoncentrowała się przewodnicząca Komisji Europejskiej:

 

1) Zdrowie i przyjazna ludziom ekonomia społeczna

Unia Europejska Zdrowia

UVDL wzywa do utworzenia skonsolidowanej Unii Europejskiej Zdrowia, powołując się na osiągnięcia unijne z czasów kryzysu. W tej chwili Komisja Europejska nie ma w tym sektorze kompetencji, ale „trzeba ten brak omówić”.  Przewodnicząca przedstawiła plany dotyczące wzmocnienia Europejskiej Agencji Leków (EMA) oraz Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), ale też utworzenia nowej agencji unijnej ukierunkowanej na badania biomedyczne – Europejskiej Agencji Badań i Rozwoju Biomedycznego (BARDA): „Potrzebujemy strategicznych zapasów, aby rozwiązać problem zależności w łańcuchu dostaw, zwłaszcza w odniesieniu do towarów farmaceutycznych”.

Komisja Europejska ma też przedstawić projekt europejskiej legislacji ws. unijnej płacy minimalnej.

Europejski rynek szans

UVDL nawołuje, by znieść ostatnie bariery uniemożliwiające realizację pełnego potencjału wspólnego rynku. Chodzi o to, aby przywrócić cztery wolności leżące u jego podstaw, także poprzez redukcję biurokracji. Dlatego przewodnicząca  KE zapowiedziała nową strategię przyszłości strefy Schengen. Ogłosiła też przeprowadzenie rewizji ogłoszonej w marcu strategii przemysłowej UE. „W ten sposób Unia stanie na nogi”.

 

2. Ochrona klimatu i środowiska w ramach Europejskiego Zielonego Ładu

Podniesienie celu klimatycznego do 55 proc.

Przede wszystkim, zgodnie z przewidywaniami, von der Leyen ogłosiła podniesienie celu klimatycznego UE z 40 proc. do 55 proc. w odniesieniu do 1990 r. Jest to pierwsze podniesienie unijnego celu od czasu przyjęcia porozumienia paryskiego w roku 2015 (cel 40 proc. ustalono w 2014 roku).

Von der Leyen jeszcze raz podkreśliła też wagę unijnego celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do roku 2050. „Nie osiągniemy tego celu zachowując status quo!” – mówiła. Nowy cel redukcyjny i dążenie do neutralności mają zapewnić realizację zobowiązań wynikających z Porozumienia Paryskiego – bo „tylko tak mamy szansę dać radę ograniczyć ocieplenie klimatu na poziomie 1,5º Celsiusza.

Jej zdaniem konieczne jest to, by Unia Europejska była globalnym liderem w sprawach klimatu. „Te ambicje są osiągalne i będą korzystne dla Europy. Możemy to zrobić!”

W odniesieniu do Europejskiego Zielonego Ładu 37 proc. Funduszu Odbudowy Next Generation EU ma być przeznaczone na realizację jego priorytetów.

Do lata przyszłego roku Komisja dokona przeglądu wszystkich swoich polityk klimatycznych, aby cel 55 proc. był możliwy do osiągnięcia. Dotyczy to energii odnawialnej, handlu uprawnieniami do emisji i prawodawstwa w zakresie efektywności energetycznej.

30 proc. Funduszu Odbudowy UE o wartości 750 mld euro zostanie pozyskane za pomocą zielonych obligacji (green bonds)

Europejski Bauhaus

UVDL wspomniała też, że nie wystarczy tylko zmieniać naszej gospodarki. Zmiana, by była trwała i efektywna musi też dotknąć kultury, tak by „połączyć styl ze zrównoważonym rozwojem”. Zapowiedziała w związku z tym „nowy Europejski Bauhaus”, który będzie miał na celu „stymulowanie pracy architektów, artystów i projektantów przyszłości do rozwijania swojego rzemiosła”.

 

3) Nowe technologie – przyjazne ludziom i dostępne dla wszystkich

High-tech made in Europe

UVDL zapowiedziała m.in. prace nad europejskimi supertechnologiami komputerowymi, nazywając je „high tech made in Europe”. Wspomniała też o wymiarze obywatelskim nowych technologii – o tym, że brak dostępu do szybkiego internetu to dzisiejszy wymiar wykluczenia ekonomiczno-społecznego. Tymczasem aż 40 proc. mieszkańców europejskich wsi nie ma dostępu do internetu szerokopasmowego. I Unia Europejska będzie pracować by z tym wymiarem wykluczenia skończyć. Pracować też będzie w tym kontekście nad tworzeniem bezpiecznych możliwości usieciowienia – „5G, 6G i światłowodowych połączeń szerokopasmowych.

 

4) Stosunki międzynarodowe w czasach, gdy system globalny przeżywa kryzys

Zrzutka na szczepionkę

Wspomniała o międzynarodowej zrzutce na szczepionkę w ramach Covax, zainicjowanej przez UE, jako przykładzie ważnej międzynarodowej współpracy.

Chiny, Rosja i… QMV

Wspomniała o Chinach jako partnerze negocjacyjnym, konkurencie gospodarczym i rywalu systemowym. Mówiła o licznych przewinach Rosji w ciągu ostatnich kilku lat i w tym kontekście zaproponowała, aby co najmniej w kwestiach praw człowieka i sankcji wprowadzić głosowanie większością kwalifikowaną (QMV), by Unia Europejska w przypadkach łamania praw człowieka i naruszania pokoju mogła działać sprawniej.

Sojusznicy UE

Mówiła też o partnerach – o Bałkanach Zachodnich, państwach Partnerstwa Wschodniego i południowych sąsiadach, koncentrując się na Afryce. Wspomniała o tym, że relacje UE-USA pozostają strategicznie ważne i tylko wspólnie możemy w sposób efektywny budować nowy ład międzynarodowy. Pogroziła palcem Wielkiej Brytanii, która próbuje się jednostronnie wycofać z umowy brexitowej. Tym bardziej, że ratyfikował ją zarówno Londyn, jak i UE.

 

5) Podatki – węglowy i cyfrowy

Podatek węglowy

„Węgiel musi mieć swoją cenę. Bo natura nie może już dalej tej ceny płacić” – tłumaczyła UVDL, zapowiadając unijny podatek węglowy. Ma to być specjalna dodatkowa opłata na sprowadzane do Unii Europejskiej produkty, których stworzenie wymaga dużej emisji dwutlenku węgla.

Europejski Podatek Cyfrowy

UVDL po raz kolejny zapowiedziała, że jeśli nie zostane osiągnięte porozumienie ws. tego podatku na poziomie OECD, Komisja Europejska przedstawi własny projekt legislacyjny na początku przyszłego roku.

 

6) Migracje, które muszą w końcu zostać uregulowane

Czas na nowy europejski system migracyjny

Zgodnie z oczekiwaniami, Komisja zaproponuje w przyszłym tygodniu przegląd przepisów migracyjnych. „Migracja jest kwestią, która była omawiana wystarczająco długo…” A musi być jasne, kto ma prawo zostać w Europie, a kto musi/może wracać do kraju pochodzenia. „Musimy sprawić, że ci, którzy otrzymają status uchodźcy byli nie tylko integrowani do europejskich społeczeństw, ale też czuli się w nich mile widziani”.

Moria

Komisja Europejska współpracuje jednocześnie z władzami greckimi nad budową nowego obozu na wyspie Lesbos, po tym jak zeszłotygodniowy pożar pozbawił dachu nad głową 13 tysięcy ludzi. W nowym obozie ma być możliwe rozpatrywanie wniosków o azyl.

 

7) Praworządność

UVDL powiedziała, że niezbędne jest zapewnienie, aby UE trwała jako wspólnota prawa. Praworządność chroni praw i wolności Europejczyków. W związku z tym przewodnicząca KE zapowiedziała, że pod koniec września br. Komisja opublikuje pierwszy raport na temat praworządności we wszystkich państwach członkowskich. Ma to być pierwszy krok przeciwdziałania odwrotowi od liberalnej demokracji. Nie potwierdziła jednak planów powiązania wypłaty unijnych funduszy od praworządności w ich najbardziej ambitnym kształcie. Wspomniała tylko o wąskim jej zakresie – wypłacania ich tylko w sytuacjach, w których nie zachodzi ryzyko oszustwa czy konfliktu interesów.

W tym kontekście skoncentrowała się na antysemityzmie i – szerzej – rasizmie. „Pora zbudować prawdziwie anty-rasistowską Unię, która od potępienia przechodzi do działań. Rozpoczniemy od rozszerzenia definicji przestępstw z nienawiści na przestępstwa motywowane rasą, religią, płcią i orientacją seksualną.

 

8) Równość wszystkich obywateli

UVDL mówiła też o łamaniu praw osób LGBT. „Każdy powinien móc być kim chce i kochać kogo chce, bez strachu i napiętnowania”.

„Bycie sobą to nie ideologia, ale tożsamość. Strefy „wolne od LGBT” to strefy pozbawione człowieczeństwa” – mówiła Ursula von der Leyen.

W tym kontekście von der Leyen zapowiedziała, że Komisja Europejska planuje pracować nad wzmocnieniem praw osób LGBT.

Ta część wywołała chyba największe owacje obecnych na brukselskiej sali plenarnej komisarzy i europosłów.

 

Na koniec UVDL powiedziała, że teraz jest czas byśmy zaczęli tworzyć świat taki, w jakim chcemy żyć i w którym chcą żyć nasze dzieci.

„Niech żyje Europa!” – zakończyła.

 


Cały tekst orędzia TUTAJ

Wideo orędzia TUTAJ