Europejczycy chcą bardziej suwerennej UE. Czyli jakiej?

Unia Europejska, autonomia strategiczna, suwerenność, Polska, pandemia, Chiny, USA, geopolityka, ursula von der leyen, Rosja, europejczycy

Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w trakcie wygłaszania swojego pierwszego Orędzia o Stanie Unii Europejskiej - SOTEU (16 IX 2020 r.) / Foto via flickr (CC BY 2.0) [European Parliament]

Mimo różnic między państwami członkowskimi, żądanie bardziej suwerennej Unii Europejskiej jest coraz powszechniejsze. Zwłaszcza wśród mieszkańców państw Wspólnoty, które dołączyły do UE po 2004 r., pisze Mathieu Pollet z EURACTIV Francja.

 

 

Jak wynika z badania opracowanego przez fundację Jeana-Jaurèsa i Fundację im. Friedricha Eberta, we współpracy z pracownią Ipsos, poczucie suwerenności europejskiej jest wciąż żywe: 73 proc. ankietowanych w ośmiu krajach UE, w tym w Czechach, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii, Słowacji i Słowenii, opowiada się za wzmocnieniem suwerenności Unii Europejskiej.

Z drugiej strony, Francuzi, Szwedzi i Włosi nie popierają tak zdecydowanie tego postulatu. Kolejno 66 proc., 64 proc. i 60 proc. respondentów z powyższych krajów opowiada się za zwiększeniem suwerenności UE.

Ale już pojęcie „suwerenności europejskiej” ocenia pozytywnie tylko 48 proc. Szwedów, 41 proc. Francuzów i 37 proc. Włochów. Z badania wynika, że poziom poparcia dla Wspólnoty w powyższych krajach jest najmniejszy.

 

UE chce wzmocnienia strategicznej autonomii, czyli być suwerenna

Sondaż ukazał się w czasie, gdy rosnące ambicje UE, dotyczące zwiększenia suwerenności strategicznej napotykają na przeszkody przez utrzymujące się głębokie podziały między państwami członkowskimi. Niektóre z nich działają na rzecz bardziej autonomicznej UE, szczególnie w kwestiach polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

W trakcie ubiegłotygodniowego szczytu Rady Europejskiej unijni przywódcy zgodzili się w sprawie potrzeby konieczności wzmocnienia strategicznej autonomii w zakresie bezpieczeństwa, ale przy ścisłej współpracy z NATO.

„Chcemy działać bardziej strategicznie, bronić naszych interesów i promować nasze wartości. Musimy więc wzmacniać naszą autonomię”, powiedział szef RE Charles Michel.

UE powinna wzmacniać suwerenność?

„Suwerenność jest słowem odmienianym przez wszystkie przypadki przez wszystkie siły polityczne”, podkreślił w rozmowie z EURACTIV.fr dyrektor Fundacji Jean-Jaures, Gilles Finchlestein.

Ekspert zwrócił uwagę, że suwerenność europejska w trakcie kryzysu zdrowotnego powróciła na pierwszy plan. Zwłaszcza w kwestii produkcji sprzętu medycznego – skutki jego braku obserwowaliśmy np. w trakcie pierwszej fali pandemii – czy szczepionek. „Musimy jednak odróżnić pojęcie suwerenności od suwerenności europejskiej”, dodał Finchlestein.

Koncepcja suwerenności różni się w zależności od kraju, jego historii i polityki wewnętrznej. Przykładowo Niemcy, słysząc słowo „suwerenność”, myślą – „niepodległość”. Francuzi na to samo pytanie odpowiedzieli słowami: „król”, „królowa” oraz „władza”. Ponadto, 49 proc. z nich uznało ten termin za „przestarzały”, podobnie jak Włosi (53 proc.) oraz Hiszpanie (38 proc.).

Mimo to, większość respondentów (58 proc.) uważa, że możliwe jest równoczesne używanie słów „suwerenność” oraz „Europa”, ponieważ: „pojęcia suwerenności europejskiej i narodowej uzupełniają się”.

Ławrow: To UE zrywa relacje z Moskwą. "Stosunków Unia-Rosja praktycznie już nie ma"

„Unia Europejska zrujnowała bez wyjątku wszelkie mechanizmy współpracy”, stwierdził szef rosyjskiej dyplomacji po spotkaniu ze swoim fińskim odpowiednikiem Pekką Haavisto.

„Odpowiedź na globalne wyzwania”

Jeśli poparcie dla wzmocnienia europejskiej suwerenności nadal rośnie, to dlatego, że strategia ta jest: „przemyślana przede wszystkim jako odpowiedź na globalne wyzwania”, wyjaśnił Finchelstein.

Wśród najczęściej wymienianych powodów uzasadniających wzmocnienie tak rozumianej suwerenności znalazły się: zagrożenie terroryzmem, wyzwania związane ze zmianą klimatu i zdrowiem.

Najprawdopodobniej dlatego, że kwestie te wymagają współpracy i jedności wykraczającej poza ścisłe ramy krajowe. Potwierdzają to badania Eurobarometru z grudnia 2019 r. – 94 proc. obywateli we wszystkich państwach członkowskich twierdzi, że ochrona środowiska jest dla nich najważniejsza. 83 proc. badanych podkreśliło natomiast, że w osiągnięciu tego celu niezbędne jest prawodawstwo unijne.

Eurobarometr: Ochrona środowiska priorytetem dla większości Europejczyków

Z najnowszego badania Eurobarometru wynika, że zdecydowana większość Europejczyków opowiada się za działaniami na rzecz ochrony środowiska. Mieszkańcy państw UE  są gotowi na wzięcie współodpowiedzialności za działania na rzecz klimatu razem z przedsiębiorstwami, przemysłem oraz z rządami krajowymi.

 

 
Opublikowane we wtorek …

Europa jak dotąd „niesuwerenna”

Badanie wykazało także, że tylko 51 proc. respondentów uważa Europę za suwerenną. Do najmniej przekonanych ponownie należą Francuzi oraz Włosi. Kolejno, 36 proc. i 46 proc. ankietowanych z tych krajów zgadza się z powyższym stwierdzeniem.

Przyglądając się odpowiedziom ankietowanych można stwierdzić, że priorytetami dla uczynienia Europy bardziej suwerenną powinny być: „dobrze prosperująca gospodarka”, „wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony” oraz „zagwarantowanie europejskiej produkcji w strategicznych obszarach, tj. żywność i zdrowiu”.

Za przeszkody dla wzmocnienia suwerenności uznano: „fakt, że niektórymi państwami europejskimi kierują nacjonalistyczni przywódcy” (23 proc.) oraz „presję ze strony niektórych państw, które nie są zainteresowane powstaniem silnej Europy” (22 proc.). Za utrudnienie 11 proc. respondentów uznało „niechęć obywateli” innych państw członkowskich.

Polacy pozytywnie o działaniu UE w czasie pandemii – Nowy sondaż Parlamentu Europejskiego

W jaki sposób działania UE w trakcie pandemii oceniają obywatele państw członkowskich?

Jaka jest polska wizja suwerenności?

Jak wynika z badania, pojęcie „suwerenności europejskiej” oceniane jest najbardziej pozytywnie wśród Polaków (69 proc.). Potwierdza to badanie Eurobarometru przeprowadzone w listopadzie 2019 r. – połowa ankietowanych postrzega UE pozytywnie, a prawie połowa jej ufa. Znaczna większość (81 proc.) czuje się Europejczykami.

Polacy również przychylniej niż obywatele pozostałych państw odbierają działania UE w czasie pandemii. Analiza Parlametru przeprowadzona pod koniec 2020 r. ukazuje, że 48 proc. z nas uważa, że zabiegi unijne, mające na celu walkę z kryzysem, przebiegają w dobrym kierunku. Taki pogląd wyraża tylko 39 proc. pozostałych obywateli państw członkowskich.

Z kolei 30 proc. Polaków uważa, że w związku z pandemią COVID-19 „wszystko idzie w złym kierunku”, podczas gdy podobnego zdania jest 45 proc. Europejczyków.