TSUE: Termin „współmałżonek” może się odnosić do osoby tej samej płci

Budynek Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu: źródło Flickr/Transparency International UE Office

Budynek Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu: źródło Flickr/Transparency International UE Office

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) stwierdził w swoim wyroku, że żadne państwo członkowskie nie może ograniczyć swobody poruszania się osobom homoseksualnym, które legalnie zawarły związek małżeński w innym kraju. Dotyczy to także państw, które nie dopuszczają małżeństw osób tej samej płci. TSUE przypomniał jednak, że kwestia dopuszczalności małżeństw jednopłciowych pozostaje wyłącznie w gestii państw członkowskich.

 

Wyrok dotyczy rumuńsko-amerykańskiej pary. Obywatel Rumunii Adrian Coman oraz obywatel USA Robert Clabourn Hamilton poznali się w Stanach Zjednoczonych. W 2010 r. zawarli małżeństwo w Brukseli, gdzie Coman pracował dla Parlamentu Europejskiego. Belgia od 2003 r. dopuszcza zawieranie związków małżeńskich przez osoby tej samej płci. W 2012 r. para postanowiła osiedlić się w Rumunii, dlatego wystąpiła do rumuńskich urzędów o przyznanie Hamiltonowi zgody na podjęcie pracy oraz stały pobyt na terenie UE, jaką otrzymują współmałżonkowie unijnych obywateli. Prawo takie gwarantuje dyrektywa w sprawie wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się.

Rumuńska administracja odmówiła jednak wydania takiej decyzji. Prawo krajowe w Rumunii nie uznaje małżeństw homoseksualnych, zatem – przynajmniej de iure – Hamilton zdaniem rumuńskich urzędników „nie może być traktowany jako współmałżonek Comana, a więc przysługuje mu tylko zezwolenie na trzymiesięczny pobyt”. Para wystąpiła w związku z tym do sądu. Po długiej procedurze odwoławczej rumuński Trybunał Konstytucyjny wystosował w końcu prośbę do TSUE, by rozstrzygnął czy Amerykanin ma prawo do pracy i pobytu na terenie UE.

Opinia TSUE: Współmałżonek tej samej płci ma prawo do swobody przemieszczania się na terenie UE

Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał opinię prawną, o którą poprosił rumuński Trybunał Konstytucyjny. Chodzi o sprawę małżeństwa dwóch mężczyzn – Rumuna i Amerykanina. Zdaniem TSUE obywatel USA ma prawo do korzystania z unijnej zasady swobody przepływu osób, …

TSUE: Nie można ograniczać swobody poruszania się małżeństwom homoseksualnym

Wczoraj (5 czerwca) unijny trybunał uznał, że „na gruncie dyrektywy w sprawie wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się pojęcie >>współmałżonka<<, które oznacza osobę związaną z inną osobą związkiem małżeńskim, jest neutralne pod względem płci i może obejmować małżonka danego obywatela Unii posiadającego tę samą płeć”. Sędziowie stwierdzili jednak także, że „kwestie stanu cywilnego i wiążące się z nim normy dotyczące małżeństwa, są materią należącą do kompetencji państw członkowskich i że prawo Unii tej kompetencji nie narusza, a państwa te mają swobodę w zakresie wprowadzenia małżeństwa homoseksualnego”.

Sędziowie uściślili ponadto, że „chociaż państwa członkowskie mają prawo decydowania, czy chcą dopuścić możliwość zawierania małżeństw homoseksualnych, to nie mogą naruszać swobody pobytu obywatela Unii na swoim terytorium, odmawiając wydania jego mającemu tę samą płeć współmałżonkowi, będącemu obywatelem państwa nienależącego do Unii, pochodnego prawa pobytu na swoim terytorium”. Zastrzegli jednak, że nie można wywodzić z tego konieczności zmiany prawa krajowego, ponieważ „obowiązek uznania przez państwo członkowskie, wyłącznie do celów przyznania pochodnego prawa pobytu obywatelowi państwa nienależącego do Unii, małżeństwa homoseksualnego zawartego w jednym z państw członkowskich zgodnie z prawem tego państwa, nie ma wpływu na instytucję małżeństwa w tym pierwszym państwie członkowskim. W szczególności obowiązek ten nie oznacza, by państwo członkowskie było zobowiązane do wprowadzenia w swoim prawie krajowym instytucji małżeństwa homoseksualnego.”

Austria: Trybunał Konstytucyjny zezwala na małżeństwa jednopłciowe

Trybunał orzekł, że przepisy, w myśl których homoseksualne pary nie mogą zawierać związków małżeńskich, są niezgodne z austriacką konstytucją i stanowią dyskryminację. Najpóźniej od początku 2019 r. zawieranie małżeństw jednopłciowych będzie zatem w Austrii legalne.
 
Od 2010 r. austriackie prawo dopuszcza …

Komisja Europejska: To przydatna wykładnia

Jeden z pozywających państwo rumuńskie mężczyzn – Adrian Coman – cieszył się w rozmowie z dziennikarzami z wyroku, jaki podjął TSUE. „Teraz możemy spojrzeć w oczy każdemu urzędnikowi w Rumunii i całej Unii Europejskiej z przekonaniem, że nasz związek jest tak samo wartościowy i ważny. Jesteśmy wdzięczni Trybunałowi oraz wielu osobom i instytucjom, które nas wspierały, a tym samym inne pary jednopłciowe w podobnej sytuacji. Zwyciężyła dziś ludzka godność” – mówił Coman.

Wyrok świętowała też m.in. holenderska europosłanka z Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE) Sophie in 't Veld, która jest wiceprzewodniczącą grupy roboczej zajmującej się prawami osób LGBT. „To fantastyczna wiadomość i przełomowa opinia dla wszystkich tęczowych rodzin. Swoboda przemieszczania się to prawo wszystkich obywateli Unii Europejskiej. Nie może być ograniczone z powodu tego, kogo kochają” – uznała holenderska posłanka do Parlamentu Europejskiego.

Z kolei Komisja Europejska oceniła, że „wyrok TSUE to przydatna wykładnia w kwestii unikania dyskryminacji”. Rzecznik KE Margaritis Schinas zastrzegł jednak, że w kwestii uregulowania związków jednopłciowych ostateczny głos mają państwa członkowskie.