TSUE o nowelizacjach ustawy o KRS: „Mogą naruszać prawo Unii Europejskiej”

TSUE, Polska, KRS, Andrzej Duda, Ziobro, Morawiecki, Unia Europejska, praworządność, orzeczenie

Wielka sala rozpraw TSUE, źródło: TSUE

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł we wtorek, że kolejne nowelizacje ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, które uniemożliwiły skuteczną kontrolę rekomendacji prezydentowi przez KRS kandydatów na sędziów do Sądu Najwyższego, „mogą naruszać prawo Unii”.

 

 

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał we wtorek (2 marca) orzeczenie dotyczące powoływania sędziów Sądu Najwyższego. TSUE przeanalizował przepisy, które uniemożliwiały odwołanie się sędziom, którzy nie otrzymali pozytywnej rekomendacji ze strony Krajowej Rady Sądownictwa.

Czego dotyczyła sprawa?

Orzeczenie TSUE dotyczy istotnego elementu „reformy” sądownictwa rządu Zjednoczonej Prawicy. Jesienią 2018 r. prezydent Andrzej Duda powołał łącznie 37 sędziów SN do izb Dyscyplinarnej, Kontroli Nadzwyczajnej, Cywilnej i Karnej.

Sędziowie zostali rekomendowani przez nową Krajową Radę Sądownictwa. Osoby, które nie uzyskały rekomendacji, składały odwołania do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydał wówczas zabezpieczenie zabraniające powoływania nowych sędziów SN do czasu wyjaśnienia sprawy. Prezydent mimo to sędziów wskazanych przez KRS powołał.

W przegłosowanej przez rządzącą większość ustawie o KRS z kwietnia 2019 r. znalazł się zapis, który uniemożliwił złożenie odwołania osobom, które nie zostały powołane na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.

Orzeczenie w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne

Naczelny Sąd Administracyjny zadał pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem, czy procedura, która uniemożliwia złożenie odwołania, jest zgodna z unijnymi przepisami. To właśnie w tej sprawie zapadł dziś wyrok TSUE.

„Kolejne nowelizacje polskiej ustawy o KRS, które doprowadziły do zniesienia skutecznej kontroli sądowej rozstrzygnięć KRS o przedstawieniu Prezydentowi RP wniosków o powołanie kandydatów do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego, mogą naruszać prawo Unii”, napisano w komunikacie prasowym opublikowanym na stronie internetowej TSUE.

„W przypadku potwierdzenia naruszenia zasada pierwszeństwa prawa Unii nakłada na sąd krajowy obowiązek odstąpienia od zastosowania się do takich zmian”, podkreślono. TSUE zwraca uwagę, że zmieniona ustawa o KRS z lipca 2018 r. w praktyce wyłączyła możliwość skutecznego odwołania od decyzji KRS.

Trybunał orzekł, że jeśli polski sąd uzna, że zmiany przepisów z 2018 i 2019 r. naruszają unijne prawo, to „zasada pierwszeństwa tego prawa wymaga od tego sądu odstąpienia od zastosowania się do tych zmian”. Co to w praktyce oznacza?

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że jeżeli sąd krajowy dojdzie do wniosku, że zmiany ustawodawcze z 2018 r. naruszają prawo Unii, to na mocy zasady pierwszeństwa tego prawa będzie miał obowiązek odstąpić od zastosowania się do tych zmian na rzecz stosowania wcześniej obowiązujących przepisów krajowych i przeprowadzić kontrolę przewidzianą w tych ostatnich przepisach.

 

 

Więcej informacji:

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – KOMUNIKAT PRASOWY