TSUE oceni, czy Facebook może przekazywać dane do USA

źródło: Flickr/Marco Verch Professional Photographer and Speaker, fot. Marco Verch (CC BY 2.0)

Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozpoczęło się rozpatrywanie pytania jakie postawił sąd w Irlandii. Chodzi o to, czy przesyłanie przez Facebooka danych jego europejskich użytkowników do USA jest zgodne z unijnym prawem.

 

Pytanie prejudycjalne dotyczy tzw. Tarczy Prywatności (Privacy Shield). Tak nazywa się obowiązujące od lipca 2016 r. ramowe porozumienie między UE a USA, dotyczące zasad przekazywania danych europejskich użytkowników serwisów internetowych za ocean. Zastąpiło ono inne reguły – Safe Harbor, które w październiku 2015 r. za niezgodne z unijnym prawem uznał TSUE.

Schrems kontra Facebook po raz drugi

Cztery lata temu Safe Harbor zostało zablokowane również po skardze złożonej w irlandzkim sądzie, który o ocenę prawną prosił Trybunał w Luksemburgu. Zarówno wtedy, jak i dziś autorem skargi był 31-letni obecnie Austriak Max Schrems. Schrems jest założycielem stowarzyszenia European Center for Digital Rights (NYOB) i znany jest szczególnie z działań, w których domaga się od Facebooka transparentności w kwestii tego, jak traktowane są dane użytkowników portalu. Z wykształcenia Austriak jest prawnikiem.

Sprawą Schrems zajął się szczególnie po tym, jak były analityk pracujący dla amerykańskiej agencji bezpieczeństwa wewnętrznego NSA Edward Snowden ujawnił kulisy tajnego projekty nasłuchu eletkronicznego PRISM. Z ujawnionych informacji wynika, że Facebook przystąpił do tego amerykańskiego rządowego programu. Schrems domagał się więc zapewnienia, że dane obywateli europejskich nie będą przekazywane do USA w sposób, który narazi ich prywatność. Swoją skargę wobec Safe Harbor złożył w Irlandii, ponieważ to w tym kraju mieści się główna europejska centrala Facebooka. Podobnie zrobił wobec Privacy Shield, które zastąpiło Safe Harbor.

Sprawa trafiła do Luksemburga po tym, jak pod koniec maja irlandzki Sąd Najwyższy oddalił ostatnią skargę Facebooka, który usiłował dowieść, że zadawanie pytań prejudycjalnych do TSUE jest bez sensu, ponieważ jego europejska spółka działa ściśle w oparciu o irlandzkie prawo. Ale sąd w Dublinie uznał, że kwestia prywatności danych użytkowników serwisu wykracza poza krajowe regulacje prawne.

TSUE nie zgodził się na proces zbiorowy przeciw Facebookowi

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że pochodzący z Austrii działacz na rzecz prywatności w internecie nie może wystąpić przeciw amerykańskiemu serwisowi społecznościowemu w imieniu ponad 25 tys. jego użytkowników. Zgodził się natomiast, aby proces, jaki Austriak chce wytoczyć indywidualnie, przeprowadzony …

Jakie pytania prejudycjalne zadano TSUE?

TSUE ma udzielić odpowiedzi nie tylko na pytanie o to, czy przekazywanie danych europejskich użytkowników do USA odbywa się w oparciu o Privacy Shield w zgodzie z innymi unijnymi regulacjami (a te zostały ostatnio zaostrzone, m.in. przez wejście w życie w maju 2018 r. RODO), ale także o to, czy amerykańskie podmioty spełniają w odniesieniu do danych Europejczyków wysokie unijne standardy ochrony prywatności oraz czy są chronione na poziomie, jaki jest wymagany w UE. Kolejna wątpliwość dotyczy tego, czy amerykańskie służby specjalne mają dostęp do danych Europejczyków, które przekazano do USA.

Procedura przed TSUE rozpoczyna się oficjalnie dziś (9 lipca) od wysłuchania spraw. Schrems nie będzie w Luksemburgu występował sam, ponieważ ma za sobą wsparcie irlandzkiego Inspektora Ochrony Danych (DPC) – Helen Dixon. Ewentualny wyrok TSUE będzie miał ogromny wpływ nie tylko na model biznesowy jaki przyjmuje wobec swoich europejskich użytkowników Facebook, ale także na reputację Irlandii jako kraju nieprzeciętnie przyjaznego wielkim koncernom internetowym, m.in. ze względu na niskie stawki podatkowe dla firm oraz przez wiele lat najbardziej liberalne przepisy dotyczące ochrony danych osobowych.

W sumie TSUE rozpatrzy 11 pytań prejudycjalnych, które pojawiły się podczas trwającego 6 tygodni rozpatrywania sprawy przez irlandzki Sąd Najwyższy (An Ard-Chúirt). Dixon również w tej instancji wspierała Schremsa. Wyrok w tej sprawie TSUE wyda prawdopodobnie pod koniec bieżącego roku.

Niemcy: 2 mln euro kary dla Facebooka

Niemiecki Federalny Urząd Sprawiedliwości (BfJ) poinformował o nałożeniu na amerykański serwis społecznościowy kary finansowej za niedostateczne wywiązanie się z obowiązków związanych z wprowadzoną w 2018 r. ustawą o egzekwowaniu prawa w internecie. To pierwszy przypadek zastosowania tych restrykcyjnych przepisów wobec …