„Każdy nowy skandal to o jeden za dużo”. UE chce skończyć z praniem brudnych pieniędzy

terroryzm, pranie pieniędzy, AMLA, EPPO, Danske Bank

Komisja Europejska przedstawiła pakiet wniosków ustawodawczych mający na celu wzmocnienie unijnych przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. / fot. via unsplash [Lena Balk]

Komisja Europejska przedstawiła we wtorek (20 lipca) pakiet wniosków ustawodawczych w celu wzmocnienia unijnych przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. W jego skład wchodzi również wniosek w sprawie utworzenia nowego unijnego organu do walki z praniem pieniędzy – AMLA.

 

 

Intencją wspomnianego pakietu jest usprawnienie wykrywania podejrzanych transakcji i podejrzanej działalności oraz zamknięcie luk prawnych wykorzystywanych przez przestępców do prania nielegalnych dochodów lub finansowania działalności terrorystycznej za pośrednictwem systemu finansowego. W założeniu ma to chronić Europejczyków przed terroryzmem i przestępczością zorganizowaną.

Pakiet składa się z czterech wniosków ustawodawczych: rozporządzenia ustanawiającego nowy unijny organ ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AMLA), rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zawierającego bezpośrednio stosowane przepisy, w tym w dziedzinie należytej staranności wobec klienta oraz własności rzeczywistej, szóstej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz nowelizacji rozporządzenia z 2015 r.

Nad pakietem legislacyjnym będą teraz debatować Parlament Europejski i Rada.

Eurobarometr: Większość Polaków chce przyjęcia euro

Tylko 22 proc. Polaków uważa, że euro należy wprowadzić jak najszybciej.

„Każdy skandal z praniem pieniędzy to o jeden za dużo”

Zaproponowane środki mają wzmocnić istniejące ramy UE przez uwzględnienie nowych i pojawiających się wyzwań związanych z innowacjami technologicznymi, do których należą waluty wirtualne, bardziej zintegrowane przepływy finansowe na jednolitym rynku oraz globalny charakter organizacji terrorystycznych.

„Każdy nowy skandal związany z praniem pieniędzy to jeden skandal za dużo oraz sygnał, że praca nad zlikwidowaniem luk w naszym systemie finansowym nie dobiegła jeszcze końca”, podkreślił Valdis Dombrovskis, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej i były premier Łotwy.

„W ostatnich latach dokonaliśmy ogromnych postępów. Nasze unijne przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy należą obecnie do najbardziej rygorystycznych na świecie. Teraz jednak muszą być konsekwentnie stosowane i ściśle nadzorowane, aby dopilnować, aby były naprawdę skuteczne. Dlatego podejmujemy dziś te śmiałe działania, aby uniemożliwić pranie pieniędzy i aby przestępcy nie mogli czerpać zysków z nielegalnych źródeł”, wyjaśnił

Coraz więcej ataków hakerskich. Komisja Europejska chce wspólnych działań UE w zakresie cyberbezpieczeństwa

W 2020 r. w UE odnotowano 756 poważnych ataków hakerskich, w tym na urzędy państwowe, czyli o 75 proc. więcej niż w roku poprzednim.

Nowy unijny organ ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy

Europa znalazła się pod presją, by wzmocnić egzekwowanie przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy, gdy kilka krajów rozpoczęło dochodzenie w sprawie Danske Bank po tym, jak ponad 200 mld euro podejrzanych transakcji przeszło przez jego estoński oddział w latach 2007-2015.

Komisja Europejska zaproponowała więc utworzenie unijnego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy/Finansowania Terroryzmu (AMLA) w celu bezpośredniego nadzorowania listy transgranicznych firm finansowych uważanych za najbardziej ryzykowne. Nowy unijny organ ma także centralnie koordynować działania organów krajowych, aby zadbać o prawidłowe i spójne stosowanie unijnych przepisów przez sektor prywatny.

AMLA ma powstać w 2024 r. i działać od 2026 r. Nie jest wiadome jednak, gdzie instytucja zostanie ulokowana. Pewne jest natomiast, że pozbawi ona roli Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA), jaką organ ten pełni od 2019 r. w obszarze koordynowania przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Budowa silniejszej Unii. Jaka jest rola Funduszu Odbudowy?

„Jesteśmy świadkiem radykalnej zmiany w UE”, przekonuje Jan Olbrycht, deputowany do Parlamentu Europejskiego z ramienia Platformy Obywatelskiej.

Co jeszcze wprowadzi nowy pakiet?

Unijny pakiet przewiduje również uszczegółowienie przepisów UE dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i umieszczenie ich w jednym zbiorze przepisów do końca 2025 r. „Jednolity zbiór unijnych przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu doprowadzi do harmonizacji na terenie UE przepisów dotyczących przeciwdziałania tym procederom”, wskazuje Komisja.

Ponadto według nowych zasad firmy zajmujące się wirtualnymi aktywami, takimi jak bitcoin, podlegałyby przepisom dotyczącym przeciwdziałania praniu pieniędzy, a także wymogom przejrzystości dotyczącym transferów kryptowalut.

Komisja zaproponowała także wprowadzenie ogólnoeuropejskiego limitu przelewów gotówkowych w wysokości 10 tys. euro. „Wprowadzenie limitu na płatności gotówkowe opiewające na duże kwoty utrudni przestępcom pranie pieniędzy. Ponadto udostępnianie anonimowych portfeli kryptoaktywów będzie zabronione, podobnie jak zakazane są już anonimowe rachunki bankowe”, tłumaczy KE.

Dziś działalność rozpoczyna Prokuratura Europejska. Bez Polski i Węgier

Rządy Polski i Węgier tłumaczą, że europejska prokuratura stwarzałaby ryzyko ingerencji w uprawnienia państw członkowskich.

Prokuratura Europejska bez Polski i Węgier

1 czerwca 2021 r. działalność rozpoczęła Prokuratura Europejska (EPPO). Nowy urząd zajmuje się ściganiem nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy budżetowe UE.

To pierwsza prokuratura ponadnarodowa. Jest odpowiedzialna za prowadzenie dochodzeń i wnoszenie oskarżeń w sprawach dotyczących przestępstw przeciwko UE. Ma ona prowadzić dochodzenia m.in. w sprawach dotyczących nadużyć związanych z wydatkami i dochodami oszustw związanych z VAT (jeśli dotyczą co najmniej dwóch państw), prania pieniędzy wyłudzonych z budżetu UE, korupcji kosztem funduszy unijnych czy udziału w organizacji przestępczej, która działa przeciwko budżetowi UE.

EPPO ma funkcjonować w sposób niezależny od instytucji unijnych i państw członkowskich, współpracując z innymi organami i agencjami UE, w tym z Europejskim Urzędem ds. Nadużyć Finansowych (OLAF), Eurojust i Europolem oraz z właściwymi organami krajów, które nie uczestniczą w tworzeniu Prokuratury.

Jednak nie wszystkie państwa Unii zdecydowały się przystąpić do EPPO. Taką decyzję podjęły 22 kraje – z wyjątkiem Polski, Węgier i Szwecji oraz Irlandii i Danii, które skorzystały z klauzuli opt-out dla działań związanych z przestrzenią wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Polska i Węgry, argumentując decyzję o nieprzystąpieniu do Prokuratury, powoływały się na swoją suwerenność.