Polski KPO “między OIOMem a kostnicą”?

bezwarunkowy dochód podstawowy, Niemcy, euro, Guy Standing, Elon Musk, Mark Zuckerberg, Richard Branson, Finlandia, Polska

Polska ma w sumie otrzymać ok. 58 mld euro / fot. via Unsplash [Robert Anasch]

Polska znalazła się wśród kilku państw UE, które wciąż czekają na zatwierdzenie Krajowego Planu Odbudowy, co oznacza malejące szanse na wykorzystanie pełnej, przysługującej naszemu krajowi kwoty. KE sygnalizuje jednak, że wystarczy likwidacja Izby Dyscyplinarnej SN, żeby jeszcze w tym roku do Polski trafiła zaliczka w wysokości ok. 4,7 mld euro (21,5 mld zł).

 

Według mediów KE zatwierdziła już 22 z 25 złożonych dotychczas krajowych planów odbudowy, a znaczna część państw członkowskich otrzymała nawet wypłaty z tej puli. Na akceptację planów, poza Polską, która w sumie ma otrzymać ok. 58 mld euro,  czekają jeszcze tylko Węgry i Szwecja. Tymczasem realizacja projektów zawartych w krajowych planach musi się zakończyć w sierpniu 2026 r., a  płatności mogą być dokonywane do końca 2026 r.

Morawiecki: Polska nie jest krajem wasalnym Brukseli. "Mamy prawo do Funduszu Odbudowy"

Premier Mateusz Morawiecki uznał wstrzymywanie przez KE decyzji ws. KPO dla Polski za delikt, czyli przekroczenie uprawnień.

Jourová: “Kamieniem milowym” decyzja ws. Izby Dyscyplinarnej SN 

Wiceszefowa KE Věra Jourová powiedziała w rozmowie z POLITICO Playbook, że Komisja jest gotowa włączyć „zielone światło” i przekazać Polsce środki na odbudowę gospodarki po pandemii COVID-19 już w listopadzie, ale w połączeniu z mechanizmem warunkowości, który wiąże wypłaty unijnych funduszy z przestrzeganiem rządów prawa. “<<Kamienie milowe>> będą opierać się na orzeczeniu TSUE, co oznacza, że polska Izba Dyscyplinarna musi zaprzestać wszelkich działań, a Warszawa powinna zreformować Izbę”, powiedziała Jourová.

Podkreśliła przy tym, że przygotowania do uruchomienia warunku praworządności są zbyt zaawansowane, żeby z nich nie skorzystać.  “Pociąg toczy się już z dużą prędkością i nie da się go zatrzymać”, argumentowała wiceszefowa KE.

Wybiórcze podejście do zobowiązań międzynarodowych zaszkodzi Polsce w przyszłości – prof. Artur Nowak-Far

Nieszanowanie prawa międzynarodowego jest odbierane jako nieszanowanie tych państw, które swoich zobowiązań dotrzymują, podkreśla prof. Artur Nowak-Far z Instytutu Prawa Szkoły Głównej Handlowej.

Wyrok TK ws. relacji prawa krajowego i unijnego zdecyduje?

KE domaga się od Polski przestrzegania prawa, a w przypadku KPO – wykonania wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który władze dotychczas ignorują. Wydaje się, że decydujące znaczenie dla Komisji może mieć rozstrzygnięcie TK czy prawo polskie ma wyższość nad unijnym (wniosek w tej sprawie złożył premier Mateusz Morawiecki)

Trybunał pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej już kilkakrotnie przerywał posiedzenie w tej sprawie i jutro (7 października) ma podjąć piątą próbę. „Komisja Europejska wstrzymuje akceptację polskiego Krajowego Planu Odbudowy i w konsekwencji wypłaty z unijnego Funduszu Odbudowy m.in. ze względu na kwestionowanie przez rząd w Warszawie prymatu prawa UE i skierowanie tej sprawy do TK”, ujawnił na początku września komisarz UE ds. gospodarczych Paolo Gentiloni.

Pieniądze za praworządność: Europejczycy popierają rozwiązanie. Polacy sceptyczni wobec działań rządu [EUROBAROMETR]

Tylko 36 proc. respondentów w Polsce uważa, że ich rząd właściwie wykorzysta środki z Funduszu Odbudowy.

Korolec: KPO jest gdzieś między oddziałem intensywnej terapii a kostnicą

Były minister środowiska Marcin Korolec (dziś prezes Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych) ostrzegł wczoraj, że jeśli Komisja Europejska w najbliższym czasie nie zatwierdzi KPO, to Polska może nie być w stanie wydać wszystkich pieniędzy, które jej przysługują.

„Bardzo bym sobie i wszystkim życzył, żeby KPO wszedł w życie, bo na razie mam wrażenie, że jest on gdzieś między oddziałem intensywnej terapii a kostnicą. I tak naprawdę nie wiemy, co się z nim dzieje” – powiedział Korolec w rozmowie z Portalem Samorządowym. “Musimy przecież zakontraktować te wydatki, znaleźć wykonawców, oni muszą zrealizować zamówienia, a potem trzeba jeszcze wszystko rozliczyć”, wyjaśniał. Były minister podkreślił przy tym, że na przeprowadzenie tak wielkich procesów finansowych i ich rozliczenie jest naprawdę bardzo mało czasu.

Polska w UE. Co z tym polexitem? 

Wicemarszałek Ryszard Terlecki zapewnił, że polexit “to szopka wymyślona przez PO i TVN24”, choć wcześniej zapowiadał “drastyczne rozwiązania” w stosunkach z UE.

Szymański: Pieniądze na KPO będą jeszcze w tym roku

Jednak polski minister ds. UE Konrad Szymański uspokaja. Powtarza, że KE nie ma żadnych podstaw, by wstrzymywać akceptację polskiego KPO i uważa, że pieniądze na KPO trafią do kraju jeszcze przed końcem roku. „Z jakichś powodów KE zwleka z tą decyzją”, przyznał jednak minister pod koniec września. “Żadna oficjalna opinia w tej sprawie ze strony Komisji nie padła”, dodał Szymański.

„W przypadku Polski negocjacje trwają. Nie mamy jeszcze oceny planu”, oświadczyła tymczasem w tym samym czasie rzeczniczka KE Dana Spinant. Zapewniła także, że nadal prowadzone są w tej sprawie rozmowy z przedstawicielami polskiego rządu, ale – jak powiedziała – “nie mamy żadnych celów, jeśli chodzi o datę”.

Unijny Fundusz Odbudowy ma ożywić unijną gospodarkę po pandemii Covid-19, a także ułatwić państwom UE transformację klimatyczną i cyfrową. Warunkiem otrzymania wsparcia ze wspólnego budżetu, państwa członkowskie UE muszą przedstawić Komisji Europejskiej swoje krajowe plany odbudowy.