„Poważne problemy” z praworządnością na Słowacji i Malcie

Sala obrad Parlamentu Europejskiego w Strasbourgu, źródło: Flickr/European Parliament

Sala obrad Parlamentu Europejskiego w Strasbourgu, źródło: Flickr/European Parliament

Europosłowie poparli dużą większością głosów rezolucję, w której wskazali na naruszenia praworządności na Słowacji i Malcie. Chodzi m.in. o niezależność wymiaru sprawiedliwości czy korupcję na szczytach władzy. W rezolucji wspomniano także procedury prowadzone wobec Polski i Węgier.

 

Raport, który stał się podstawą do stworzenia rezolucji przygotowała grupa robocza ds. monitorowania praworządności powołana przy Komisji Wolności Obywatelski, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE). Grupę powołano w szczególności do zbadania tego jak władze Słowacji i Malty postępowały w związku z zabójstwem dwójki dziennikarzy śledczych.

Słowak Ján Kuciak zginął w lutym 2018 r., Maltanka Daphne Caruana Galizia w październiku 2017 r. Oboje zostali zamordowani przez płatnych zabójców, oboje też zajmowali się ujawnianiem przekrętów z udziałem majętnych biznesmenów i polityków. Razem z Kuciakiem zginęła też jego narzeczona Martina Kušnírová.

Słowacja: Biznesmen z zarzutem zlecenia zabójstwa Jána Kuciaka

Kontrowersyjny słowacki biznesmen Marián Kočner otrzymał zarzut zlecenia w ubiegłym roku zabójstwa dziennikarza śledczego Jana Kuciaka, który wielokrotnie pisał o podejrzanych interesach Kočnera. Jednocześnie śledczy wykluczyli wątek działającej na Słowacji ekspozytury włoskiej mafii, co również ujawnił zabity reporter.
 

Dziennikarz śledczy portalu Aktuality.sk Ján …

Lekka pochwała Słowacji

W rezolucji, którą poparło 398 posłów (przy 85 głosach przeciw i 69 wstrzymujących się) europosłowie potępili „ciągłe wysiłki coraz większej liczby rządów państw członkowskich UE zmierzające do osłabienia praworządności, podziału władzy i niezależności sądownictwa.” Dodali też, że „silna demokracja oparta na rządach prawa nie może funkcjonować bez silnych i niezależnych mediów.”

Parlament Europejski z zadowoleniem przyjął to, że na Słowacji nie tylko zatrzymano już bezpośrednich sprawców zabójstwa Kuciaka i jego narzeczonej, ale także wytypowano zleceniodawcę i postawiono mu formalny zarzut. Zdaniem słowackich śledczych to kontrowersyjny biznesmen Marián Kočner, który przebywa obecnie w areszcie w związku z inną sprawą.

W przypadku zabójstwa Caruany Galizii ustalono tylko trójkę bezpośrednich sprawców, którzy podłożyli ładunek wybuchowy pod jej samochodem, a potem zdalnie go odpalili. Wciąż nie wiadomo jednak kto zlecił im to morderstwo. Policja w listopadzie ubiegłego roku informowała co prawda o „zidentyfikowaniu” potencjalnych zleceniodawców, ale dotąd nikogo nie aresztowano pod tym zarzutem, ani nie podano jakichkolwiek nazwisk. Rodzina zamordowanej dziennikarki przekonuje, że to premier Muscat osobiście blokuje dochodzenie ws. zabójstwa Caruany Galizii. Szef rządu jednak temu zaprzecza.

Europosłowie wezwali więc, aby instytucje unijne oraz państwa członkowskie doprowadziły do wszczęcia niezależnego międzynarodowego śledztwa, które zbada nie tylko okoliczności zabójstwa dziennikarki, ale także wątki opisywane przez nią.

Malta: Policja zidentyfikowała zleceniodawców zabójstwa dziennikarki śledczej

Maltański minister spraw wewnętrznych Michael Farrugia potwierdził wcześniejsze informacje medialne o tym, że śledczym udało się zidentyfikować osoby, które zorganizowały zamach na reporterkę śledczą Daphne Caruanę Galizię. Dotąd aresztowano już mężczyzn podejrzanych o bezpośrednie dokonanie morderstwa.
 
O przełomie w śledztwie jako …

Apel o międzynarodowe śledztwo ws. Malty

Dziennikarka uzyskała bowiem poważne dowody na to, że na szczytach maltańskich władz mogło dochodzić do korupcji, oszustw finansowych, prania brudnych pieniędzy czy unikania płacenia podatków. Caruana Galizia pisała bowiem o związkach szefa gabinetu premiera Josepha Muscata Keitha Schembriego z podejrzanymi spółkami zarejestrowanymi w Nowej Zelandii, które z kolei miały udziały w spółkach zarejestrowanych w Panamie.

Podobnie było w przypadku innego bliskiego współpracownika premiera – Konrada Mizziego – który poprzednio kierował kancelarią Muscata, a potem pełnił funkcję ministra ds. energii i ministra ds. turystyki. W rezolucji PE wprost padł apel o to, aby w szczególności zbadać powiązania Mizziego z firmą „17 Black”, która jest zarejestrowana w Dubaju i również mogła służyć do unikania podatków i prania pieniędzy. Wiele podejrzeń Caruany Galizii potwierdziło potem ujawnienie międzynarodowej afery Panama Papers.

W przypadku Słowacji europosłowie domagają się zaś zbadania tego jak obsadzane były stanowiska szefów służb mundurowych, w tym komendanta głównego policji. W rezolucji ostrzeżono też przed możliwymi konfliktami interesów na szczytach słowackiej władzy. Kuciak w swoim ostatnim reportażu ujawnił bowiem powiązania między bliskimi doradcami byłego już premiera Roberta Fico z włoskimi gangsterami zajmującymi się wyłudzaniem unijnych dopłat rolnych na wschodzie Słowacji.

Sprawozdawczyni PE ws. rezolucji i jednocześnie szefowa grupy roboczej ds. monitorowania praworządności, holenderska europosłanka Sophie in ‘t Veld (ALDE) przekonywała, że należy wywierać międzynarodową presję na władze państw członkowskich. „Europejska presja i współpraca mogą przekładać się na efekty. Istnieją na to dowody: dzięki współpracy z Europolem Słowacy mogli aresztować podejrzanych o zabójstwo Jána Kuciaka i Martiny Kušnírovej, a ze względu na presję UE rząd maltański powoli podejmuje działania mające na celu modernizację problematycznych przepisów” – powiedziała eurodeputowana.

Europosłowie wspomnieli także o zabójstwie w październiku ubiegłego roku bułgarskiej dziennikarki Wiktorii Marinowej. Zajmowała się ona m.in. sprawą wyłudzania unijnych funduszy na bułgarsko-rumuńskim pograniczu. Śledztwo jednak wykazało, że dziennikarka padła ofiarą napaści na tle seksualnym, a podejrzany o jej zabójstwo jest 21-letni drobny przestępca z prowincjonalnej miejscowości, w której znaleziono ciało Marinowej.

Bułgaria: Premier zły na reakcje UE i świata ws. zabitej dziennikarki

Dziennikarka telewizyjna Wiktoria Marinowa została zamordowana w ubiegłym tygodniu. Ponieważ przed śmiercią zajmowała się głośną sprawą defraudacji funduszy unijnych, wielu obserwatorów połączyło te dwa fakty. Jako podejrzanego zatrzymano jednak 21-letniego mężczyznę, który znany był wcześniej z drobnych przestępstw. Śledczy uważają, …

Odniesienie do Polski i Węgier

W rezolucji znalazło się także odniesienie do toczących się wobec Polski i Węgier postępowań w ramach art. 7 unijnego traktatu dotyczącego praworządności. PE wezwało Radę Europejską, aby wzięła w tej procedurze pod uwagę wszystkie wnioski przedstawione dotąd przez europarlament oraz Komisję Europejską. Wezwała także do podjęcia szybkich działań „w związku z uzasadnionym wnioskiem KE z 20 grudnia 2017 r.”

Europosłowie chcą też mieć pełny dostęp do informacji dotyczących postępowań wobec Polski i Węgier, a także przedstawić swoje wnioski podczas posiedzenia Rady, na którym omawiana będzie sytuacja na Węgrzech. Rezolucja jest jednak niewiążąca.

Europosłowie za wszczęciem procedury z art. 7 wobec Węgier

Zdecydowaną większością 448 głosów europosłowie przyjęli dziś rezolucję wzywającą do uruchomienia wobec Węgier procedury z art. 7 unijnego Traktatu o UE. Wczoraj odbyła się w tej sprawie debata z udziałem premiera Viktora Orbana.
 

W przeddzień głosowania odbyła się w Parlamencie Europejskim debata z …