Parlament Europejski ostrzega Komisję Europejską. Powodem pobłażliwość wobec Polski i Węgier

parlament-europejski-komisja-europejska-tsue-pozew-praworzadnosc-mechanizm-warunkowosci-budzet-ue-fundusze-unijne-polska-wegry-orban-vera-jourova

Wiceprzewodnicząca KE Věra Jourová zapewniła w zeszłym tygodniu, że Komisja „pracuje intensywnie w celu wdrożenia mechanizmu warunkowości” i dodała, że mechanizm zostanie uruchomiony po dokonaniu oceny, które państwa się do niego kwalifikują. [flickr/@eu2016nl]

Europosłowie naciskają na Komisję Europejską, aby ta zintensyfikowała swoje działania w sprawie wdrożenia mechanizmu warunkowości dotyczącego wypłat unijnych funduszy. Europosłowie grożą Komisji Europejskiej pozwem do TSUE. Polska i Węgry zostaną pozbawione środków z budżetu UE?

 

 

Na środowej (9 czerwca) debacie w Parlamencie Europejskim europosłowie mają zająć się kwestią pogarszającej się sytuacji w zakresie praworządności w kilku państwach członkowskich UE, w kontekście tzw. mechanizmu warunkowości, dotyczącego wypłat pieniędzy z unijnego budżetu.

Ma to związek z krytyką eurodeputowanych wobec Komisji Europejskiej, którą oskarżają o niewystarczające działania w zakresie ochrony funduszy unijnych i apelują, aby ta „wypełniła swoje zobowiązania” w ciągu dwóch tygodni. 

W czwartek posłowie mają zagłosować nad rezolucją w tej sprawie, a w jej projekcie napisano, że „Parlament Europejski ubolewa, że Komisja Europejska nie uruchomiła procedury określonej w rozporządzeniu o warunkowości [„pieniądze za praworządność”] w najbardziej oczywistych przypadkach naruszeń praworządności”. 

KE informowała, że regulacje dotyczące wdrożenia mechanizmu zostaną przedstawione jeszcze w tym miesiącu, ale mogłyby zacząć obowiązywać dopiero w drugiej połowie roku. Według europosłów jest to zbyt odległa perspektywa.

Budżet UE: Europosłowie apelują do Komisji Europejskiej o natychmiastowe uruchomienie mechanizmu warunkowości

Mechanizm warunkowości pozwala na wstrzymanie wypłacania unijnych subwencji tym państwom członkowskim, które naruszają zasadę rządów prawa.

Parlament Europejski pozwie Komisję Europejską?

Rozporządzenie, które miało na celu ochronę funduszy UE przed ich ewentualnym niewłaściwym wykorzystaniem przez państwa członkowskie zostało przyjęte w grudniu ubiegłego roku.

Szefowie rządów europejskich zgodzili się wówczas na uzależnienie wypłat środków z budżetu UE w zamian za przestrzeganie praworządności. Przyjęty mechanizm oznacza, że kraj, który nie przestrzega prawa UE tych funduszy zostanie pozbawiony. 

Za egzekwowanie mechanizmu odpowiedzialna jest Komisja Europejska, ale jak dotąd nie zaproponowano żadnych instrumentów do jego realizacji. Rządy w Warszawie i Budapeszcie domagają się bowiem uchylenia rozporządzenia w związku z czym 11 marca zaskarżyły przepisy do Trybunału Sprawiedliwości UE. 

Wyrok w tej sprawie zapaść może jesienią, a Polsce i Węgrom obiecano, że przepisy dotyczące mechanizmu warunkowości nie zaczną działać dopóki TSUE nie wyda orzeczenia, a zobowiązanie takie podjęła szefowa KE Ursula von der Leyen.

Jednak według Parlamentu Europejskiego, który nie popiera wstrzymywania stosowania mechanizmu, Komisja nie wywiązuje się wystarczająco ze swojego obowiązku, dlatego w marcu europosłowie wyznaczyli KE termin 1 czerwca jako ostateczną datę przyjęcia konkretnych wytycznych. 

Zdaniem europosłów Komisja powinna zintensyfikować swoje działania w celu ochrony unijnego budżetu przed nadużyciami niektórych rządów.

PE informuje, że jeśli Komisja nie podejmie konkretnych kroków, wdrażając mechanizm wiązania funduszy unijnych z praworządnością, PE wykorzysta traktatową możliwość skierowania pozwu do Trybunału Sprawiedliwości UE przeciwko Komisji.

Zgodnie z prawem UE, Komisja miałaby dwa miesiące na udzielenie odpowiedzi na zastrzeżenia Parlamentu, a PE mógłby wnieść sprawę do TSUE w ciągu kolejnych dwóch miesięcy.

PE jest gotowy pozwać Komisję do TSUE za bezczynność w sprawie mechanizmu praworządności

W przyjętej rezolucji Parlament wskazuje, że łamanie zasad praworządności w państwach członkowskich może negatywnie wpływać na prawidłowe zarządzanie budżetem UE.

Ostrzeżenie dla Polski i Węgier?

Wiceprzewodnicząca KE ds. wartości i przejrzystości Věra Jourová zapewniła w zeszłym tygodniu, że Komisja „pracuje intensywnie w celu wdrożenia mechanizmu warunkowości” i dodała, że mechanizm zostanie uruchomiony po dokonaniu oceny, które państwa się do niego kwalifikują. Nie wykluczyła, że konkretne decyzje zapadną jeszcze przed wyrokiem Trybunału w sprawie złożonej przez Polskę i Węgry.

Daniel Freund (Grupa Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie), członek Komisji Kontroli Budżetowej PE twierdzi jednak, że „KE nie traktuje poważnie ochrony praworządności w Europie”. Polityk zwraca uwagę na sytuację w Polsce i na Węgrzech pod względem przestrzegania zasady rządów prawa.

„Nie można pozwolić Viktorowi Orbanowi na zmianę Węgier w dyktaturę, nie nakładając żadnych sankcji. Dysponujemy skutecznym mechanizmem sankcji, który nie jest wykorzystywany”, twierdzi Freund.

Polska i Węgry mogłyby zostać dotknięte mechanizmem warunkowości w pierwszej kolejności. Na jego mocy bowiem płatności z budżetu UE mogą zostać wstrzymane w stosunku do krajów, w których stwierdzono naruszenia zasad praworządności lub naruszane są podstawowe wartości demokratyczne, takie jak niezależność sądownictwa.