Komisja szuka „europejskiego rozwiązania” dla podzielonego Cypru

Nikos Anastasiades, prezydent Cypru// Źródło: www.pio.gov.cy

Przewodniczący Komisji Europejskiej napisał list do obu prezydentów na Cyprze nawołując do „europejskiego” rozwiązania. Nie jest jednak do końca jasne co ma na myśli formułując to określenie.

 

Doniesienia z Aten i Nikozji potwierdziły, że prezydent Cypru Nicos Anastasiades otrzymał wczoraj (27 lipca) list od Przewodniczącego Komisji Europejskiej Jeana-Claude’a Junckera. Przewodniczący porusza w nim sprawę podziału państwa na część turecką oraz grecką, w praktyce należącą do Unii Europejskiej (w teorii do wspólnoty należy cała wyspa).

Rzecznik Komisji Europejskiej zapewnił jednak, że pismo zostało także wysłane do drugiej strony sporu, do prezydenta Tureckiej Republiki Cypru Północnego Mustafy Akinziego. Jednocześnie rzecznik zapewnił, że obaj liderzy jednakowo mogą liczyć na nieustające popieranie przez KE i jej przewodniczącego podejmowanych przez nich wysiłków podejmowanych celu osiągnięcia porozumienia.

Cypr pozostaje podzielony od 1974 r., czyli od czasu interwencji wojsk tureckich w odpowiedzi na próbę przyłączenia wyspy do Grecji. Od tamtej pory wielokrotnie podejmowano próby zjednoczenia, jednak nawet te najbardziej obiecujące obrady z początku lipca br. upadły, pomimo zaangażowania sekretarza generalnego ONZ António Guterresa.

Nie będzie zjednoczenia Cypru

Rozmowy prowadzone w celu zjednoczenia podzielonego od 1974r. Cypru upadły we wczesnych godzinach porannych w piątek 7 lipca. Poinformował o tym „bardzo zasmucony” sekretarz generalny ONZ António Guterres.
 

„Z przykrością donoszę, że pomimo silnego oddania i zaangażowania każdej ze stron konferencja …

Wezwania do „europejskiego rozwiązania”

Wedle słów rzecznika KE, Jean Claude Juncker, „poprosił obu liderów, by kontynuowali swoje wysiłki w osiągnięciu porozumienia, dla dobra Cypru i Unii Europejskiej”.

Juncker stwierdził także, że „każde rozwiązanie sprawy cypryjskiej musi być rozwiązaniem europejskim” – co jednak miał na myśli przewodniczący nie wynika jasno z listu.

Rzecznik Komisji wyjaśnia, że „każde rozwiązanie musi być europejskie, ponieważ tylko Unia Europejska może być trwałym gwarantem bezpieczeństwa w regionie, dając jednocześnie najlepszą perspektywę dla długotrwałego pokoju”.

Inny europejski dyplomata stwierdził natomiast, że „europejskie” będzie takie rozwiązanie, które „nie spowoduje uchylenia obowiązywania aquis [europejskiego dorobku prawego – przyp. red.]” i nie pozwoli Turcji przejąć kierowniczej roli w dalszych losach jednego z państw członkowskich UE.

Udział UE w negocjacjach

List jest odpowiedzią na wielokrotne prośby Cypru i Grecji o większe zaangażowanie wspólnoty w negocjacjach – podczas ostatnich rozmów pod egidą ONZ Unia była jedynie obserwatorem.

Zdaniem tych dwóch państw UE powinna uczestniczyć w mechanizmie implementacji potencjalnego porozumienia, jako najlepsze zabezpieczenie poszanowania praw wszystkich Cypryjczyków i społeczności zaangażowanych w sprawę.

Przeciwnikami zwiększeniu udziału Unii w procesie zjednoczeniowym jest turecka część Cypru oraz Turcja. Zdaniem unijnego dyplomaty taka postawa jest „rozczarowująca”.

Turcja przeszkodą do zjednoczenia

Grecki minister spraw zagranicznych Nicos Kotzias nawołuje Unię do zwrócenia uwagi na żądanie przez Turcję praw do interwencji na wyspie, co było głównym powodem zerwania ostatnich rozmów w sprawie zjednoczenia Cypru.

„Unia musi zająć w tej sprawie jasne stanowisko, a nie wybrzmiewa to jasno w jej dialogu z Turcją” – stwierdził minister. „UE nie może mieć części terytorium pod okupacją państwa trzeciego, które dodatkowo miałoby prawo do interwencji w państwie członkowskim organizacji” – dodaje Kotzias.

Obecność tureckich wojsk na północy wyspy jest nieakceptowalna dla greckiej części Cypru i Grecji. Z kolei strona turecka nie wyobraża sobie, jak mówił na początku lipca br. turecki minister spraw zagranicznych Mevlüt Çavuşoğlu, by „nasze oddziały opuściły Cypr i by turecka gwarancja bezpieczeństwa [Cypru Północnego] została zakończona”.