KE proponuje strategię wyjścia z lockdownu

Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen, źródło: EC - Audiovisual Service/European Union 2020, fot. Etienne Ansotte

Komisja Europejska przedstawiła propozycję strategii wyjścia z ograniczeń społeczno-gospodarczych, które wymusiła pandemia koronawirusa SARS-CoV-2. Bruksela chce, aby wszystko odbywało się stopniowo i w sposób skoordynowany. Ostateczne decyzje podejmować będą państwa członkowskie.

 

Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen już wczoraj (14 kwietnia) przesłała opracowany w Brukseli plan do unijnych stolic, aby te zapoznały się z nim i go zaopiniowały. Dziś 14-stronicowy dokument przedstawiła wspólnie z przewodniczącym Rady Europejskiem Charlesem Michelem.

Zbiór sugestii i propozycji

Ponieważ to rządy państw członkowskich mają ostatecznie decydować o skali i tempie znoszenia ograniczeń, Bruksela przygotowała jedynie sugestie i listę warunków, które powinny być jej zdaniem spełnione.

„Ta mapa drogowa nie jest sygnałem mówiącym o tym, że ograniczenia mogą już teraz być zniesione, ale jej celem jest przedstawienie ram dla decyzji państw członkowskich. Zalecamy stopniowe podejście, a każde działanie powinno być monitorowane” – powiedziała von der Leyen.

Bruksela chce, aby państwa członkowskie z wyprzedzeniem informowały się o planach znoszenia lockdownu i – zwłaszcza jeśli dotyczy to otwierania przejść granicznych – koordynowały te działania między sobą. Nie będzie natomiast sugerować żadnych terminów i przyjmuje do wiadomości, że każde z państw członkowskich rozpocznie te działania biorąc pod uwagę sytuację wewnętrzną.

KE apeluje jednak, aby – oprócz innych warunków – szczególnie uwzględnić dwa z nich – sytuację epidemiologiczną (czyli tempo przyrostu nowych zachorowań, dzienną liczbę zgonów czy liczbę ozdrowieńców) oraz sytuację w służbie zdrowia i jej możliwości radzenia sobie ze wzrostem zakażeń (tu chodzi m.in. o obłożenie oddziałów intensywnej terapii oraz szpitali zakaźnych).

„Musimy mieć rezerwy. Chodzi nam nie tylko o wolne miejsca na oddziałach intensywnej terapii dla pacjentów z COVID-19, ale również dla innych pacjentów, np. z przewlekłymi chorobami” – powiedziała von der Leyen.

Koronawirus: Sytuacja w Polsce, Europie i na świecie – AKTUALIZACJA

Najnowsze informacje na temat pandemii koronawirusa w Polsce, Europie i na świecie – TEKST NA BIEŻĄCO AKTUALIZOWANY

Będzie centralna unijna baza danych o pandemii?

Przewodnicząca KE wezwała też państwa członkowskie, aby wdrażały systemy kontrolowania przebiegu pandemii. Chodzi o stałe zwiększanie liczby przeprowadzanych testów na obecność w organizmie SARS-CoV-2 oraz uzyskanie możliwości śledzenia kontaktów międzyludzkich np. za pomocą danych z telefonów komórkowych.

KE chce też, aby różne dane dotyczące pandemii były zbierane w sposób zharmonizowany, by można je było porównywać pomiędzy krajami. Teraz trudno porównywać nawet liczbę zgłaszanych przypadków, czy nawet ofiar śmiertelnych, bo w różnych krajach różnie wygląda raportowanie. Jedne z nich jako ofiary pandemii liczą tylko osoby, które zmarły w szpitalach, a inne (jak np. Francja) doliczają także zmarłych w domach opieki i hospicjach. Nie w każdym kraju stosuje się także testy post-mortem, które pozwalają doprecyzować przyczynę śmierci osoby, której nie zrobiono testu za życia.

Bruksela proponuje też, aby poluzowywaniu ograniczeń towarzyszyło wprowadzanie ostrych wymogów sanitarnych, w tym utrzymanie minimum dwumetrowej separacji uczniów w szkołach czy pracowników w zakładach pracy. Dodatkowymi rygorami powinny być też objęte szkolne czy zakładowe stołówki. Kluczowe węzły komunikacyjne, a także sklepy czy miejsca pracy powinny być zdaniem KE regularnie dezynfekowane. Tam, gdzie to możliwe, ma być utrzymana praca zdalna.

Europejskie linie lotnicze z pomocą państwową?

Szwecja uzyskała zgodę Komisji Europejskiej na państwowy program pomocowy dla linii lotniczych. To pierwszy tak duży rządowy program pomocowy w Europie dla tego sektora.

KE również sugeruje noszenie maseczek

KE, podobnie jak wiele instytucji, również zaleciła, aby liberalizowaniu obostrzeń towarzyszyła konieczność noszenia przez obywateli w miejscach publicznych maseczek higienicznych. Ale zasugerowano, aby najpierw kraje członkowskie upewniły się, że środków ochronnych nie zabraknie służbie zdrowia.

Przyspieszyć mają też prace nad stworzeniem skutecznej szczepionki na koronawirusa SARS-CoV-2. 4 maja ma się odbyć wielka konferencja darczyńców, która pozwoli zebrać dodatkowe środki na opracowanie tej szczepionki. „Pomoże ona uzupełnić luki w finansowaniu innowacyjnych rozwiązań. Mam nadzieję, że kraje na całym świecie odpowiedzą na to wezwanie” – powiedziała von der Leyen.

Nie wspomniano wiele na temat znoszenia kontroli na granicach wewnętrznych UE. Jak to ujęto – „nastąpi to dopiero w drugiej fazie łagodzenia restrykcji”. I znów decyzja będzie należeć przede wszystkim do państw członkowskich. Bruksela sugeruje jednak, aby – o ile będzie to możliwe – jak najszybciej odblokować ruch przygraniczny między państwami członkowskimi.

Koronawirus: Niemcy szykują się do rozluźnienia ograniczeń

Niemcy zaczynają planować stopniowe rozluźnianie epidemicznych obostrzeń.

Kolejna telekonferencja przywódców UE

W przyszłym tygodniu odbędzie się trzeci już teleszczyt z udziałem przywódców państw członkowskich. Jak poinformował przewodniczący Rady Europejskiej, omówione mają zostać przede wszystkim szczegóły unijnego budżetu po 2020 r. Będzie ona toczona w kontekście dyskusji o działaniach łagodzących skutki kryzysu finansowego. „Tak byśmy mogli później poprosić Komisję Europejską o przygotowanie nowego projektu Wieloletnich Ram Finansowych, który będzie uwzględniał obecny kryzys” – powiedział Charles Michel.

O tym, że nowy siedmioletni unijny budżet będzie musiał być pomyślany na nowo, już wcześniej mówiła Ursula von der Leyen. „Mówimy o europejskim budżecie, który będzie w stanie pozyskać niezbędne środki na ogromne inwestycje, by tak naprawdę wznowić proces gospodarczy i ożywić jednolity rynek” – dodała dzisiaj szefowa Komisji Europejskiej.

Ostatni raz europejscy przywódcy dyskutowali o wydatkach UE na lata 2021-2027 na lutowym szczycie, który zakończył się fiaskiem. Nie udało się wówczas pogodzić oczekiwań grupy przyjaciół spójności. Należy do niej Polska oraz kilkanaście innych państw członkowskich. Wspólnie domagają się utrzymania na obecnym poziomie wydatków na wyrównywanie różnic w rozwoju UE z żądaniami tak zwanej „oszczędnej czwórki” (frugal four), czyli Holandii, Danii, Austrii i Szwecji, która domagała się znacznego ograniczenia wydatków.

Macron: Francja zamknięta do 11 maja

Prezydent Francji Emmanuel Macron wygłosił orędzie, w którym zapowiedział, że kraj pozostanie w zamknięciu do 11 maja.