Jan Olbrycht: „Budżet jest za mały”. Jakie są propozycje PE ws. zmian w nowym unijnym budżecie?

Eurodeputowany Platformy Obywatelskiej Jan Olbrycht, członek komisji Parlamentu Europejskiego ds. budżetu. / Foto via EP Daina Le Lardic

Eurodeputowany Platformy Obywatelskiej Jan Olbrycht, członek komisji Parlamentu Europejskiego ds. budżetu. / Foto via EP Daina Le Lardic

„Budżet jest za mały”, powiedział Jan Olbrycht, członek komisji PE ds. budżetu i parlamentarnego zespołu negocjacyjnego ds. Wieloletnich Ram Finansowych 2021-2027. Jakie zastrzeżenia ma Parlament Europejski do nowego unijnego budżetu i co chciałby zmienić?

 

 

W Unii Europejskiej trwają prace nad ostatecznym kształtem budżetu i funduszu pomocowego do walki z negatywnymi skutkami pandemii. W czwartek (10 września) podczas konferencji prasowej poświęconej unijnemu budżetowi poseł Parlamentu Europejskiego Jan Olbrycht (PO) przedstawił szczegóły wyzwań, jakie stoją przed europejskimi władzami.

Trwająca wiele miesięcy pandemia koronawirusa zmusiła UE do podjęcia zdecydowanych działań m.in. w kwestiach budżetowych. W lipcu podczas unijnego szczytu w Brukseli przywódcy państw doszli do porozumienia ws. nowych wieloletnich ram finansowych (WRF) UE na lata 2021-2027 oraz Funduszu Odbudowy UE (Next Generation EU), który ma być przeznaczony na ratowanie gospodarek państw członkowskich. 

Unia Europejska przeznaczy 750 mld euro w dotacjach i pożyczkach na wsparcie państw członkowskich w walce z kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Całkowita wartość lipcowego porozumienia opiewa wraz z WRF na 1,8 mld euro.

Podczas najbliższej sesji plenarnej 14 września Parlament Europejski zaopiniuje projekt pozyskiwania dochodów własnych przez Unię Europejską. Przedstawiony zostanie także raport o stanie Unii, który pozwoli na podjęcie dalszych decyzji odnośnie przyszłości.

Co dalej z uchodźcami ze spalonego obozu Moria na Lesbos? / Europa i świat w skrócie

Co dalej z uchodźcami ze spalonego obozu Moria na greckiej wyspie Lesbos, Aung San Suu Kyi pozbawiona Nagrody Sacharowa. USA zmniejszają kontyngent wojskowy w Iraku. Europa i świat w skrócie.

Pakiet budżetowy: Czy Unia będzie miała własne środki?

Jak podkreślił w trakcie czwartkowej konferencji prasowej europoseł PO Jan Olbrycht, zaproponowane rozwiązania budżetowe stanowią pakiet powiązanych ze sobą rozwiązań. Pakiet składa się z trzech elementów.

Pierwszym z nich są WRF, które będą kształtować kierunek gospodarczej polityki UE w długim perspektywie czasu. Ich zatwierdzenie będzie wymagało jednomyślności państw członkowskich i zgody PE. Jan Olbrycht podkreślił jednak, że proces nie kończy się na zgodzie parlamentu. Aby wprowadzić wieloletnie ramy finansowe w życie, potrzebne będzie ponad 40 rozporządzeń dostosowujących m.in. w zakresie rolnictwa i  polityki spójności.

Drugi element pakietu – Fundusz Odbudowy – ma być narzędziem służącym do naprawy gospodarki europejskiej po pandemii koronawirusa. Będzie on wymagał zaciągnięcia przez Komisję Europejską kredytów na zagranicznych rynkach w imieniu państw członkowskich UE.

Zapytany o formę ich spłaty Jan Olbrycht przedstawił trzy scenariusze – zwiększenie składek członkowskich, redukcję funduszy unijnych, bądź spłatę z budżetu własnego. To właśnie budżetem własnym Unii Europejskiej będzie zajmował się Parlament na najbliższej sesji plenarnej.

Jednym ze źródeł dochodów w budżecie własnym ma być system handlu emisjami. Jan Olbrycht wyraził wątpliwości odnośnie potencjału i stabilności tego dochodu. Docelowo Unia Europejska zamierza zmniejszać emisje dwutlenku węgla, zgodnie z polityką zrównoważonego rozwoju. Razem ze spadkiem emisji mają zmniejszyć się również wpływy do budżetu pochodzące z handlu emisjami.

Trzecim elementem pakietu budżetowego ma być kwestia praworządności, mocno wspierana ze strony Parlamentu Europejskiego. Nie jest ona bezpośrednio związana z budżetem i finansami Unii, ale mimo tego będzie traktowana jako rozporządzenie pakietowe.

Prognoza Strategiczna KE: Unia Europejska chce bezpieczeństwa surowcowego

Jakie są najważniejsze wnioski płynące z Prognozy Strategicznej UE?

Zastrzeżenia Parlamentu: Za mały budżet i zbyt mało czasu

„Budżet jest za mały”, powiedział Jan Olbrycht. Poseł zwrócił szczególną uwagę na tzw. programy przyszłościowe – Erasmus+, Horyzont, InvestEU, czy Fundusz Ochrony Granic. Stanowisko Parlamentu Europejskiego jest w tej kwestii jasne – będą prowadzone negocjacje w sprawie wzmocnienia poszczególnych polityk.

Jan Olbrycht wyraził nadzieję na włączenie Parlamentu Europejskiego w proces uzgadniania szczegółów Funduszu po tym, jak zostanie on wprowadzony w życie. Poseł podkreślił, że unijne fundusze nie mogą być wydawane bez zgody Parlamentu.

W sprawie praworządności posłowie czekają na stanowisko Rady Europejskiej, aby następnie móc negocjować kompromisy.

Jan Olbrycht wyraził także wątpliwość odnośnie terminu wprowadzenia dyskutowanych rozwiązań w życie. „Pojawia się problem czy zdążymy do końca roku”, podkreślił. Komisja Europejska zapewnia, że negocjacje zakończą się w październiku. Europoseł zwrócił jednak uwagę, że po zakończeniu negocjacji projekt przejdzie do fazy ratyfikacji. Rozwiązania będą musiały zostać ratyfikowane przez 41 parlamentów w ciągu trzech miesięcy.

Zatwierdzenie nowego budżetu i wprowadzenie go w życie jest kluczowe dla funkcjonowania Unii Europejskiej. Polityk PO przypomniał jednak o możliwości realizacji scenariusza alternatywnego. „Jeżeli do końca roku nie będzie zgody ws. WRF i FO UE to traktat mówi o możliwości wykorzystania pułapów z poprzedniego roku na początek nowego”, wyjaśnił. Takie rozwiązanie będzie wiązało się z wydłużeniem dat końcowych poszczególnych rozporządzeń.

Charles Michel wzywa do szybkiej decyzji ws. sankcji wobec władz Białorusi  

Charles Michel wezwał państwa członkowskie UE do przyspieszenia prac nad sankcjami personalnymi, które obejmą osoby odpowiedzialne za fałszowanie wyborów i stosowanie przemocy wobec protestujących na Białorusi. 

Rabaty muszą zostać?

Pandemia dotknęła gospodarki państw europejskich w różnym stopniu. Austria, Niemcy, Holandia i Szwecja odnotowały spadek PKB spowodowany pandemią niższy niż średnia unijna. W przypadku Holandii czy Szwecji wyniósł on około 8 proc. Kraje te znajdują się w lepszej sytuacji niż np. Chorwacja, Francja, Grecja, Węgry, Włochy, czy Hiszpania.

Mimo tego Austrii, Niemcom, Holandii i Szwecji przysługują tzw. rabaty, co w praktyce przekłada się na niższe składki członkowskie. Rabaty stanowią dla tych państw rekompensatę za to, że są one głównymi unijnymi płatnikami netto.

Sytuacja ta budzi sprzeciw wielu krajów, m.in. Włoch i państw Grupy Wyszehradzkiej, które postulują zniesienie rabatów. Jan Olbrycht dodał, że również Parlament Europejski opowiada się za ich likwidacją. Europoseł podkreślił, że proces ten będzie wiązał się z negocjacjami, a państwa otrzymujące obecnie rabaty „muszą dostać coś w zamian”.

Raport EEA: Środowisko (nie)naturalne zagraża życiu Europejczyków

Ponad 400 tys. osób w Europie umiera co roku przedwcześnie z powodu zanieczyszczenia powietrza, a 12 tys. zabija hałas – ostrzega Europejska Agencja Środowiska (EEA).

Unia będzie gotowa na kolejne pandemie w przyszłości?

Płatnicy netto bronią swoich przywilejów, a Ci z nich, którzy są zaliczani do państw tzw. oszczędnej czwórki – Austria, Holandia – doprowadziły do zmian w Funduszu Odbudowy. Na ich wniosek zwiększono udział kredytów, które będzie należało spłacić. Stanowią one obecnie 360 z 750 mld FO UE. Pozostała kwota – 390 mld – to bezzwrotne dotacje. Takie rozwiązanie mocno ograniczyło z kolei środki Funduszu Spójności.

Poza programami uznawanymi za „przyszłościowe” Jan Olbrycht poruszył także kwestię programu zdrowia. Pierwotnie planowano utworzenie znacznego funduszu „Health for EU”. Miał on służyć bieżącej walce z pandemią koronawirusa oraz przygotowaniu na podobne sytuacje w przyszłości. Jednak środki na jego sfinansowanie poważnie ograniczono, a sam fundusz rozbito na programy naukowe, React EU, infrastrukturę zdrowotną, programy krajowe oraz program Recovery and Resilience.

Jak podkreślił europoseł PO Parlament Europejski nie jest zadowolony z takiego rozwiązania i będzie dążył do dalszych negocjacji.