Czy UE powoła Europejskiego Prokuratora Generalnego?

26 września czeska komisarz ds. sprawiedliwości, spraw konsumenckich i równości płci Věra Jourová odbyła wizytę w Niemczech. Spotkała się z ministrem finansów Wolfgangiem Schäuble, ministrem spraw wewnętrznych Thomasem de Mazière oraz ministrem sprawiedliwości i ochrony konsumentów Heiko Maasem oraz przemawiała w Bundestagu.

Podczas wizyty poruszyła wiele tematów bieżących – od ochrony danych osobowych po zwalczanie mowy nienawiści, ale głównym z nich był temat utworzenia urzędu Europejskiego Prokuratora Generalnego. Komisarz uważa, że takie stanowisko powinno powstać jak najszybciej.

„Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, do grudnia tego roku ministrowie sprawiedliwości państw członkowskich zatwierdzą tę propozycję” – powiedziała Jourová.  Europejski Prokurator Generalny miałby przede wszystkim skupić się na transgranicznej działalności przestępczej, takiej jak np. wyłudzenia podatku VAT.. Jest to problem paneuropejski, odbijający się na unijnym budżecie, a z którym władze krajowe nie są w stanie same sobie radzić.

„Nasze szacunki, że co roku straty spowodowane przez wyłudzenia VAT wynoszą 50 mld euro, są bardzo zachowawcze. W rzeczywistości ta liczba jest dużo większa” – przypomniała komisarz. Łącznie przez wyłudzenia i korupcję Unia Europejska traci rocznie około 160 mld euro.

Brak kompetencji organów śledczych

Od 2002 r. śledztwa dotyczące poważnych przestępstw transgranicznych są koordynowane przez agencję Eurojust. Jej zadaniem jest wspieranie i wzmacnianie koordynacji działań krajowych organów w walce z przestępczością transgraniczną. Eurojust nie ma jednak uprawnień do prowadzenia samodzielnego dochodzenia, co pozostaje w gestii organów krajowych.

Natomiast Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF ma prawo identyfikować przestępców, ale nie może nakładać na nich kar. Z tego powodu winni poważnych przestępstw finansowych czasami unikają odpowiedzialności.

Wątpliwości państw

Państwa członkowskie podchodzą do pomysłu utworzenia urzędu EPG z dystansem. Szczególnie boją się utraty suwerenności w ściganiu nadużyć finansowych. Oponenci pomysłu wskazują, że Europejski Prokurator Generalny musiałby podlegać odpowiedniej kontroli demokratycznej. Co więcej, trzeba by zatwierdzić jednakowe prawa do obrony dla oskarżonych we wszystkich państwach Wspólnoty

Unijna komisarz będzie szukać sprzymierzeńców podczas spotkania z ministrami finansów państw członkowskich w październiku br. Jeżeli poprą oni ten projekt, to odpowiednia propozycja zostanie przedstawiona Radzie Europejskiej i Parlamentowi w przyszłym roku. Jeżeli te organy ją zatwierdzą, to nowy urząd może zostać utworzony jeszcze przed 2019 r. (ak)