Wzmocnienie niezależności Europy. Plan Czech na prezydencję w UE

czechy-unia-europejska-fiala-polska-praworzadność-pandemia-ukraina-rosja

Na zdjęciu premier Czech Petr FIALA. / Foto via [European Union]

Ukraina, bezpieczeństwo energetyczne, obronność i cyberbezpieczeństwo, ekonomia i demokracja. Oto pięć głównych punktów politycznej agendy nadchodzącej czeskiej prezydencji w Radzie UE.

 

 

Republika Czeska obejmie rotacyjną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej 1 lipca i będzie ją sprawować do końca roku. Podczas sześciu miesięcy, to Praga będzie koordynować prace UE i odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu europejskiej agendy. 

Czechy biorą udział w programie potrójnej prezydencji wraz z kończącą swoją prezydencję Francją i Szwecją, która z kolei przejmie rotacyjne przewodnictwo w pracach UE w styczniu 2023 r. Wojna w Ukrainie sprawiła, że Praga musiała dostosować polityczne priorytety prezydencji do zmieniających się warunków. 

„Głównym celem Republiki Czeskiej jest przyczynienie się w jak największym stopniu do stworzenia warunków, by Unia Europejska była bezpieczna i panował w niej dobrobyt. Wszystko to ma być prowadzone w kontekście europejskich wartości takich jak wolność, sprawiedliwość społeczna, demokracja, rządy prawa i odpowiedzialność środowiskowa”, można przeczytać w szkicu dokumentu, który ma zostać opublikowany 15 czerwca. 

Czechy apelują o rozluźnienie zasad polityki spójności UE

Zdaniem czeskiego wicepremiera czas na wydawanie środków z unijnej polityki spójności powinien zostać wydłużony o rok.

Wojna w Ukrainie

Nie jest zaskoczeniem, że rosyjska inwazja w Ukrainie znalazła się na szczycie politycznej agendy Czech. Obejmuje ona zarówno uderzenie w Rosję instrumentami dostępnymi Unii, takimi jak sankcje ekonomiczne, jak również zapewnienie władzom w Kijowie politycznego i militarnego wsparcia. 

Praga chce współpracować z Komisją Europejską w kwestii przyznania dodatkowych środków krajom członkowskim, które przyjęły tysiące uchodźców uciekających przed wojną, by tym samym pomóc im w organizowaniu odpowiednich struktur do zarządzania kryzysem migracyjnym. 

Ponadto w dokumencie jest napisane, że „Republika Czeska będzie pracować na rzecz osiągnięcia porozumienia w sprawie przyznania Ukrainie statusu państwa kandydującego na członka Unii Europejskiej”. Po zakończeniu działań zbrojnych, kluczowym zadaniem będzie zaś odbudowa Ukrainy. 

Czechy nie chcą psuć sobie relacji z Polską [WYWIAD]

Nadanie Ukrainie, Gruzji i Mołdawii statusu kandydatów do Unii Europejskiej stanowiłoby z czeskiej perspektywy największy sukces naszej prezydencji – podkreśla w rozmowie z EURACTIV Polska czeski politolog Vít Dostál.

Bezpieczeństwo energetyczne

„Unia Europejska nie może pozostawać zależna od krajów, które bezpośrednio zagrażają jej bezpieczeństwu. Dlatego konieczne jest zrezygnowanie z rosyjskich gazu, ropy i węgla. Czeska prezydencja będzie kładła nacisk na kwestię bezpieczeństwa energetycznego Unii, która jest obecnie bardziej pilna od transformacji energetycznej”, czytamy w dokumencie. 

Przyspieszenie wprowadzenia programu REPowerEU jest postrzegane jako sposób na zdywersyfikowanie źródeł energii poprzez poruszenie kwestii związanych z logistyką, oszczędzaniem energii, niską emisją i odnawialnymi źródłami energii. 

Dodatkowo Czechy wyraziły gotowość do pracy nad implementacją rozwiązań związanych z rezerwami gazu, takimi jak wypełnienie magazynów gazem przed zimą i promowanie dobrowolnych wspólnych zakupów, by polepszyć sytuację negocjacyjną Unii, tak jak miało to miejsce przy zakupach szczepionek na COVID-19. 

„W tym samym czasie, czeska prezydencja będzie pracować nad wprowadzeniem odpowiednich instrumentów, które pozwolą zredukować negatywny wpływ wysokich cen energii na społeczeństwo i ekonomię”, możemy przeczytać w szkicu dokumentu. 

Embargo na ropę: Unia Europejska ustąpiła Węgrom

Ropę nadal będzie można sprowadzać z Rosji poprzez ropociągi, dzięki czemu udało się uniknąć sprzeciwu Węgier.

Obronność i (cyber)bezpieczeństwo

Praga będzie chciała zwiększyć możliwości obronne Unii we współpracy z pozaeuropejskimi partnerami, zwłaszcza z NATO oraz wspierać przyjęcie Kompasu Strategicznego, czyli militarnej strategii Unii do 2030 r. 

W tej materii, Czechy będą pracować nad szybkim rozwojem Hybrid Toolbox, czyli pakietu instrumentów do przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, takim jak dezinformacja, wpływy z zewnątrz i zakłócenia w przestrzeni cybernetycznej. 

„Czeska prezydencja zwróci uwagę na współpracę i inwestycje mające na celu ograniczenie zależności technologicznej, zwłaszcza w kwestii nowych i szkodliwych technologii oraz zapewnienie bezpieczeństwa kluczowych łańcuchów dostaw potrzebnych dla takich technologii”, czytamy. 

Uwaga zostanie również zwrócona na zagrożenia cybernetyczne, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa instytucji unijnych. Kolejnym kluczowym w kontekście geopolitycznym punktem jest propozycja stworzenia systemu komunikacji, który będzie miał swoją siedzibę na terytorium Unii Europejskiej. 

Kompas Strategiczny UE: Złudzenie jedności czy strategiczny przełom?

Unia Europejska prowadzi działania w obszarze wspólnego bezpieczeństwa.

Odporność ekonomiczna

„Rosyjska agresja spowodowała największy kryzys na rynku towarów w ostatnich pięćdziesięciu latach. Unia Europejska musi drastycznie zmniejszyć swoją zależność od wrogich i niestabilnych reżimów”, czytamy w dokumencie. 

Według czeskiego rządu receptami na wzmocnienie odporności ekonomii są wspieranie konkurencyjności w dziedzinie technologii strategicznych aby promować wewnętrzne możliwości oraz zacieśnienie relacji handlowych z demokratycznymi narodami takimi jak Nowa Zelandia, Australia i Chile. 

Te środki uzupełnia Chips Act, czyli propozycja zwiększenia produkcji czipów w Unii Europejskiej. Półprzewodniki są uznawana za kluczowe zasoby, wraz z jedzeniem, lekami i surowymi materiałami. 

W tej kwestii, Czechy chcą pogłębić współpracę transatlantycką dotyczącą łańcuchów dostaw w ramach Rady UE-USA ds. Handlu i Technologii. 

Innymi priorytetami ekonomicznymi jest pogłębienie wewnętrznego rynku, a zwłaszcza wprowadzenie Europejskiego Cyfrowego Portfela Identyfikacyjnego i rozwoju sprawiedliwego rynku danych. Rozwiązania te znajdują się w dokumencie o nazwie Data Act. 

Nowa dyrektywa UE ochroni konsumentów, ale Polska jej jeszcze nie wdrożyła

Od soboty obowiązuje tzw. dyrektywa Omnibus, która ma wzmocnić ochronę konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi. Tymczasem w Polsce  rząd zastanawia się dopiero nad projektem  nowelizacji obecnej ustawy. 

Wartości demokratyczne

W kwestii utrzymania i rozwoju demokratycznych wartości oraz rządów prawa w Unii Europejskiej, czeska prezydencja zamierza skupić się na transparentności finansowania partii politycznych, niezależności mediów i otwartym dialogu z obywatelami, odwołując się do Konferencji w sprawie przyszłości Europy. 

„Prezydencja będzie pracować nad zapewnieniem respektowania fundamentalnych praw i wolności w środowisku cyfrowym oraz będzie naciskać na wprowadzenie globalnych standardów by budować tzw. podejście homocentryczne”, głosi szkic.

W dokumencie podkreślone jest również, że wraz z rozwojem nowych technologii takich jak sztuczna inteligencja, Unia Europejska staje przed szansą narzucenia światowych standardów. Podkreślono również, że należy zadbać o transparentność i zapobiegać nadużywaniu kryptowalut.