Aung San Suu Kyi pozbawiona Nagrody im. Sacharowa

Aung San Suu Kyi została przez PE pozbawiona Nagrody im. Sacharowa, źródło: Wikipedia, fot. Claude Truong-Ngoc (CC BY-SA 3.0)

Aung San Suu Kyi została przez PE pozbawiona Nagrody im. Sacharowa, źródło: Wikipedia, fot. Claude Truong-Ngoc (CC BY-SA 3.0)

Szefowa rządu Mjanmy, pani Aung San Suu Kyi jako pierwsza laureatka w historii przyznawanej przez Parlament Europejski na rzecz wolności myśli i sumienia Nagrody im. Andrieja Sacharowa została jej pozbawiona. Chodzi o represje jakie spotykają muzułmańską mniejszość Rohindża.

 

Decyzję w tej sprawie podjęła konferencja przewodniczących Parlamentu Europejskiego. W udostępnionym mediom komunikacie napisano, że „krok ten jest odpowiedzią na zaniechania ze strony pani Aung San Suu Kyi i akceptację przez nią popełnianych w Mjanmie (dawnej Birmie) zbrodni przeciwko muzułmańskiej mniejszości Rohindża.

Od 2017 r. rządowa armia prowadzi na terenie stanu Rakhine operację przeciw wywodzącym się z tej grupy rebeliantom z Arakańskiej Armii Zbawienia (ARSA). Partyzantka ta atakowała wojskowe bazy i policyjne posterunki. Ale rządowe wojska odpowiedziały na to także represjami wobec ludności cywilnej.

Rohindża wypędzani z Mjanmy

W sumie w ciągu ostatnich trzech lat z Mjamny do sąsiedniego Bangladeszu uciekło już co najmniej 740 tys. Rohindżów. To muzułmańska mniejszość, uważana przez wielu członków buddyjskiej większości za obcych. W 51-milionowej Mjamnie mieszka około 1,1 mln Rohindżów. Wypędzono więc ich z kraju zdecydowaną większość.

Powszechnie Rohindżowie uważani są za jedną z najbardziej prześladowanych mniejszości etnicznych na świecie. Na terenie Mjamny mieszkają od wielu pokoleń, ale w absolutnej większości nie posiadają nawet tamtejszego obywatelstwa, a co za tym idzie żadnych dokumentów.

Rząd centralny nie przyznaje im także statusu oficjalnej grupy etnicznej. Tymczasem w sumie w Mjanmie wyróżnionych jest aż 135 takich oficjalnie uznanych grup. Rohindżowie nie mają tego statusu i w praktyce pozostaje im miejsce bezpaństwowców. Nie mają przez to dostępu do służby zdrowia, edukacji czy legalnej pracy. Bardzo utrudnione jest w takim przypadku także podróżowanie.

Większość buddyjskich mieszkańców Mjamny uważa Rohindżów za nielegalnych imigrantów z Bangladeszu. Etnografowie nie są jednak zgodni co do pochodzenia tej grupy etnicznej. Według jednej z wersji wywodzą się oni od muzułmanów zamieszkujących te tereny od ponad dziesięciu wieków. Według innej od XIX-wiecznych uciekinierów z Bengalu.

Teraz większość członków tego narodu przebywa w bardzo złych warunkach w prowizorycznych obozach dla uchodźców na terenie Bangladeszu – jednego z najbiedniejszych i najbardziej przeludnionych krajów nie tylko w Azji, ale w ogóle na świecie.

Kolejne wsparcie UE dla muzułmańskich Rohindżów

Unia Europejska przekaże dodatkowe 10 mln euro na pomoc humanitarną dla Rohindżów – muzułmańskiej ludności w Birmie, której duża część została wypędzona do sąsiedniego Bangladeszu. W ciągu ostatnich 2 lat UE przekazała na ten cel już 140 mln euro.

 

Tylko w …

Procesy przed międzynarodowymi trybunałami

Z ustaleń specjalnej misji rozpoznawczej ONZ wynika, że podczas ucieczki Rohindżowie padali często ofiarą masowych zabójstw oraz gwałtów zbiorowych, dokonywanych przez rządowe wojsko z Mjamny. Działania władz tego kraju wobec Rohindżów spotkały się z powszechnym potępieniem na świecie.

Przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości ONZ w Hadze rozpoczął się też w grudniu ubiegłego roku proces przeciw władzom Mjamny, który wytoczyła im Gambia, działając z upoważnienia 57 innych państw należących do Organizacji Współpracy Islamskiej.

Podczas tego procesu zeznawała też pełniąca obowiązki Rady Stanu (to odpowiednik funkcji premiera, czyli de facto szef rządu) pani Aung San Suu Kyi. Odrzuciła ona wówczas wszystkie oskarżenia o popełnienie przez władze i armię jej kraju zbrodni oraz zaprzeczyła, że doszło do jakiegokolwiek ludobójstwa.

Wydarzenia w stanie Rakhine nazwała „wewnętrznym konfliktem jej kraju”, a sytuację nazwała „złożoną”. Przyznała co prawda, że „część Rohindżów istotnie cierpi”, ale nie przeprosiła w imieniu swojego kraju.

Wywołało to duże zdziwienie, ponieważ Suu Kyi (nazywana przez lata „The Lady” czyli „Damą”) to wieloletnia przywódczyni demokratycznej opozycji w Mjamnie, która dużą część życia spędziła w areszcie domowym.

W sprawie wypędzenia i potencjalnego ludobójstwa Rohindżów swoje śledztwo prowadzą także prokuratory również mającego siedzibę w Hadze Międzynarodowego Trybunału Karnego, który zajmuje się najpoważniejszymi zbrodniami na świecie.

UE grozi Mjanmie i Kambodży handlowymi konsekwencjami

Unia Europejska nasila presję na władze Mjanmy (Birmy) i Kambodży. Chodzi o kwestie poszanowania praw człowieka oraz przestrzegania praworządności. Władze Mjanmy wciąż są krytykowane przez społeczność międzynarodową za sytuację muzułmańskiej mniejszości Rohindżów, zaś Kambodży za represje wobec opozycji.
 
O zwiększeniu dyplomatycznej …

Suu Kyi – laureatka nagród i bohaterka popkultury

Za swoją pokojową walkę z rządzącą ówczesną Birmą wojskową juntą została w 1990 r. uhonorowana przyznawaną przez Parlament Europejski na rzecz wolności myśli i sumienia Nagrodą im. Andrieja Sacharowa.

Była jej trzecią laureatką po walczącym z apartheidem w RPA Nelsonie Mandeli oraz inicjatorze Praskiej Wiosny z 1968 r. Czechu Alexandrze Dubčeku. Swoje wyróżnienie odebrała jednak w Brukseli dopiero w 2013 r.

Rok później Suu Kyi otrzymała drugą najbardziej prestiżową nagrodę w dziedzinie pokoju i obrony praw człowieka, czyli Nagrodę Nobla. W 2011 r., dzięki m.in. staraniom Suu Kyi oraz kierowanej przez nią Narodowej Ligi na rzecz Demokracji (NLD) rozpoczął się proces demokratyzacji Mjamny.

Generałowie po raz pierwszy od 50 lat oddali wówczas władzę w ręce cywilów, a prezydentem został były wojskowy Thein Sein, który rozpoczął rozmowy z opozycją. W wyniku kolejnych wolnych wyborów NLD znalazła się w parlamencie, a Suu Kyi została parlamentarzystką.

Potem weszła w skład rządu. Najpierw jako minister edukacji, potem spraw zagranicznych, a ostatecznie jako Radca Stanu. To stanowisko jest nowe w systemie politycznym Mjamny i zastąpiło funkcję premiera.

Suu Kyi oprócz Nobla i Nagrody Sacharowa ma na koncie jeszcze wiele innych wyróżnień, w tym finansowaną przez Wenezuelę, ale przyznawaną przez UNESCO Nagrodę im. im. Simóna Bolívara, szwedzką nagrodę im. Olofa Palmego, indyjską Nagrodę im. Jawaharlala Nehru, amerykański Medal Wolności czy przyznawaną przez młodzieżową telewizją MTV nagrodę „Free Your Mind”.

Zespół U2 zadedykował jej natomiast swoją piosenkę pt. „Walk On”, a słynny francuski reżyser Luc Besson nakręcił o niej biograficzny film pt. „Lady”, w którym w rolę Aung San Suu Kyi wcieliła się malezyjska aktorka chińskiego pochodzenia Michelle Yeoh, znana ze słynnego cyklu hongkońskich filmów „Policyjna opowieść”, chińskiej megaprodukcji „Przyczajony tygrys, ukryty smok”, głośnego filmu „Wyznania gejszy” czy występu w jednej z części przygód agenta Jamesa Bonda pt. „Jutro nie umiera nigdy”.