Węgry: Opozycja wybierze kandydata na premiera w prawyborach. Viktora Orbana chce zastąpić burmistrz Budapesztu

fidesz-orban-tusk-weber-parlament-europejski-europejska-partia-ludowa, Tusk, Kaczynski-PiS-Unia Europejska

Premier Węgier, Victor Orbán (na zdj)./ Fot. Flickr, European People's Party, lic. (CC BY 2.0)

Burmistrz Budapesztu Gergely Karácsony ogłosił w sobotę (15 maja) chęć startu na premiera kraju w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych, reprezentując koalicję sześciu opozycyjnych partii. Zjednoczona węgierska opozycja minimalnie ustępuje w sondażach koalicji rządzącego Fideszu oraz Chrześcijańskiej-Demokratycznej Partii Ludowej. Wybory parlamentarne na Węgrzech odbędą się w 2022 r.

 

 

Celem opozycji jest odsunięcie od władzy rządzącego nieprzerwanie od 2010 r. Viktora Orbána i partii Fidesz. Opozycja ogłosiła, że wybierze swojego kandydata w prawyborach. Karácsony oświadczył na Facebooku, że zdecydował się w nich wystartować, gdyż „czuje, że jego kraj jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie” za sprawą autorytarnych zapędów rządu, a naród jest „coraz mniej zjednoczony i niepodzielny”.

Sondaże dają duże szanse burmistrzowi Budapesztu na ostateczny triumf. Gergely Karácsony wywodzi się z Dialogu na rzecz Węgier – ugrupowania o profilu liberalnym z silnym nurtem proekologicznym. Karácsony zanim został burmistrzem Budapesztu, rządził XIV dzielnicą tego miasta – uznawaną za najbardziej „zieloną” – gdzie mieszkańcy mają m.in. dostęp do ogrzewania z wód geotermalnych.

Polityk ubiegający się o kandydowanie na premiera z ramienia opozycji w przeszłości był także inicjatorem akcji przeciwko organizacji Igrzysk Olimpijskich w Budapeszcie w 2024 r. Karácsony akcentował wówczas absurdalnie wysokie koszty imprezy. Burmistrz Budapesztu to także zwolennik włączenia obywateli do procesu współdecydowania o rozwoju miasta – demokracji partycypacyjnej.

Sześć węgierskich partii opozycyjnych ogłosiło w grudniu 2020 r. wspólny start w wyborach parlamentarnych w 2022 r. i wystawienie jednego kandydata na premiera. Koalicji Demokratycznej, Ruchu na rzecz Lepszych Węgier (Jobbik), LMP – Węgierska Partia Zielonych (dawniej Polityka Może Być Inna), Węgierskiej Partii Socjalistycznej, Ruchu Momentum oraz Dialogu na rzecz Węgier udało się zawrzeć porozumienia wyborcze.

Opozycyjne ugrupowania wobec rządzącego Fideszu premiera Viktora Orbana zadeklarowały, że w wyborach parlamentarnych w 2022 r. wystawią wspólne listy w 106 okręgach, będą miały też wspólnego kandydata na szefa rządu. W ten sposób opozycja chce zwiększyć szanse na pokonanie Fideszu.

Szczyt UE: Polska i Węgry zablokowały termin "gender equality" w tekście deklaracji z Porto

Rządy obu krajów nie po raz pierwszy sprzeciwiają się użyciu w unijnych tekstach słowa „gender”.

Karácsony nie jest jedynym pretendentem

Węgierska opozycja podkreśla, że jej celem nie jest pełne zjednoczenie, bo każde z ugrupowań kieruje się odrębnym zestawem wartości. Podkreśla się jednak odłożenie na bok różnic i współpracę.

W grudniowej deklaracji sześciu ugrupowań zaznaczono, że celem jest m.in. przywrócenie rządów prawa i wolności prasy. Ustanowienie nowej ustawy zasadniczej oraz Trybunału Konstytucyjnego. Opozycja deklaruje także zmianę prawa wyborczego.

Partie zobowiązały się do nienominowania na listy kandydatów, którzy uczestniczyli w praktykach korupcyjnych lub współpracowali z Fideszem.

Oprócz burmistrza Budapesztu o nominację na kandydata na premiera zjednoczonej opozycji zamierzają ubiegać się Péter Jakab z Jobbiku, europosłanka Klára Dobrev z Koalicji Demokratycznej, liberał András FeketeGyőr z Momentum oraz Péter MárkiZay z Dialogu na rzecz Węgier.

Węgry: Viktor Orban zmienia sposób funkcjonowania uniwersytetów. „To wojna ideologiczna”

Według rządu reforma umożliwi „sprawniejsze zarządzanie” uczelniami.

Przełomowe wybory samorządowe

Węgierska opozycja wyciąga wnioski z przeszłości. Od 2010 r. Fidesz Viktora Orbana zwyciężał w każdych kolejnych wyborach m.in. dzięki podzieleniu ugrupowań opozycyjnych. Przełomowe okazały się dopiero wybory samorządowe z 2019 r.

Jesienią 2019 r. węgierska opozycja wystawiła wspólnych kandydatów w części okręgów i udało jej się odbić Budapeszt oraz 10 z 23 dużych miast. Najbardziej symboliczne było zwycięstwo kandydata zjednoczonej opozycji w Budapeszcie. Gergely Karácsony, wygrał tam z popieranym przez Fidesz Istvánem Tarlósem, sprawującym władzę w stolicy od 2010 r.

Przełom we współpracy opozycji na Węgrzech nastąpił w związku z wydarzeniami z przełomu 2018 i 2019 oraz nowelizacji kodeksu pracy autorstwa Fideszu, znanego także pod nazwą „ustawy niewolniczej”. Przewidywała ona m.in. ustanowienie górnej granicy nadliczbowych godzin na 400 (wobec wcześniejszych 250) w roku z trzyletnim rozliczeniem.

Przeforsowanie ustawy spowodowało niespotykane od lat protesty na Węgrzech oraz zapoczątkowało współpracę partii opozycyjnych, i to od lewa do prawa, włącznie z nacjonalistycznym Jobbikiem.

Wspólny kandydat na premiera węgierskiej opozycji zostanie wyłoniony w dwóch turach głosowania. Głosujący będą mieli możliwość oddania głosu za pośrednictwem internetu. Pierwsza tura prawyborów odbędzie się w dniach 18-26 września 2021 r., druga między 4 a 10 października br.

Światowy Indeks Wolności Prasy 2021: Polska, Węgry i Słowenia "czarnymi owcami" UE

Jakie tendencje w światowym dziennikarstwie w pandemicznym roku 2020 odnotowali Reporterzy bez Granic?

Kto ma większe szanse na zwycięstwo?

Na Węgrzech w jednoizbowym parlamencie (Zgromadzeniu Narodowym) zasiada 199 deputowanych, wybieranych w okręgach jednomandatowych (106) oraz z list ogólnokrajowych za pomocą ordynacji proporcjonalnej (93).

W 2018 r. Fidesz wraz z koalicyjną Chrześcijańsko-Demokratyczną Partią Ludową (KDNP) uzyskał w parlamencie dwie trzecie miejsc – 42 mandaty z listy ogólnokrajowej (49,27 proc. głosów) oraz 91 z okręgów jednomandatowych (85,85 proc.).

Z badania przeprowadzonego przez pracownię Medián, koalicja „zjednoczonej opozycji” zdobyłaby 44 proc. głosów przy 49 proc. Fideszu i KDNP. Badanie zrealizowano w kwietniu br.