Szczyt V4 w Lublinie: Co Grupa Wyszehradzka proponuje ws. Białorusi i współpracy regionalnej w trakcie pandemii?

Premierzy państw V4: Igor Matovič, Mateusz Morawiecki, Viktor Orbán i Andrej Babiš podczas spotkania Grupy Wyszehradzkiej w Lublinie, 11 września 2020 r.

Premierzy państw V4: Igor Matovič, Mateusz Morawiecki, Viktor Orbán i Andrej Babiš podczas spotkania Grupy Wyszehradzkiej w Lublinie, 11 września 2020 r. [Twitter, @AndrejBabis]

Premierzy państw V4 na piątkowym spotkaniu w Lublinie zapowiedzieli przedstawienie planu gospodarczego dla Białorusi. Zaproponowali także wprowadzenia ruchu bezwizowego dla Białorusinów. Wśród tematów spotkania były również sprawa otrucia Aleksieja Nawalnego i ograniczenia ruchu związane z pandemią SARS-CoV-2.

 

 

W piątek (11 września) w Lublinie spotkali się premierzy państw Grupy Wyszehradzkiej: Mateusz Morawiecki, Igor Matovič, Viktor Orbán i Andrej Babiš. Głównym punktem agendy szczytu były wydarzenia ostatnich tygodni na Białorusi.

„Wszyscy uważamy, że powinny odbyć się wolne wybory, żeby naród białoruski mógł sam zadecydować o swojej przyszłości. Potępiamy tortury i brutalne traktowanie protestujących”, przekazał Mateusz Morawiecki. Szefowie rządów wyszehradzkiej czwórki zaapelowali do władz Białorusi o uwolnienie wszystkich więźniów politycznych.

Zebrani w Lublinie premierzy V4 zwrócili się ponadto do białoruskich władz o zaprzestanie łamania praw człowieka oraz niezwłoczne uwolnienie więźniów politycznych. Jak informuje KPRM, przywódcy rozmawiali o potrzebie wszczęcia „bezstronnego postępowania przeciwko osobom stosującym represje” oraz zaapelowali o „prawdziwy dialog między białoruskim rządem a przedstawicielami białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego”.

Białoruś: Aresztowani opozycjoniści uznani za więźniów politycznych

Białoruskie organizacje pozarządowe oficjalnie uznały zatrzymanych w ostatnich dniach działaczy opozycyjnych za więźniów politycznych. Chodzi o jedną z liderek opozycji Maryję Kalesnikawą oraz dwoje wspierających opozycjonistów prawników.

Oferta gospodarcza i propozycja ruchu bezwizowego

W ramach wsparcia białoruskich obywateli przywódcy V4 zaproponowali „plan gospodarczy” dla Białorusinów. Jak wyjaśnił Morawiecki, oferta miałaby obejmować m.in. współpracę między małymi i średnimi przedsiębiorstwami, politykę energetyczną, sektor informatyczny oraz infrastrukturę.

Szef polskiego rządu określił inicjatywę jako „pakiet gospodarczy dla Białorusi na przyszłość – Białorusi, która musi sama wybrać w wolnych wyborach jakie chce priorytety realizować”. Szczegóły planu premierzy grupy V4 będą chcieli przedstawić podczas najbliższego posiedzenia Rady Europejskiej.

Mateusz Morawiecki oświadczył także, że Grupa Wyszehradzka chce wprowadzenia ruchu bezwizowego dla Białorusinów.

Charles Michel wzywa do szybkiej decyzji ws. sankcji wobec władz Białorusi  

Charles Michel wezwał państwa członkowskie UE do przyspieszenia prac nad sankcjami personalnymi, które obejmą osoby odpowiedzialne za fałszowanie wyborów i stosowanie przemocy wobec protestujących na Białorusi. 

V4 potępia otrucie Nawalnego i żąda śledztwa

Grupa Wyszehradzka wydała również wspólne oświadczenie w sprawie próby otrucia rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego. Premierzy zaznaczyli w nim, że „zgodnie potępiają ten czyn i domagają się przeprowadzenia uczciwego śledztwa, które ujawni wszelkie okoliczności sprawy”.

„V4 jednoznacznie potępia zamach na najwybitniejszego przywódcę rosyjskiej opozycji. Opinia publiczna zarówno w Rosji, jak i poza nią domaga się przejrzystego i dokładnego śledztwa w celu dokładnego zidentyfikowania prawdziwych sprawców i ich motywów”, napisano.

Przywódcy podkreśli także, że „użycie broni chemicznej jest całkowicie niedopuszczalne w żadnych okolicznościach i stanowi rażące naruszenie prawa międzynarodowego”.

Niemieckie media: Nawalny jest przytomny i pamięta szczegóły z dnia otrucia

Nawalny na początku tygodnia został wybudzony ze śpiączki farmakologicznej.

Wyszehradzka odpowiedź na COVID-19

Czterech premierów rozmawiało także o wspólnej reakcji Polski, Czech, Słowacji i Węgier na pandemię koronawirusa SARS-CoV-2, m.in. czasowych ograniczeń w możliwości przemieszczania się między krajami. Mateusz Morawiecki stwierdził, że celem działań państw V4 jest uniknięcie kolejnego lockdownu.

Jak wskazano w komunikacie KPRM, poszczególne kraje „powinny być gotowe do ponownego wprowadzenia ograniczeń jeżeli zajdzie taka potrzeba, ale w taki sposób, by były one adekwatne do zagrożeń i niedyskryminujące”.

„W obecnej sytuacji epidemiologicznej jednym z priorytetów jest znalezienie równowagi między zdrowiem publicznym a swobodą przemieszczania się w ramach Unii Europejskiej”, podkreślono.

Premier Czech Andrej Babiš poinformował, że Grupa Wyszehradzka planuje stworzenie nowej inicjatywy na rzecz koordynacji walki z pandemią, w której oprócz V4 weźmie udział także Austria.

Czechy: Maski wracają do łask. Z każdym dniem coraz więcej zakażeń koronawirusem

Według danych Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) w ciągu ostatnich dwóch tygodni wzrost zakażeń w Czechach należał do najszybszych w Europie.

Wsparcie dla Grecji

Po rozmowach w Lublinie polski premier przekazał, że podczas spotkania poruszony został także temat pomocy, jakiej V4 chce udzielić Grecji w związku z niedawną tragedią w obozie Moria. „Uzgodniliśmy, że porozmawiam z premierem Grecji Kyriakosem Mitsotakisem, w jaki sposób dopomóc w odbudowie tych domów”, powiedział Morawiecki.

Według informacji rządu Polska przygotowała 150 domów modułowych, „aby pomóc w zbudowaniu infrastruktury, która jest w Grecji potrzebna”.