Słowacja: Co dalej z transformacją sektora cyfrowego? „Bez reform różnice wobec Europy zwiększą się”

Słowacki przemysł pozostaje znacząco w tyle jeśli chodzi o standardy cyfrowe w stosunku do krajów sąsiadujących. Pandemia, a raczej odbudowa po niej, może pogłębić te różnice.

Słowacki przemysł pozostaje znacząco w tyle jeśli chodzi o standardy cyfrowe w stosunku do krajów sąsiadujących. Pandemia, a raczej odbudowa po niej, może pogłębić te różnice. [Zdjęcie via unsplash.com]

W ramach Krajowego Planu Odbudowy, w sektorze cyfrowym rząd Słowacji kładzie nacisk na państwowe technologie informatyczne. Jednak prywatne korporacje, dotknięte kryzysem związanym z pandemią, zastanawiają się jak w rzeczywistości będzie wyglądało wsparcie dla branży, która nadal pozostaje w tyle pod względem cyfryzacji wobec innych państw Unii Europejskiej, pisze Lucia Yar z EURACTIV.sk.

 

 

Chociaż rząd Słowacji dużo mówi o wsparciu dla sektora cyfrowego, pierwsze plany reform, zaprezentowane w październiku 2020 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) finansowanego ze środków UE (Funduszu Odbudowy; FO UE), nie odnoszą się konkretnie do niego.

Europa pojedzie na polskich bateriach litowo-jonowych?

Baterie litowo-jonowe dla pojazdów elektrycznych stały się jedną ze specjalności polskiego eksportu.

Słowacja: Przedsiębiorcy chcą ambitniejszych działań

Cyfryzacja kraju powinna być oparta przede wszystkim na państwowych inicjatywach, poprzez inwestowanie w obszary, takie jak cyfrowa edukacja, poprawa e-administracji, cyberbezpieczeństwa czy rozwijania sieci szerokopasmowego internetu.

Wsparcie dla branż w tym sektorze jest więc raczej pośrednie: państwowe plany odnoszą się do reformy podatkowej, zmian w prawie budowlanym albo bardziej efektywnego zarządzania badaniami i rozwojem.

Pracodawcy i sektor cyfrowy twierdzą, że nawet proponowane powstanie nowych centrów doradczych, agencji czy strategii nie będzie wystarczające wobec czekających kraj wyzwań.

Według nich fundusze, które miałyby wspierać branże w rozwoju cyfrowym powinny być wykorzystane w bardziej świadomy sposób. Sugerują, aby zapewnić środki na projekty wykonywane bezpośrednio przez przedsiębiorstwa, podobnie jak w krajach sąsiedzkich. 

The future of the European Digital Market: Interview with Jan Zygmuntowski // PODCAST

Jan Zygmuntowski from the Instrat Foundation talks about the Digital Single Market Strategy in the EU and its impact on data protection and data sovereignty.

Słowacy spóźniają się z Planem Odbudowy

Chociaż premier Igor Matovič obiecał Słowacji „lato reform” oraz serię debat publicznych na temat efektywności wykorzystywania funduszy europejskich, debaty te odbywały się tylko pomiędzy ekspertami i za zamkniętymi drzwiami.

Słowacki KPO po raz pierwszy został zaprezentowany przez Ministerstwo Finansów w październiku ubiegłego roku. Okazało się jednak, że nie była to konkretna lista projektów inwestycyjnych, wymaganych przez Komisję Europejską, a raczej rodzaj luźnych propozycji, z którego rząd i ministerstwa miały dopiero wybrać konkretne rozwiązania.

Dokument jest więc raczej zarysem długoterminowego planu na kolejne 10 lat i może stać się fundamentem dla debaty na temat zmian. Jego wdrożenie nie będzie kosztowało 7,5 mld euro, które Słowacja ma otrzymać od Brukseli w ramach bezzwrotnych grantów z FO UE (łącznie z nisko oprocentowanymi pożyczkami Słowacja może otrzymać 14,3 mld euro – red.), ale około 30 mld euro. Zgodnie z październikową propozycją około 500 mln euro miałoby być przeznaczone na cyfryzację.

Veronika Remišová, przewodnicząca wchodzącej w skład koalicji rządzącej partii „Dla ludzi” i wicepremier odpowiedzialna za informatyzację i inwestycje również wyraziła swoje niezadowolenie z propozycji. Jej ugrupowanie, tak jak inne wchodzące w skład rządu partie, zaprezentowało własne priorytety i propozycje w sprawie planu odbudowy.

Zgodnie z nimi, transformacja cyfrowa powinna opierać się na dostępności do szerokopasmowego internetu w gospodarstwach domowych (koszty szacowane na ok. 300 mln euro) i usługach e-administracji (300 mln euro), rozwoju cyfrowych umiejętności (50 mln euro), cyfrowej gospodarce i innowacjach (280 mln euro) oraz ochronie w przestrzeni cyfrowej (90 mln euro).

„Pozyskamy część funduszy z Planu Odbudowy z funduszy europejskich”, oznajmiła. Jednakże nadal brakuje konkretnych planów. Wicepremier Remišová twierdzi, że „podstawowym celem musi być spełnienie potrzeb obywateli i przedsiębiorców w kontaktach z państwem”.

Słowacja: Zielona transformacja sektora samochodowego to być albo nie być dla branży

Jeżeli Słowacja nie nadąży za transformacją ekologiczną, rynek motoryzacyjny może utracić rolę, jaką pełni teraz dla PKB kraju.

Skąd brać środki na inwestycje?

Niemcy chcą sfinansować odbudowę gospodarki i polepszyć sytuację przedsiębiorstw głównie poprzez pożyczki. Francja również zdecydowała się na wspieranie firm poprzez dotacje, które mają wynieść do 40 proc. z zaplanowanych funduszy. Sąsiadujące Czechy także planują wykorzystać 32 mld koron czeskich, aby wspomóc przedsiębiorstwa. 

Jednakże, w obecnej wersji słowackiego KPO , wsparcie dla firm nie jest przewidziane, dlatego słowacki sektor prywatny nie jest do niego entuzjastycznie nastawiony.

Eksperci twierdzą, że podczas gdy większość państw europejskich ma zamiar wspierać przemysł czwartej generacji i budować jego prężność, słowacki rząd obawia się, że zmniejszy się liczba miejsc pracy na rynku w związku z nowymi technologiami. Minister gospodarki Richard Sulík uważa, że zdrowy rynek nie powinien być budowany przy pomocy dotacji państwowych.

Słowacki przemysł pozostaje znacząco w tyle jeśli chodzi o standardy cyfrowe w stosunku do krajów sąsiadujących. Pandemia, a raczej odbudowa po niej, może pogłębić te różnice. Zgodnie z danymi Eurostatu, Słowacja już wspiera swoje firmy na mniejszym poziomie niż inne kraje Wspólnoty, wliczając kraje sąsiadujące. Z danych wynika, że prawie 3/4 słowackich firm nie jest w stanie profesjonalnie podejść do tematu czwartej rewolucji przemysłowej pomimo faktu że uważają to zagadnienie za „ważne”.

„To daleko sięgający problem, ponieważ niekorzystna pozycja słowackich firm w konkurencyjnym środowisku europejskim będzie się dalej pogłębiała”, twierdzą eksperci ze związków pracodawców i platform cyfrowych. Przedstawiają oni rządowi własny, szczegółowy plan transformacji branży w ramach KPO po pandemii.

„Jeśli zdołamy doprowadzić do sytuacji, w której firmy na Słowacji wiedzą czego potrzebują oraz gdzie mogą to dostać, będziemy w stanie rozmawiać o tzw. popycie kwalifikowanym. (…) Jednak jeśli dojdziemy tylko do momentu, w którym firmy wiedzą, czego potrzebują, pozostaniemy w połowie drogi, ponieważ ich rzeczywista transformacja cyfrowa nie będzie miała miejsca”, ostrzegają pracodawcy w swoim projekcie.

Przekonują – podobnie jak w innych krajach UE – że „przeznaczenie środków na projekty realizowane bezpośrednio w przedsiębiorstwach” jest konieczne.

Gospodarka po pandemii: Jak wymyślić Węgry na nowo?

Kryzys wywołany przez COVID ujawnił poważne problemy węgierskiej gospodarki. Jak im zaradzić?

Eksperci: Duże firmy muszą dawać przykład

Biorąc pod uwagę dystans do nadrobienia jaki Słowacja ma w dziedzinie transformacji gospodarki i społeczeństwa, firmy proponują na początek przeznaczenie na cyfryzację łącznej kwoty prawie 1,73 mld euro.

Oprócz łączności, e-administracji, zasobów ludzkich i wsparcia badań i rozwoju w zakresie cyfrowych technologii, eksperci zalecają inwestowanie w potencjał cyfrowy i stosowanie zaawansowanych technologii (315 mln euro) lub uczynienie cyfrowego sektora bardziej ekologicznym (6 mln euro).

Inwestycje w cyfryzację biznesu i przemysłu (460 mln euro) również powinny być znaczące. Firmy proponują przeznaczenie środków publicznych na sfinansowanie centrów innowacji cyfrowych, vouchery na innowacje (usługi doradcze w zakresie identyfikacji projektów) lub kredyty na projekty związane z cyfryzacją oraz pożyczki gwarantowane przez państwo. Według nich, są to najbardziej odpowiednie narzędzia.

Na Słowacji firmy zatrudniające ponad 250 pracowników uważa się za duże, a nie małe lub średnie. Są one jednak powiązane z dostawcami – wieloma innymi małymi przedsiębiorstwami. Dlatego eksperci twierdzą, że celem rządu powinno być motywowanie większych firm, których właścicielami są często koncerny zagraniczne, do zostania liderami w transformacji cyfrowej poprzez dzielenie się najlepszymi praktykami.

„Naszym wspólnym celem jest wypracowanie wysokiej jakości propozycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy, którego Słowacja będzie mogła bronić przed Komisją Europejską. Nikt nie chce, abyśmy musieli nanosić poprawki”, powiedział Emil Fitoš, przewodniczący Stowarzyszenia branży IT i jeden z autorów propozycji zmian przedłożonej przez sektor prywatny.

Słowacja, tak jak inne kraje, musi przedstawić projekt KPO Komisji Europejskiej do kwietnia 2021 r.