Słowacja: 50 dni bez sondaży przed wyborami?

Urna do głosowania, źródło Wikipedia

Urna do głosowania, źródło Wikipedia

Słowacka Rada Narodowa uchwaliła w poniedziałek (27 października) głosami rządzącej koalicji kontrowersyjny zakaz publikacji przedwyborczych sondaży w ciągu 50 dni poprzedzających głosowanie.

 

Obecnie na Słowacji obowiązuje zakaz publikacji preferencji wyborczych w ciągu 14 dni poprzedzających wybory, co czyni go jednym z najdłuższych na świecie. Jeśli nowelę ustawy podpisze prezydent Zuzana Čaputová, nowe przepisy zaczną obowiązywać przed zaplanowanymi na luty przyszłego roku wyborami parlamentarnymi.

„Niewykluczone, że przegłosowanie nowelizacji ma związek z trwającymi od kilku miesięcy aferami „taśmowymi”, gdzie regularnie upubliczniane są nagrania czy wiadomości dotyczące różnych osób z kręgu obecnej władzy i dawnych rządzących” – komentuje dr Krzysztof Dębiec, analityk z Zespołu Środkowoeuropejskiego Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW).

„Choć główna partia koalicji, Kierunek Socjalna-Demokracja (Smer-SD), wciąż lideruje w sondażach, może obawiać się, że pod wpływem nowych nagrań czy wyników procesu dotyczącego zabójstwa dziennikarza Jána Kuciaka (wkrótce się rozpocznie) nastawienie opinii publicznej się zmieni, a fala negatywnych sondaży mogłaby ją pogrzebać” – dodaje ekspert OSW.

Słowacja: Jest akt oskarżenia ws. zabójstwa dziennikarza śledczego

Pięć osób otrzymało zarzuty w sprawie zabójstwa w lutym ubiegłego roku dziennikarza śledczego Jana Kuciaka oraz jego narzeczonej Martiny Kusznirovej.

 

Jan Kuciak był najbardziej cenionym dziennikarzem śledczym swojego pokolenia na Słowacji. Przed śmiercią pracował nad reportażem o powiązaniach doradców byłego premiera …

Przeciwko dezinformacji…?

Wniosek o nowelizację ustawy o prawie wyborczym wydłużający moratorium na publikację przedwyborczych sondaży do 50 dni zgłosił rządzący Smer-SD. Inicjatywę poparli koalicjanci ze Słowackiej Partii Narodowej oraz skrajnie prawicowa Partia Ludowa Nasza Słowacja Mariana Kotleby.

„Najwięksi zwolennicy nowelizacji, koalicyjni narodowcy, formalnie argumentują, że chodzi o ograniczenie manipulacji sondażami i ochronę obywateli przed dezinformacją, gdyż według nich sondaże są niekiedy fikcyjne, a ich wyniki z góry ustalone” – tłumaczy Krzysztof Dębiec.

Jednak – jak zauważa analityk OSW – „wejście w życie nowelizacji ustawy o prawie wyborczym nie jest całkowicie przesądzone. Zawetuje ją zapewne prezydent Zuzana Čaputová, a choć odrzucenie weta prezydenta jest znacznie łatwiejsze niż w Polsce, nie jest pewne, czy znów poprze ją partia Kotleby (ma jednak póki co w tym interes), a w koalicji rządzącej nie popiera jej najmniejsza z 3 partii – Most”, analizuje ekspert OSW.

Słowacja: Media będą zobowiązane do publikacji stanowisk polityków?

Słowacki parlament jest bliski przyjęcia poprawki do prawa prasowego, zgodnie z którą media byłyby zobowiązane do publikacji odpowiedzi polityków na materiały „naruszające ich godność lub prywatność”. Organizacje broniące wolności prasy biją na alarm.
 

Poprawka wyszła od rządzącej partii Smer, której liderem …

… czy zagrożenie dla demokracji?

Wydłużenie „ciszy sondażowej” to kolejna z poprawek w prawie wyborczym. W czerwcu br. rząd przegłosował przepisy zaostrzające zasady finansowania kampanii wyborczych. Poniedziałkowa nowela spotkała się z krytyką opozycji a „liberlane media już zaczęły pisać o cenzurze i przyrównywać ten ruch do przedwyborczych zagrywek autorytarnego premiera Vladimíra Mečiara, pamiętanego z ograniczania swobód obywatelskich” – tłumaczy ekspert OSW.

Krytyczni są także socjologowie podnoszący, że „brak możliwości publikowania sondaży przez sprawdzone agencje (na Słowacji za najbardziej wiarygodne uchodzą Focus i AKO) może zachęcić do śledzenia mediów dezinformacyjnych, które zresztą mają na Słowacji stosunkowo silną pozycję” – dodaje Krzysztof Dębiec.

W przypadku ewentualnego odrzucenia weta prezydent Čaputowej „część posłów opozycji liczy, że przepis unieważni Sąd Konstytucyjny (w ramach ochrony konstytucyjnego prawa do informacji)” – podkreśla ekspert OSW. „To, że głosowano raptem 124 dni przed wyborami do jednoizbowego parlamentu budzi oczywiste podejrzenia, że ma to z nimi związek”.

Węgry: Czy opozycja "odbije" Budapeszt? Już dziś wybory samorządowe

Jutro wybory samorządowe na Węgrzech. To dla opozycji okazja do pierwszego od dawna sukcesu nad rządzącym Fideszem.

 

 

W niedzielnych wyborach samorządowych zapewne zwycięży ugrupowanie premiera Viktora Orbána. Jednak oczy obserwatorów zwrócone są na Budapeszt, gdzie Gergely Karácsony, kandydat zjednoczonej opozycji, ma …

Niekorzystny trend

Smer rządzi na Słowacji od 2006 r. z przerwą na lata 2010-2012. Ugrupowanie przewodzi w sondażach. Według ostatniego badania przeprowadzonego przez pracownię Focus (z niedzieli 26 października) Smer może liczyć na 22 proc. głosów. Na drugim miejscu z 11 proc. znalazła się liberalna Postępowa Słowacja (PS), z ramienia której w wyborach prezydenckich udanie kandydowała w br. Čaputowa, pokonując w wyścigu o fotel prezydenta unijnego komisarza ds. unii energetycznej Maroša Šefčoviča.

Ugrupowanie Mariana Kotleby jest trzecie z 10,2 proc. poparcia. Gdyby wybory odbyły się w ostatnią niedzielę do parlamentu dostałoby się 9 ugrupowań, z czego cztery uzyskałyby niewiele więcej niż wynoszący 5 proc. próg wyborczy.

Smer wciąż jest dla wielu Słowaków gwarantem stabilności. Jednak ujawnianie kolejnych afer sprawia, że rządzące ugrupowanie ma ograniczony potencjał koalicyjny, a – jak zauważa Krzysztof Dębiec – wiele partii mówi o „odsunięciu Smeru od władzy”.

Słowacja: Zuzana Čaputová wygrywa wybory prezydenckie

Prezentująca liberalne poglądy i związana z pozaparlamentarną partią Postępowa Słowacja prawniczka Zuzana Čaputová wygrała II turę wyborów prezydenckich. Będzie pierwszą kobietą na tym stanowisku w historii Słowacji. I w całej Grupie Wyszehradzkiej.
 

Zuzana Čaputová zdobyła w II turze głosowania 58,3 proc. głosów. …

Gdzie najdłuższa cisza wyborcza?

Państwa Europy różnie podchodzą do zagadnienia ciszy wyborczej i kwestii publikowania przedwyborczych sondaży. Są takie kraje, jak Wielka Brytania, Austria i Finlandia, gdzie brak obostrzeń związanych z publikacją badań preferencji wyborczych czy agitacją polityków. Są jednak i takie państwa, gdzie zakaz jest dłuższy niż w Polsce. Nad Wisłą cisza zaczyna się zazwyczaj o północy w sobotę poprzedzającą dzień głosowania. Zakaz trwa więc nie więcej niż 30 godzin.

Podobne zasady, do tych przyjętych w Polsce obowiązują np. we Francji czy krajach bałtyckich: Litwie i na Łotwie. Na tle państw Grupy Wyszehradzkiej wyróżnia się Słowacja. Na Węgrzech publikacja sondaży jest zabroniona tylko w dniu wyborów a w Czechach w okresie 72 godzin przed głosowaniem. Zasady podobnie restrykcyjne do tych, które są na Słowacji, obowiązują jeszcze np. we Włoszech.

Ewentualne 50 dni zakazu publikowania sondaży „postawiłoby Słowację w światowej awangardzie, wśród takich państw, jak Tunezja czy Kamerun” – konkluduje Krzysztof Dębiec.

Czechy: Brak zainteresowania Nowym Jedwabnym Szlakiem?

Były szef dyplomacji oraz doradca prezydenta Milosa Zemana Jan Kohout poinformował o zamknięciu Instytutu Jedwabnego Szlaku. Projektu, który miał przysłużyć się zacieśnieniu biznesowego partnerstwa między Czechami i Chinami. Powodem jest „brak zainteresowania lokalnych przedsiębiorców”. To symbol rozczarowania czeskich elit politycznych …