Polska najniżej w historii Światowego Indeksu Wolności Prasy

Kamera [unsplash]

Kamera [unsplash]

Polska zajęła swoje najgorsze – 62. – miejsce w 18-letniej historii Światowego Indeksu Wolności Prasy. Jesteśmy tuż za Bośnią i Hercegowiną, Chorwacją, Gruzją i Armenią. Kraje skandynawskie niezmiennie w czołówce pod względem wolności mediów.

 

We wtorek (21 kwietnia) Reporterzy bez Granic opublikowali Światowy Indeks Wolności Prasy 2020, w którym Polska zajęła 62. miejsce, zdobywając 28,65 punkty. Oznacza to spadek o kolejne trzy miejsca w porównaniu do ubiegłorocznego zestawienia.

Reporterzy bez Granic uzasadniają miejsce Polski w rankingu „dążeniami władzy do podporządkowania sobie systemu sądowniczego”. A „rosnąca tendencja do penalizowania zniesławienia zaczyna mieć wpływ na wolność słowa i niezależność mediów”. W uzasadnieniu podkreślono, że „stosowanie art. 212 o zniesławieniu przez niektóre sądy zmusza niezależne media do autocenzury”, nawet jeśli sądy zadowalają się grzywnami dla dziennikarzy.

Reporterzy bez Granic napisali również, że „media państwowe pełne są mowy nienawiści”. Stwierdzono wręcz, że media publiczne „przekształciły się w tubę propagandową rządu”.

Najwyższe – 18. – miejsce Polska osiągnęła w 2015 r. Od tego czasu pozycja naszego kraju w rankingu co roku się pogarsza. W 2016 r. Polska zanotowała spadek o aż 30 miejsc – na 47. lokatę, w kolejnym roku na 54., w 2018 r. na 58., zaś w 2019 r. na 59.

Media informacyjne potrzebują wsparcia Unii Europejskiej

Posłowie i Posłanki do Parlamentu Europejskiego apelują o wsparcie mediów informacyjnych.

Dobry klimat dla mediów nad Bałtykiem

Reporterzy bez Granic biorą pod uwagę takie czynniki jak: wpływ rządu na media publiczne, cenzurę i autocenzurę mediów, wolność słowa, trudności w pracy dla zagranicznych reporterów czy liczbę zgonów wśród dziennikarzy.

Zdecydowanym zwycięzcą rankingu jest Norwegia, która uzyskała 7,84 punkty (im mniej tym lepiej), drugie miejsce z wynikiem 7,93 punkty zajęła sąsiednia Finlandia, a trzecie Dania z 8,13 punktów (mniej o 1,74 pkt niż w ub. r., dzięki czemu w rankingu wyprzedziła Szwecję i Holandię).

W pierwszej dziesiątce z państw europejskich znalazła się także Szwajcaria (8. miejsce i 10,62 pkt; spadek o jedno miejsce) i Portugalia (10. miejsce i 11,83 pkt, poprawa w rankingu o dwa miejsca).

Niemcy zajęły 11. miejsce z 12,16 punktami. To poprawa wyniku o 2 lokaty względem zeszłorocznego zestawienia. Awans stał się możliwy dzięki „solidnym gwarancjom konstytucyjnym i niezależnemu sądownictwu, które zapewniają sprzyjające warunki dla dziennikarzy w Niemczech”.

Wysoko sklasyfikowano kraje bałtyckie, zwłaszcza Estonię na 14. miejscu z wynikiem 12,61 pkt (choć to i tak spadek o 3 lokaty), ale nieźle wypadła też Łotwa na 22. miejscu z 18,56 pkt (poprawa o 2 miejsca) i Litwa na 28. (21,19 pkt. – poprawa o 2 miejsca).

Światowy Indeks Wolności Prasy – jak Polska wypada na tle innych państw Europy?

Światowy Indeks Wolności Prasy – Polska zajmuje najgorsze miejsce w historii.

Turcja najniżej w Europie

Z Grupy Wyszehradzkiej najgorzej wypadły Węgry, które zajęły 89. miejsce (30,84 pkt). Jak tłumaczą Reporterzy bez Granic: „Prorządowa Środkowoeuropejska Fundacja Prasy i Mediów (KESMA) dominuje krajobraz medialny, wciąż zaburzony jest też rynek reklam państwowych w mediach. Dostęp do informacji jest coraz trudniejszy dla niezależnych dziennikarzy”. To spadek względem ubiegłego roku o kolejne dwa miejsca.

Czechy sklasyfikowano na 40. miejscu (23,57 pkt). Wydawałoby się, że to niezła pozycja na 180 państw, ale trudno nazwać krajobraz medialny Czech za usłany różami. „Czescy dziennikarze stoją przed poważnymi wyzwaniami, w tym przed groźbami wobec publicznego nadawcy ze strony kontrolowanych przez rząd organów nadzorczych. Narażeni są także na kampanie oszczercze w Internecie, w wyniku czego liczba dziennikarzy krytycznych wobec rządu jest coraz mniejsza. Jednocześnie nieumiarkowane ataki słowne na dziennikarzy ze strony urzędników najwyższego szczebla podsycają nieufność do mediów oraz przemoc wobec dziennikarzy i pracowników mediów” – tłumaczą Reporterzy bez Granic.

Słowacja uzyskała najwyższe miejsce w Grupie Wyszehradzkiej – 33. (22,67 pkt; o dwa miejsca wyżej niż w 2019 r.). To bardzo dobra pozycja jak na kraj, w którym co dopiero doszło do morderstwa dziennikarza. Jednak w procesie oskarżonych o zabójstwo reportera śledczego Jána Kucika i jego narzeczonej w roku 2018, który rozpoczął się w styczniu br., dwóch oskarżonych (Miroslav Marček i Zoltán Andruskó) zostało już uznanych za winnych. Dochodzenie ujawniło ścisły związek Mariana Kočnera, kontrowersyjnego biznesmena oskarżonego o zlecenie zabójstwa Kuciaka, z najważniejszymi postaciami politycznymi i sądowymi, w tym z sędziami i byłym prokuratorem generalnym. Wierzymy w poprawę sytuacji prasy, jednak lektura opisu rynku medialnego na Słowacji na stronie rankingu – TUTAJ – sprawia, że tym gorsza wydaje się o 19. oczek niższa pozycja Polski. Tak (stosunkowo) wysoka pozycja Słowacji może jednak wskazywać na to, w jak złym stanie są obecnie media na całym świecie – do tego stopnia, że kraj, gdzie główne media są w rękach lokalnych oligarchów, zaś media publiczne są upolitycznione, może być już na 33. pozycji.

Spadek o dwa miejsca w rankingu odnotowała Francja, która aktualnie zajmuje 34. miejsce (22,92 pkt), zaraz po ww. Słowacji. To państwo szczególnie słabo jest oceniane ze względu na zwiększenie się liczby ataków fizycznych na dziennikarzy.

Malta, gdzie w 2017 r. zamordowano dziennikarkę śledczą Daphne Caruanę Galizię, zajęła 81. miejsce (30,16 pkt; spadek o 4 miejsca). Mimo że rewelacje ujawnione w toku śledztwa w związku z jej śmiercią doprowadziły do ustąpienia premiera, zaś biznesmen stojący za jej morderstwem Yorgen Fenech, dyrektor Electrogas, trafił za kratki, to jednak wciąż dziennikarze boją się o swoje życie, zaś rynek mediów związany jest z dwiema głównymi siłami politycznymi.

Jednak jeszcze niżej sklasyfikowane są kraje Wschodu Europy. Ukraina zajęła 96. miejsce (32,52 pkt; 6 miejsc wyżej), Rosja 149. (48,92 pkt) – ze względu na szykany wobec dziennikarzy, blokowanie stron internetowych i państwową propagandę, zaś Białoruś 153. miejsce (49,75 pkt).

Najgorszy wynik w Europie uzyskała Turcja: 154. miejsce (poprawa o 3 lokaty). Nad Bosforem największym problemem jest – według Reporterów bez Granic – szykanowanie nieprzychylnych władzom dziennikarzy. Wielu z nich znalazło się w więzieniach po nieudanym zamachu stanu w 2016 r. Władze skorzystały wówczas z możliwości ograniczenia wolności mediów.

PE wzywa do rezygnacji maltańskiego premiera

Parlament Europejski większością głosów przyjął rezolucję wzywającą premiera Malty do ustąpienia ze stanowiska. „Pozostanie Josepha Muscata na stanowisku podważa wiarygodność śledztwa ws. zabójstwa dziennikarki Daphne Caruany Galizii”, uznali europarlamentarzyści.

 

 

Tekst rezolucji poparło 581 głosujących z 690, w tym zdecydowana większość reprezentantów …

Świat

O 17. miejsc w rankingu nad Polską sklasyfikowano Stany Zjednoczone: 45. miejsce (23,85 pkt; w ubiegłym roku 48. pozycja). Reporterzy bez Granic zarzucają władzom „aresztowania, napaści fizyczne, publiczne oczernianie i nękanie dziennikarzy”, ale zauważają także, że liczba takich ataków zmniejszyła się.

Chiny sklasyfikowano na 177. miejscu (76,68 pkt). Władzom w Pekinie zarzuca się całkowitą kontrolę nad informacjami przekazywanymi obywatelom. „Media publiczne i prywatne są pod ścisłą kontrolą partii komunistycznej, podczas gdy zagraniczni reporterzy próbujący pracować w Chinach napotykają na coraz więcej przeszkód”, uzasadniają Reporterzy bez Granic.

Największy wzrost w rankingu odnotowała Malezja. Z 33,12 pkt zajęła 101. miejsce. To poprawa o 22. lokaty. Największy spadek zanotowało Haiti. Z 30,20 pkt, to karaibskie państwo sklasyfikowano na 83. miejscu. To spadek o 21. pozycji. W Haiti „dziennikarze pozbawieni są środków do życia, nie mają wsparcia instytucjonalnego oraz utrudnia im się dostęp do informacji”. Niektórzy nadal padają ofiarą zastraszania lub przemocy fizycznej, szczególnie podczas protestów.

Ostatnie trzy miejsca w rankingu przypadły Korei Północnej (85,82 pkt; spadek o 1. miejsce), Turkmenistanowi (85,44 pkt; o 1. miejsce wyżej niż w 2019 r.) i Erytrei (83,5 pkt).

Zawieszenie broni w Jemenie. Życiu Jemeńczyków zagraża nowy wróg: koronawirus

W Jemenie, najbiedniejszym państwie Bliskiego Wchodu odnotowano pierwszy przypadek koronawirusa. Zniszczony wojną kraj czeka trudna walka.

Światowy Dzień Wolności Prasy

3 maja przypada Światowy Dzień Wolności Prasy. Tego dnia zaplanowano spotkania, debaty i konferencje. Z powodu pandemii koronawirusa w tym roku wyjątkowo wszystkie wydarzenia odbędą się online.

W obchody zaangażowane jest UNESCO, które zainicjowało globalną kampanię na rzecz mediów. Tegorocznym hasłem kampanii jest „Dziennikarstwo bez strachu”.

Obchody mają na celu przypomnienie rządom o konieczności przestrzegania zobowiązania do zapewnienia wolności prasy. Święto jest także pretekstem dla wspomnienia tych, którzy stracili życie wykonując zawód dziennikarza. W ostatnich latach takich przypadków jest coraz więcej. Także w Europie…

Słowacja: Biznesmen z zarzutem zlecenia zabójstwa Jána Kuciaka

Kontrowersyjny słowacki biznesmen Marián Kočner otrzymał zarzut zlecenia w ubiegłym roku zabójstwa dziennikarza śledczego Jana Kuciaka, który wielokrotnie pisał o podejrzanych interesach Kočnera. Jednocześnie śledczy wykluczyli wątek działającej na Słowacji ekspozytury włoskiej mafii, co również ujawnił zabity reporter.
 

Dziennikarz śledczy portalu Aktuality.sk Ján …

 

Światowy Indeks Wolności Prasy 2020