Czechy: Spór o stosunek do Chin zablokuje powstanie nowego rządu?

czechy-chiny-zeman-babis-fiala-prawa-człowieka-praga-hradczany

Prezydent Czech Miloš Zeman. / Zdjęcie: NATO, https://www.nato.int/nato_static_fl2014/assets/pictures/2013_09_130919b-sg-pres-czech/20130920_130919b-003.jpg. Content policy: https://www.nato.int/cps/en/natohq/68162.htm.

Nominowany przez przyszłą koalicję rządzącą na szefa czeskiej dyplomacji Jan Lipavský z Partii Piratów chce zmienić kurs polityki zagranicznej kraju. Chodzi o to, by nadać większy priorytet prawom człowieka aniżeli sprawom gospodarczym.

 

Zostań jednym z Młodych Liderów Europy! Redakcja EURACTIV.pl ogłasza nabór do projektu Young European Leaders for the Future of Europe

 

Jak dowiedziała się redakcja EURACTIV.cz, kandydatura Lipavskiego stała się kością niezgody między przyszłym rządem a prezydentem Milošem Zemanem, znanym ze swojej prorosyjskiej i prochińskiej postawy. Zeman jest ponoć skłonny posunąć się nawet do zablokowania powstania nowego rządu jedynie ze względu na obecność w nim Lipavskiego.

Jan Lipavský, były wiceprzewodniczący komisji spraw zagranicznych i obrony czeskiego parlamentu, od dawna krytykował zaangażowanie rosyjskich i chińskich firm w kluczowe czeskie projekty infrastrukturalne, w tym planowaną budowę kolejnych bloków jądrowych.

„Chiny pozostają naszym ważnym partnerem handlowym. Nie mogą jednak być naszym ważnym partnerem, jeśli chodzi o inwestycje zagraniczne”, ocenił Lipavský w niedawnym wywiadzie dla dziennika „Deník N”.

„Wiele działań podejmowanych przez Rosję czy Chiny na terytorium lub wobec Czech można określić jako wrogie lub stanowiące dla nas zagrożenie. Na przykład sprawa wybuchu we wsi Vrbětice (wybuch w złożu amunicji spowodowany przez rosyjskich agentów w 2014 r. – red.), wywieranie przez Pekin wpływu na czeską działalność akademicką czy utworzenie na terytorium Czech całych sieci tych mocarstw”, zwrócił uwagę polityk Partii Piratów.

Podkreślił również, że prawa człowieka muszą mieć bezwzględne pierwszeństwo przed interesami biznesowymi i dyplomacją gospodarczą. W minionych latach był on jednym z czołowych orędowników stworzenia globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka, nazwanego Aktem Magnickiego. Takie stanowisko jest całkowicie niezgodne z poglądami Zemana.

Zaprzysiężenie nowego rządu, na którego czele stanie lider Obywatelskiej Partii Demokratycznej Petr Fiala, ma odbyć się w piątek. Przyszły premier już w ubiegłym tygodniu zaprezentował przed Zemanem proponowane kandydatury na poszczególnych ministrów.

„Przedstawiłem panu prezydentowi propozycję składu rządu, opartego na naszej umowie koalicyjnej. Uważam tę propozycję za dobrą i nie myślę o żadnych zmianach”, oznajmił.

Do utworzenia rządu potrzeba aprobaty prezydenta. Zdaniem czeskich ekspertów od konstytucji, jeśli Zeman odmówi zaprzysiężenia rządu, Fiala powinna zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o rozwiązanie sytuacji. W czeskiej historii nigdy nie było takiego przypadku. Na przykład ustępujący premier Andrej Babiš zawsze był skłonny do ustępstw wobec zastrzeżeń Zemana.