Wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa

Wyzwania związane z demografią dotyczą już większości państw europejskich. Komisja Europejska wezwała więc niedawno państwa członkowskie do wypracowania i realizacji wspólnej wizji koordynacji na szczeblu unijnym badań związanych ze starzeniem się społeczeństwa.

Zalecenie przyjęte niedawno przez Komisję brzmi: Długie lata, lepsze życie potencjał i wyzwania zmian demograficznych. Zachęca się w nim państwa UE do udziału w inicjatywie polegającej na wspólnym planowaniu działań dotyczących starzejącego się społeczeństwa. Skupia się ona na obszarach badawczych, takich jak sposoby zatrzymania osób na rynku pracy, pomoc osobom starszym w tym, aby jak najdłużej zachowały aktywność oraz prowadziły zdrowe i lepszej jakości życie, jak również sposoby zapewnienia trwałości przyszłych systemów opieki społecznej.

W 2025 roku ponad 30 proc. Europejczyków będzie w wieku co najmniej 65 lat, za liczba osób powyżej 80. roku życia niemal podwoi się w tym samym okresie. Do tej pory trzynaście państw zobowiązało się do udziału w inicjatywie w zakresie wspólnego planowania działań, zrzeszającej najwybitniejszych naukowców z dziedziny ekonomii, nauk społecznych, zdrowia i technologii oraz przedstawicieli przemysłu, decydentów i organizacji użytkowników w celu poszerzania wiedzy o skutkach starzenia się. Po raz pierwszy państwa członkowskie będą współpracowały ze sobą w zakresie finansowania badań strategicznych nad starzeniem się społeczeństwa.

Inicjatywa będzie stanowiła istotny wkład w europejskie partnerstwo na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu. Jest ona też uzupełnieniem badań związanych ze starzeniem się, prowadzonych w ramach siódmego programu ramowego < wspólnego programu Nowoczesne technologie w służbie osobom starszym oraz programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji.

Neelie Kroes, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej odpowiadająca za sprawy agendy cyfrowej, stwierdziła: Gratuluję państwom członkowskim podjęcia tej wspólnej inicjatywy. Pomoże ona w szerzeniu opartej na dowodach naukowych wiedzy o skutkach zmian demograficznych. Mam nadzieję, że do inicjatywy przyłączą się kolejne państwa członkowskie, bo dzięki temu uda nam się znaleźć nowe możliwości, jakie daje starzejące się społeczeństwo i będziemy mogli stawić czoła związanym z tym wyzwaniom.

Zalecenie zawiera apel do państw członkowskich, aby włączyły poniższe działania do własnych programów naukowych poświęconych starzeniu się  społeczeństwa:

  • określenie i wymiana informacji o stosownych krajowych programach
    i badaniach naukowych oraz wymiana najlepszych praktyk, metod i wytycznych;
  • określenie dziedzin lub badań naukowych, w których wspólna koordynacja lub łączenie zasobów byłyby korzystne;
  • uwzględnienie zmieniających się potrzeb osób starszych przy wyznaczaniu celów programów badawczych dotyczących starzenia się;
  • wspólne korzystanie  w odpowiednich przypadkach  z istniejącej infrastruktury badawczej lub tworzenie nowej infrastruktury, np. skoordynowanych banków danych lubmodeli wykorzystywanych do badania procesów starzenia;
  • wspieranie lepszej współpracy między sektorem publicznym i
    prywatnym oraz między różnymi działaniami badawczymi i sektorami gospodarki związanymi ze zmianami demograficznymi i starzeniem się społeczeństwa;
  • tworzenie sieci między ośrodkami zajmującymi się zmianami demograficznymi oraz badaniami nad starzeniem się społeczeństwa.

Dzięki inicjatywie w zakresie wspólnego planowania działań Długie lata, lepsze życie  potencjał i wyzwania zmian demograficznych w ciągu najbliższych miesięcy możliwe będzie stworzenie z pomocą wybitnych specjalistów wspólnej agendy badań strategicznych nad starzeniem się społeczeństwa. Agenda ta zostanie następnie wdrożona za pomocą wspólnych działań i projektów obejmujących znaczne zobowiązania w zakresie finansowania i uczestnictwa podejmowane przez zaangażowane kraje. Komisja Europejska zapewni wsparcie finansowe na rzecz koordynacji inicjatywy.

Przewiduje się, że inicjatywa zacznie przynosić konkretne wyniki po roku 2012. Wyniki będą obejmowały m.in. oparte na dowodach naukowych zalecenia w sprawie zmiany systemów emerytalnych, opartych nie tylko na kryterium wieku, ale  jak to się dzieje obecnie  na zdolności osób do pracy. Aspekty demograficzne to jedne z kilku tematów wiodących, jakie niedawno omawiali także liderzy polskiego biznesu, starając się określić rolę przedsiębiorstw w zrównoważonym rozwoju Polski. Spotkanie w siedzibie Ministerstwa Gospodarki było częścią globalnej inicjatywy rozpoczętej przez światową Radę Biznesu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (World Business Council for Sustainable Development, WBCSD).

Rada opracowaładokument "Vision 2050. The New agenda for business" (Wizja 2050. Nowaagenda dla biznesu). Przedstawiła w nim wizję oraz główne wyzwania wzwiązku z zachodzącymi zmianami społeczno-gospodarczymi, a także szanserynkowe, jakie niesie za sobą proces zrównoważonego rozwoju.