Unia powinna powołać specjalny organ ds. odpadów

Jak poinformowała komisja w komunikacie, nielegalne składowanie odpadów jest wciąż zjawiskiem występującym na dużą skalę, wiele składowisk odpadów nie odpowiada normom, a w niektórych państwach członkowskich wciąż brakuje podstawowej infrastruktury gospodarowania odpadami. Obawy budzi również nielegalne przemieszczanie odpadów. Opublikowany dzisiaj drugi raport w tej sprawie wykazuje, że przynajmniej jedna piąta składowisk odpadów, które kontrolowano w ramach wzmocnionych ostatnio działań państw członkowskich, była nielegalna.

Nadzorowanie bezpiecznego i ekologicznego zarządzania odpadami jest jednym z najpoważniejszych zadań, jakie stoją obecnie przed Unią Europejską. Szacuje się, że corocznie Unia Europejska wytwarza 2,6 miliarda ton odpadów, z czego ponad 90 milionów ton uznawanych jest za niebezpieczne.

Analiza zaleca powołanie specjalnej agencji na szczeblu UE, której zadaniem byłoby rozwiązywanie podstawowych problemów związanych z wdrażaniem i egzekwowaniem europejskich przepisów dotyczących odpadów. W ostatnich latach, wskutek zwiększenia ilości odpadów wytwarzanych i przemieszczanych w rozszerzonej Unii, problem ten dodatkowo zyskał na wadze. W 2008 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą komisję do przygotowania sprawozdania na temat ustanowienia wspólnotowego organu ds. inspekcji w zakresie ochrony środowiska.

Agencja taka realizowałaby szereg zadań, takich jak przegląd systemów egzekwowania prawa w państwach członkowskich, skoordynowana działalność kontrolna i nadzorcza. Towarzyszyłoby temu stworzenie specjalnego organu europejskiego odpowiedzialnego za inspekcje i kontrole bezpośrednie instalacji i obiektów, w których stwierdzono poważne przypadki niezgodności z przepisami. Europejska sieć państw członkowskich mogłaby wspierać agencję w wielu spośród jej działań.

Zalecenia te opierają się na odpowiedziach urzędników państw członkowskich oraz zainteresowanych podmiotów, udzielonych w ankietach, wywiadach i podczas nieformalnych warsztatów roboczych.

Komisja szacuje roczny koszt realizacji zaleceń na nieco ponad 16 milionów euro. Poza innymi korzyściami w dziedzinie gospodarki odpadami, pełne wdrożenie unijnych przepisów dotyczących odpadów mogłoby zmniejszyć poziom emisji gazów cieplarnianych, w tym metanu z wysypisk, o równowartość co najmniej 200 milionów ton CO2 rocznie.

Pozwoliłoby to zaoszczędzić 2,5 miliarda euro rocznie przy obecnej cenie węgla wynoszącej około 13 euro za tonę. Inną znaczącą korzyścią płynącą ze skuteczniejszego wdrażania prawodawstwa byłyby równe szanse dla europejskich podmiotów gospodarczych, szersze perspektywy dla innowacyjności oraz większy dostęp do cennych surowców wtórnych.

Dogłębna analiza kosztów i zysków zostanie przeprowadzona już w tym roku. W 2011 r. mogą zostać zaproponowane kolejne kroki. (tmw)