TSUE po stronie frankowiczów

Franki szwajcarskie, źródło: Flickr/Storm Crypt (CC BY-NC-ND 2.0)

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznał, że sądy krajowe mogą unieważniać umowy kredytowe w walutach obcych, jeśli znajdują się w nich niedozwolone klauzule. Kluczowy w takich sytuacjach jest interes kredytobiorcy. Stanowisko TSUE mocno odbije się na sytuacji osób, które mają w Polsce kredyt we frankach szwajcarskich.

 

TSUE wydał swoja opinię po pytaniach prejudycjalnych jakie zadał Sąd Okręgowy w Warszawie. Rozpatrywał on pozew jaki złożyło małżeństwo (państwo Dziubakowie), które w 2008 r. zawarło umowę na kredyt hipoteczny na okres 40 lat w Raiffeisen Bank. Kwotę kredytu wyrażono w polskiej walucie, ale cały kredyt indeksowano do franka szwajcarskiego.

Pozywający uznali, że owa klauzula indeksacyjna jest nieuczciwa, ponieważ pozwala bankowi na jednostronne i w zasadzie dowolne ustalanie kursy walut, który wpływa na wysokość raty kredytu. Zakwestionowali więc nie tylko cały mechanizm indeksacyjny, ale także całą umowę kredytową.

Co stwierdził TSUE?

Podczas rozpatrywania sprawy warszawski sąd postanowił zadać TSUE pytanie o wykładnię dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Trybunał w Luksemburgu uznał, że nie ma możliwości zastąpienia sprzecznych z prawem klauzul innymi rozwiązaniami prawnymi, a więc umowę zawierającą wadliwe z punktu widzenia polskiego prawa przepisy można unieważnić. Polskie sądy będą zatem mogły podejmować decyzję o anulowaniu kredytów frankowych, jeśli uznają, że do umów kredytowych wprowadzono niezgodne z prawem zapisy. Podobnie brzmiała wydana w maju opinia Rzecznika Generalnego TSUE Giovanniego Pitruzzelliego.

W komunikacie Trybunału w Luksemburgu czytamy: „Jeżeli po usunięciu nieuczciwych warunków charakter i główny przedmiot tych umów może ulec zmianie w zakresie, w jakim nie podlegałyby one już indeksacji do waluty obcej równocześnie podlegając stopie oprocentowania opartej na stopie obowiązującej w odniesieniu do tej waluty, prawo Unii Europejskiej nie stoi na przeszkodzie unieważnieniu tych umów.” TSUE stwierdził też, że ew. przewalutowanie kredytu z indeksowanego we frankach szwajcarskich na złotowy, sprawia, że może być niemożliwe utrzymanie wcześniejszego oprocentowania.

TSUE: Strony internetowe muszą aktywnie uzyskać zgodę na korzystanie z plików "cookie"

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że każdy serwis internetowy, który korzysta z plików cookie, musi „aktywnie” uzyskać zgodę użytkownika. TSUE uznał, że okienku wybory akceptujące „z góry” takie rozwiązania, to za mało. Użytkownik musi swoją zgodę wyrazić poprzez zaznaczenie odpowiedniego …

Co dalej?

Decyzja TSUE nie oznacza, że zostaną anulowane kredyty walutowe we frankach szwajcarskich, ale osoby chcące pozwać swój bank otrzymały właśnie dodatkowy oręż. Sądy będą bowiem musiały rozpatrując indywidualne sprawy wziąć pod uwagę wyrok TSUE ws. państwa Dziubaków. Każdorazowo jednak wpływ na sytuację będą miały także konkretnej okoliczności dotyczące konkretnej umowy kredytowej.

Dzisiejszy wyrok nie oznacza też „automatycznego” przewalutowania kredytów na złotowe, ale znacznie ułatwia uzyskanie takiego rozwiązania w sporze sądowym z bankiem. Każda osoba, która czuje się poszkodowana kredytem hipotecznym we frankach szwajcarskich, musi dochodzić swoich indywidualnych roszczeń samodzielnie lub poprzez pozew zbiorowy (o ile taki przeciw danemu bankowi jest wnoszony).

Zdaniem Kamila Chwiedosika z zajmującej się frankowymi kredytami hipotecznymi grupy „Życie bez kredytu”, który przysłuchiwał się w Luksemburgu ogłoszeniu decyzji TSUE, wyrok „jest w pewnym istotnym sensie zwycięstwem każdego frankowicza, nie tylko w Polsce, ale także w całej UE”. „Oznacza on ukrócenie samowoli banków oraz daje bardzo silne podstawy do roszczeń frankowych kredytobiorców. Bez wątpienia ta sprawa będzie miała swoje szerokie echo – dla frankowiczów i dla banków. Ci pierwsi uzyskali mocne wsparcie w ich walce przed sądem. Banki natomiast już muszą myśleć nad uruchamianiem rezerw, które mają obsłużyć mnóstwo przegranych spraw” – mówi Chwiedosik.

Jego zdaniem, choć dzisiejszy wyrok dotyczył kredytu indeksowanego, będzie miał on także wpływ na właścicieli kredytów denominowanych. „Wyrok dotyczy generalnej zasady, bez znaczenia rodzaju waloryzowacji. W takim samym stopniu wpływa korzystnie na kredyty indeksowane, jak i denominowane. Każda niedozwolona klauzula musi zostać wyeliminowana, a sąd nie może w jej miejsce wprowadzać innych warunków, aby ratować umowę przed upadkiem. Sąd nie może wobec tego uzupełniać luk w umowie np. średnim kursem NBP” – tłumaczy. „Co szczególnie ważne, to według TSUE, a jest to kolejny wyrok w tym tonie, to konsument decyduje o unieważnieniu umowy po wyeliminowaniu nieuczciwego warunku” – dodaje.

Kraftwerk wygrał przed TSUE 20-letni spór ws. samplowania dźwięków

Słynny niemiecki zespół, tworzący muzykę elektroniczną, pozwał w 1999 r. kompozytorów pewnej piosenki pop, którzy zacytowali bez pozwolenia krótki fragment ich starszego utworu. Po dwóch dekadach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że rzeczywiście doszło do naruszenia praw autorskich członków …

KNF o sektorze bankowym w Polsce

Po decyzji TSUE Komisja Nadzoru Finansowego wydała komunikat, w którym poinformowała, że polski sektor bankowy jest przygotowany na skutki orzeczenia Trybunału w Luksemburgu i jest odpowiednio skapitalizowany. Oceniano bowiem, że ewentualny wyrok korzystny dla frankowiczów może wywołać falę nowych pozwów. Do dziś bowiem banki pozwało tylko ok. 2 proc. frankowych kredytobiorców. Agencja Moody’s oszacowała koszty dla polskich banków (wynikłe z anulowania bądź „odwalutowania” umów) na przynajmniej 20 mld złotych. Związek Banków Polskich mówił zaś nawet o 60 mld złotych.

„Polityka realizowana od długiego czasu przez KNF i inne instytucje sieci bezpieczeństwa finansowego spowodowała, że banki z dużym udziałem kredytów walutowych zostały zobowiązane do posiadania odpowiednich kapitałów, co jest czynnikiem ograniczającym ryzyko związane z tymi kredytami. W efekcie tych działań sektor bankowy jest przygotowany na (…) orzeczenie TSUE dotyczące kredytów indeksowanych do waluty obcej. Niezależnie od tego, organ nadzoru monitoruje i na bieżąco analizuje sytuację związaną z potencjalną zmianą linii orzeczniczej sądów powszechnych oraz politykę informacyjną banków notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie” – głosi komunikat Komisji Nadzoru Finansowego.

Według danych Biura Informacji Kredytowej w sierpniu tego roku było w Polsce spłacanych 458,8 tys. kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich. Kredytobiorcom zostało do spłaty ok. 131 mld złotych. Kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich to około 20 proc. wartości wszystkich kredytów hipotecznych w Polsce.

TSUE: Niemiecka winieta sprzeczna z unijnym prawem

W ogłoszonym dziś wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że niemiecka opłata za użytkowanie dróg federalnych przez samochodoy osobowe ma charakter dyskryminujący, ponieważ jej faktyczny koszt ponoszony jest jedynie przez właścicieli i kierowców samochodów zarejestrowanych w innych państwach członkowskich.
 

Trybunał uznał także, że …